Postanowienie NSA z 28 czerwca 2012 r., I OZ 460/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Po 797/11 odrzucające skargę kasacyjną i odmawiające adwokatowi z urzędu przyznania wynagrodzenia

Sprawa

w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Anna Lech przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt II SA/Po Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę B. D na decyzję Wojewody W. z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Postanowienie to wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącej w dniu [...] listopada 2011 r. Na skutek wniosku skarżącej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ustanowił dla niej adwokata z urzędu, oddalając jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

W dniu 12 marca 2012 r. pełnomocnik skarżącej urzędu – adwokat K. B. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z dnia 27 października 2011 r., żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej według norm przepisanych.

Postanowieniem z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Po797/11, Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną i odmówił przyznania adwokatowi z urzędu przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie stanowi podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazał, że postanowienie o odrzuceniu skargi z dnia 27 października 2011 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 2 listopada 2011 r., zaś skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącej wniósł w dniu 12 marca 2012 r., a więc z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Natomiast to indywidualne okoliczności sprawy, na przykład niemożność dotrzymania terminu do dokonania czynności przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu podlega ocenie w ramach ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, którego w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej nie złożył.

Odnośnie przyznania kosztów dla adwokata z urzędu Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie adwokat w złożonym wniosku nie zamieścił wymaganego prawem oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zdaniem Sądu sama treść żądania zawierająca ustawowe sformułowanie: "kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej" nie może być utożsamiana ze złożeniem wymaganego prawem oświadczenia. Oświadczenie to jest bowiem obligatoryjnym elementem wniosku, a jego niezłożenie stanowi brak, który nie podlega uzupełnieniu.

Na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zażalenie złożył adwokat z urzędu skarżącej podnosząc, że Sąd pierwszej instancji dokonał niewłaściwej interpretacji art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Wskazał, że otrzymał decyzję Okręgowej Rady Adwokackiej w Poznaniu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w dniu 11 lutego 2012 r., zaś skargę kasacyjną złożył w dniu 12 marca 2012 r., a więc w terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:.

stosownie do art. 177 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 178 tej ustawy skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

Podkreślić trzeba, że przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.

Jeżeli zatem stronie skarżącej został doręczony odpis orzeczenia, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej niezależnie od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Jakkolwiek art. 175 § 1 powołanej ustawy przewiduje przymus adwokacko-radcowski, jednakże nie oznacza to, że ubieganie się o przyznanie pełnomocnika z urzędu ma wpływ na interpretację art. 177 § 1 tej ustawy. Tym samym, skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu jest możliwe wyłącznie, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności. Jednakże wniosek taki nie został złożony. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem wstrzymania biegu terminów ustawowych. Zatem także postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie może stanowić podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Sytuacja taka nie sytuuje strony chcącej skorzystać z prawa pomocy w gorszej, niekorzystnej pozycji, ani nie pozbawia strony konstytucyjnego prawa do sądu oraz do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji, co sugerowano w zażaleniu.

Ponadto wskazać należy, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu ma takie same prawa i obowiązki, jak pełnomocnik z wyboru, zaś jedyną różnicą jest zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia kosztów związanych z jego ustanowieniem.

W przedmiotowej sprawie odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 2 listopada 2011 r., zaś skargę kasacyjną wniesiono w dniu 12 marca 2012 r., a więc po terminie określonym w art. 177 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie został złożony.

Uznać zatem należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie postanowił o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.