Postanowienie NSA z 11 czerwca 2013 r., I OZ 452/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 11 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Lu 109/13 w zakresie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi T. W. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie nieprzekazania odwołania z 3 lutego 2013 r. od decyzji dotyczącej specjalnego zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Janina Antosiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Lu 109/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w punkcie pierwszym odrzucił skargę T. W. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie nieprzekazania odwołania z 3 lutego 2013 r. od decyzji dotyczącej specjalnego zasiłku celowego oraz w punkcie drugim oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.

W uzasadnieniu wskazano, że skarga na bezczynność Wójta Gminy N. dotyczyła nieprzekazania odwołania z dnia 3 lutego 2013 r. od decyzji dotyczącej specjalnego zasiłku celowego. Skarga T. W. podlega odrzuceniu z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącą przysługujących jej środków zaskarżenia. Sąd wskazał, że wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne po wyczerpaniu środka zaskarżenia, jakim w rozpoznawanej sprawie jest zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.).

T. W., wnosząc skargę, nie skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do samorządowego kolegium odwoławczego. Sąd zaznaczył, że za zażalenie o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (a które winno być złożone bezpośrednio do organu wyższego stopnia) nie można uznać pisma skarżącej z dnia 11 lutego 2013 r., zatytułowanego "Wezwanie" i adresowanego do Wójta Gminy N. (k. 7 akt administracyjnych).

Wobec niewyczerpania przez skarżącą przewidzianych prawem środków zaskarżenia, skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność organu pierwszej instancji polegająca na niezawiadomieniu skarżącej, jako wnoszącej odwołanie od decyzji tego organu, o przekazaniu odwołania organowi odwoławczemu. Żaden przepis prawa nie nakłada bowiem na organ pierwszej instancji obowiązku zawiadomienia wnoszącego odwołanie o przekazaniu tego odwołania organowi odwoławczemu. Obowiązek taki nie wynika w szczególności z art. 131 k.p.a. Czynność, o której mowa w tym przepisie, polegająca na zawiadomieniu stron o wniesieniu odwołania, pozostaje poza kategorią spraw objętych kognicją sądu administracyjnego, w szczególności nie należy ona do innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Jako podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy Sąd pierwszej instancji wskazał art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Chodzi o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uznania żądania strony skarżącej. W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał skargę za niedopuszczalną z powodu niewyczerpania trybu zaskarżenia. W takich okolicznościach skarga odpowiada wymogom skargi oczywiście bezzasadnej i nawet pomoc profesjonalnego pełnomocnika nie miałaby wpływu na jej rozstrzygnięcie.

Pouczona o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od całego postanowienia lub też zażalenia na postanowienie w części obejmującej odmowę przyznania prawa pomocy, T. W. pismem z 20 kwietnia 2013 r. wniosła zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, komentarz do art. 247, teza 1, s. 573). Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jeżeli zatem skarga została wniesiona w sprawie nienależącej do właściwości sądu administracyjnego, to uprawnia to sąd do odmowy przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a.

Z akt sprawy wynika, że skarga dotyczy nieprzekazania akt, względnie braku zawiadomienia o nieprzekazaniu odwołania od decyzji wydanej przez Wójta Gminy N. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przysługuje w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji, że przepisy nie przewidują obowiązku informowania strony o przekazaniu odwołania organowi odwoławczemu. Zatem, skoro nie jest to decyzja, postanowienie, ani akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, to bezczynność w tej kwestii nie podlega kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne

Przyjmując z kolei, że skarżąca wniosła skargę na bezczynność w przedmiocie przekazania odwołania do organu odwoławczego, słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że w aktach brak zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, skierowanego zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. Wymóg ten związany jest z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

Wystosowane przez skarżącą "Wezwanie do zawiadomienia (...) o przekazaniu odwołania" z 11 lutego 2013 r. nie ma charakteru zażalenia na niezałatwienie sprawy.

Na marginesie można zauważyć, że organ wykazał, że przesłał odwołanie do organu odwoławczego jeszcze przed "Wezwaniem" z 11 lutego 2013 r. o czym skarżąca wiedziała, ponieważ 8 lutego 2013 r. odebrała zawiadomienie w tym przedmiocie (por. także J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu..., komentarz do art. 247, teza 7, s. 574: W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu jest ona oczywiście bezzasadna, jeżeli w odpowiedzi na skargę organ wykaże, że nie pozostaje w bezczynności, np. wydał decyzję, której niewydanie mimo upływu terminu skarży strona).

Podsumowując, bez pogłębionej analizy sprawy można wyprowadzić wniosek, że zarówno skarga na bezczynność na nieprzekazanie odwołania, jak i bezczynność w przedmiocie zawiadomienia o przekazaniu odwołania, podlega odrzuceniu.

Postanowienie w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podda kontroli w razie wniesienia skargi kasacyjnej, przedmiotem niniejszego postępowania była ocena, czy z uwagi na treść art. 247 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny był uprawniony do odmowy przyznania prawa pomocy skarżącej.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.