Postanowienie NSA z 22 czerwca 2010 r., I OZ 458/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 22 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Klubu "B." na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt. II SO/Kr 52/07 odrzucające zażalenie Stowarzyszenia Klubu "B." na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt II SO/Kr 52/07 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II SO/Kr 52/07 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II SO/Kr 52/07 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II SO/Kr 52/07 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego

Sprawa

w sprawie z wniosku Stowarzyszenia Klubu "B. w przedmiocie wymierzenia grzywny postanawia: odrzucić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt II SO/Kr 52/07 odrzucił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2009 r. sygn. akt II SO/Kr 52/07 w przedmiocie odrzucenia zażalenia.

Powyższe postanowieniem stało się przedmiotem zażalenia Stowarzyszenia Klub "(...)", w którym podniesiono, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. nie określają w jaki sposób powinny być podpisane pisma kierowane do sądu.

Ponadto, strona skarżąca wskazała, że art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. nie nakazuje, aby pisma wnoszone do sądu były własnoręcznie podpisane, a tym samym zastosowanie powinien znaleźć art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2001 r. Nr 130, poz. 1450 ze zm.) i art. 78 § 2 K.c., zgodnie z którymi pisma podpisane bezpiecznym kwalifikowanym podpisem są równoważne pismom zaopatrzonym we własnoręczny podpis.

W ocenie Stowarzyszenia Klub "(...)" wniesienie zażalenia jest czynnością prawną i mają do niego zastosowania art. 60-61 i art. 78 K.c., które z kolei dopuszczają możliwość zastąpienia dokumentu papierowego dokumentem elektronicznym.

W związku z tym, iż, przedmiotowe zażalenie zawierało jedynie mechanicznie odwzorowany podpis reprezentującego skarżące Stowarzyszenie P.B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zarządzeniem z dnia 22 grudnia 2009 r. wezwał do podpisania wniesionego zażalenia. Przy czym, pomimo upływu zakreślonego tam terminu zarządzenia nie wykonano.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na postanowieniem z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt. II SA/Kr 568/07 odrzucił zażalenie.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżące Stowarzyszenie nie podpisało zażalenia, co uniemożliwia rozpoznanie sprawy, a dopóki nie zostaną spełnione warunki formalne zażalenia, nie ma możliwości przekazywania sprawy do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Stwierdził bowiem, że zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w związku z art. 57 § 1, art. 198 i art. 193 powołanej ustawy, każde zażalenie musi zawierać podpis strony albo podpis przedstawiciela ustawowego strony lub jej pełnomocnika.

Dodatkowo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podkreślił, że ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2005 r. Nr 64, poz. 656 ze zm.) dokonano zmiany przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczając możliwość wniesienia podania w formie dokumentu elektronicznego. Przy czym, przepisy te dotyczą wyłącznie postępowania administracyjnego, albowiem zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2005 r. Nr 64, poz. 565 ze zm.), przepisów tej ustawy nie stosuje się do sądów administracyjnych.

W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. A zatem wobec nie umieszczenia na zażaleniu własnoręcznego podpisu osoby mogącej skutecznie reprezentować Stowarzyszenie Klub "(...)", a w istocie nie umieszczenia żadnego podpisu, pismo to należało uznać za obarczone brakiem formalnym. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślono również, że skarżące Stowarzyszenie w ogóle stosowało bezpiecznego podpisu elektronicznego, skoro widnieje tam tylko wyraźne mechaniczne powielenie podpisu (tzw. fascimile).

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a w związku z art. 198, art. 197 § 2, art. 194 § 3 oraz art. 178 tej ustawy, zażalenie odrzucił.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Stowarzyszenia Klub "(...)" do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Strona skarżąca stwierdziła że, przesłane w niniejszej sprawie pisma były podpisane. Przy czym, podpis ten miał formę podpisu elektronicznego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2001 r. Nr 130, poz. 1450 ze zm.).

W ocenie Stowarzyszenia wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2001 r. Nr 130, poz. 1450 ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2005 r. Nr 64, poz. 565 ze zm.). A zatem stosownie do treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2001 r. Nr 130, poz. 1450 ze zm.), zażalenie podpisane w formie elektronicznej jest równoważne formie pisemnej i opatrzonemu podpisem własnoręcznym, albowiem żaden przepis P.p.s.a. nie wymaga aby podpis był własnoręczny. Zdaniem skarżącego nie sposób bowiem przyjąć, że ustawodawca posługuje się pojęciem pisma jedynie jako oświadczeniem woli złożonym na kartce papieru, skoro w art. 65 § 3 P.p.s.a dopuszcza możliwość doręczania pism za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej.

Z uwagi na fakt, iż powyższe zażalenie również nie było podpisane, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2010 r. wezwał do jego podpisania w terminie 7 dni od daty doręczenie, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Pomimo upływu w/w terminu zarządzenia nie wykonano.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art.58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Przy czym, stosownie do treści art. 197 § 2 w związku z art. 193 powołanej ustawy, przepis ten stosuję się odpowiednio do zażaleń.

W związku z powyższym, należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać niezależnie od innych elementów składowych pisma, o których mowa w art. 46 § 1 P.p.s.a., podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

Wskazać należy, że w myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. Nr 130, poz. 1450 ze zm.) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. W rozdziale IX ustawy znajdują się przepisy zmieniające m.in. przepisy Kodeksu cywilnego - art. 60, art. 78 § 1 i § 2 dopuszczające możliwość wyrażenia woli osoby w stosunkach cywilnoprawnych przez ujawnienie jej w postaci elektronicznej. Ponadto ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. Nr 64, poz. 565 ze zm.) w art. 36 pkt 3 i pkt 5 dokonano zmiany przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 57 § 5 pkt 1 i art. 63 § 3a dopuszczając możliwość wniesienia podania w formie dokumentu elektronicznego.

Zauważyć należy jednak, że wskazane wyżej przepisy dotyczą wyłącznie zakresu jaki reguluje dana ustawa, a zatem przepisy te nie maja zastosowania w postępowaniu sadowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2008 r. sygn. akt I OZ 673/09).

Poza tym, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 lipca 2007 r. sygn. akt I OPP 25/08, zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. Nr 64, poz. 565 ze zm.), sąd administracyjny nie jest zobowiązany do posługiwania się w korespondencji elektronicznej certyfikatami, o których mowa w ustawie o podpisie elektronicznym.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z art. 46 § 1 pkt 4. i art. 57 § 1 P.p.s.a wynika zatem, iż skargę (zażalenie) do Sądu należy podpisać, i że powinien być to podpis własnoręczny, a nie np. mechanicznie odtworzony.

W związku z powyższym, dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.

W konsekwencji należy uznać, że skoro zażalenie strony skarżącej jest obarczone brakiem formalnym, którego pomimo wezwania nie uzupełniono, to podlega ono odrzuceniu.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.58 § 1 pkt 3 w związku z art. 197 § 2 i art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.