Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 354/23, odrzucił skargę J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 28 listopada 2022 r., nr Rep.1649/ŚR/2, w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Sąd wskazał, że w/w decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 28 listopada 2022 r. została doręczona skarżącej w dniu 30 grudnia 2022 r. Ustanowiony z urzędu adwokat w dniu 11 kwietnia 2023 r. wniósł w imieniu skarżącej do WSA w Olsztynie skargę na decyzję Kolegium z dnia 28 listopada 2022 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Postanowieniem z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 354/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt I OZ 292/23 oddalił zażalenie wniesione na powyższe postanowienie.
Sąd wskazał, że skoro zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 30 grudnia 2022 r., to ostatni, trzydziesty dzień na wniesienie skargi upływał w dniu 29 stycznia 2023 r. Z uwagi na to, że była to niedziela (dzień ustawowo wolny od pracy), to zgodnie z art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej "p.p.s.a."), ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi był poniedziałek 30 stycznia 2023r. Natomiast pełnomocnik skarżącej wniósł skargę dopiero w dniu 11 kwietnia 2023 r., tj. z uchybieniem terminu. Sąd zaznaczył, że co prawda pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jednak prawomocnym postanowieniem z dnia 31 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Sąd podkreślił, że 30 – dniowy termin przewidziany w art. 53 § 1 p.p.s.a., jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany.
Wobec tego, Sąd skargę odrzucił.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył w imieniu skarżącej jej pełnomocnik z urzędu, zarzucając naruszenie art. 45 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1 i 2 K.p.a., podnosząc między innymi, że w sprawie przyjęto niesłuszne założenie, iż pełnomocnik z urzędu ma krótszy czas na sporządzenie skargi, niż pełnomocnik z wyboru. Argumentowano, że skarga została wniesiona w terminie.
Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz o zasądzenie kosztów od Skarbu Pastwa na rzecz skarżącego.
W obszernym uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 23 marca 2023 r. doręczono pełnomocnikowi zawiadomienie o wyznaczeniu go przez ORA w Olsztynie pełnomocnikiem w niniejszej sprawie. Wskazano, że z aktami sprawy pełnomocnik zapoznał się w dniu 27 marca 2023 r., lecz nie mógł przystąpić do sporządzenia skargi, gdyż mógł wtedy dopiero rozpocząć poszukiwanie akt sprawy (w innych organach, czy u stron).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Sformułowanie "odrzuca" wskazuje na obowiązek sądu administracyjnego odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu. Należy w tym miejscu podkreślić, że 30 – dniowy termin przewidziany na wniesienie skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do modyfikacji jego długości. Oznacza to, że w sytuacji złożenia skargi po terminie (jak w niniejszej sprawie), sąd jest obowiązany skargę odrzucić, o czym wspomniano już powyżej.
W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, które należałoby interpretować na korzyść strony. Wiadomo bowiem bezsprzecznie, kiedy postanowienie SKO zostało doręczone stronie. Nastąpiło to w dniu 30 grudnia 2022 r. Natomiast podniesione w zażaleniu okoliczności, nie mogły być rozważane przy ocenie prawidłowości zaskarżonego postanowienia, mogłyby być bowiem przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie złożono co prawda taki wniosek, który jednak został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucony postanowieniem z dnia 31 maja 2023 r. W uzasadnieniu tego postanowienia WSA wskazał, że nie został dochowany 7 – dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt I OZ 292/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na w/w postanowienie WSA w Olsztynie z 31 maja 2023 r.
Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie kwestia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi została prawomocnie rozstrzygnięta. Oznacza to, że kwestia przywrócenia terminu do wniesienia skargi nie może być ponownie badana w niniejszym postępowaniu, które dotyczy kontroli instancyjnej zasadności odrzucenia skargi.
Skoro zatem w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 28 listopada 2022 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 30 grudnia 2022 r., to ostatni, trzydziesty dzień na wniesienie skargi upływał w dniu 29 stycznia 2023 r. Z uwagi na to, że była to niedziela, to zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a., ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi był poniedziałek 30 stycznia 2023 r. Wobec tego skargę wniesioną w dniu 11 kwietnia 2023 r. (data stempla pocztowego) zasadnie uznano za wniesioną po terminie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.