Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarżący korzysta ze zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych w tej sprawie, na mocy art. 239 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do ustanowienia adwokata w sprawie, ponieważ "z akt sprawy nie wynika, by A. C. nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania".
Ponadto Sąd wskazał, że skarżący wszczął kilkadziesiąt postępowań i musi liczyć się z koniecznością poniesienia przynajmniej części kosztów z tym związanych, ponieważ wyjątkowość instytucji prawa pomocy powoduje, że "niedopuszczalne jest przerzucenie wszelkich kosztów związanych z dochodzeniem roszczeń przed sądami administracyjnymi w całości na Skarb Państwa".
Na powyższe postanowienie skarżący A. C. wniósł zażalenie. Twierdzi w nim, że postanowienie jest krzywdzące, ponieważ z kwota, jaką otrzymuje z pomocy społecznej (ok. 400 zł.) ledwie pokrywa podstawowe potrzeby skarżącego. A. C. podniósł także, że ilość prowadzonych przez niego spraw nie może decydować o odmowie ustanowienia adwokata.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest usprawiedliwione. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zdania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, że wniosek złożony jednocześnie ze skargą nie wszczyna postępowania i z tej przyczyny nie można do niego stosować przepisu art. 63 i 64 p.p.s.a. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony na każdym, etapie postępowania i w momencie złożenia wszczyna postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy.
W niniejszej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie z przepisem art. 239 pkt 1 lit a p.p.s.a., wobec czego postępowanie w tym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Odnośnie ustanowienia pełnomocnika w sprawie należy stwierdzić, że ustawa p.p.s.a. nie przewiduje konieczności ustanawiania pełnomocnika z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, nie ma także obowiązku działania przez profesjonalnego pełnomocnika na tym etapie postępowania, a każdy skarżący powinien liczyć się z ewentualną koniecznością poniesienia pewnych kosztów postępowania.
Jednakże w niniejszej sprawie skarżący wykazał, ze jedynym jego źródłem utrzymania jest zasiłek w wysokości 340 zł., a ponadto korzysta z także z darmowych posiłków. W ocenie Sądu, niezależnie od ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, źródło dochodu oraz kwota wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadniają przyznanie skarżącemu pomocy pełnomocnika z urzędu.
Ponadto ilość prowadzonych przez skarżącego spraw nie przesądza o możliwości ustanowienia pełnomocnika, jak również nie można zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Sąd w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 lutego 2005 r., że "niedopuszczalne jest przerzucanie wszelkich kosztów związanych dochodzeniem roszczeń przed sądami administracyjnymi w całości na Skarb Państwa" (właśnie tą możliwość przeniesienia wszelkich kosztów ze strony postępowania na Skarb Państwa zapewnia przecież prawo pomocy w zakresie całkowitym).
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, w oparciu o art. 185 w zw. z art. 193 i z art. 197 p.p.s.a.