Postanowienie NSA z 16 maja 2018 r., I OZ 463/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1532/17 o przywróceniu terminu do wniesienia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi R. K.-C. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie propozycji zatrudnienia dla funkcjonariusza postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Skład

Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 27 lutego 2018 r. przywrócił R. K.-C. termin do wniesienia skargi na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z [...] maja 2017 r. w przedmiocie propozycji zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej, dokonaną na podstawie art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. (Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948).

Sąd podkreślił, że skarżąca otrzymała propozycję zatrudnienia w dniu [...] maja 2017 r. i [...] maja 2017 r. złożyła oświadczenie o jej przyjęciu. Jednocześnie [...] czerwca 2017 r. złożyła odwołanie od otrzymanej propozycji.

W odpowiedzi na wezwanie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie poinformował skarżącą, że przepisy ustawy (Przepisy wprowadzające ustawę o KAS nie przewidują formy decyzji dla propozycji pracy dla funkcjonariusza i jednocześnie nie przewidują trybu odwoławczego od propozycji zatrudnienia przedkładanej funkcjonariuszowi.

W skardze na złożoną propozycję pracy skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podnosząc, że kierowane do niej pisma nie zawierały pouczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił wniosek o przywrócenie terminu przyjmując, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Przywołując treść art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), Sąd podkreślił, że zarówno propozycja przedstawiona skarżącej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, jak również pismo organu z [...] czerwca 2017 r. nie zawierało żadnego pouczenia co do możliwości odwołania się do sądu lub organu wyższej instancji. Skarżąca w skardze podkreślała zaś, że przyjęła propozycję pracy działając pod przymusem prawnym i ekonomicznym, jednak nie zgadzała się z faktem przedłożenia jej propozycji pracy a nie propozycji służby.

Dodatkowo Sąd wskazał, że trudno przypisać skarżącej winę w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi do sądu, skoro przepisy ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej są na tyle niejasne, że spowodowały rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Sąd uznał zatem, że przesądzającym argumentem za przyjęciem braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi było to, że organ, nie uznając prawa skarżącej do zaskarżenia przedmiotowego aktu, konsekwentnie nie pouczał strony o sposobie i terminach wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Brak pouczenia, pouczenie niepełne, błędne lub niejasne powoduje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie podniósł następujące zarzuty:

1. naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 i w zw. z art. 5 pkt 2 p.p.s.a. oraz w związku z art. 165 ust. 7 ustawy (Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie skargi do rozpoznania pomimo tego, że propozycja złożona na podstawie art. 165 ust. 7 ww. ustawy nie stanowi ani decyzji, ani też innego niż określone w pkt 1-3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż została wydana w ramach podległości służbowej pomiędzy przełożonym a podwładnym, a w konsekwencji nie podlega kognicji sądów administracyjnych;
2. naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 276 ust. 1 i ust. 2 w zw. z ust. 6 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i rozpoznanie skargi pomimo tego, że przedmiotowa sprawa nie mieści się w katalogu spraw enumeratywnie wymienionych w art. 276 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy i tym samym nie podlega kognicji sądu administracyjnego; powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd I instancji dokonując prawidłowej oceny winien był skargę odrzucić.

Natomiast w razie przyjęcia, że skarga podlega kognicji sądów administracyjnych, organ podniósł zarzut naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy strony skarżącej.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Badanie skuteczności prawnej złożonej do sądu administracyjnego skargi jest czynnością wieloelementową, na którą składają się:

1. ustalenie, czy skarga do sądu administracyjnego została wniesiona;
2. badanie dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego pod względem przedmiotowym, a następnie podmiotowym;
3. badanie spełnienia warunków formalnych skargi (terminu, wymogów co do treści skargi, uiszczenia wpisu).

W doktrynie podkreśla się, że takie usystematyzowanie kolejności badania skargi musi być przestrzegane. Sąd nie może bowiem odrzucić skargi do sądu administracyjnego z przyczyny uchybienia terminu czy nieuiszczenia wpisu, skoro skarga jest niedopuszczalna z powodu braku drogi sądowej w sprawie. (por. B.Adamiak, J.Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych. Warszawa 2009, s. 129)

Należy zatem podkreślić, że badanie przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do wniesienia skargi musi być poprzedzone badaniem przysługującej w danej sprawie kognicji sądu administracyjnego. Przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu konieczne jest dokonanie oceny warunków dopuszczalności skargi, gdyż zaistnienie przesłanki uzasadniającej jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego) lub art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne), uniemożliwia rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu. Stwierdzenie niedopuszczalności postępowania głównego skutkuje niedopuszczalnością postępowania z sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że wydając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji nie zajął stanowiska co do posiadania uprawnienia do dokonania kontroli legalności zaskarżonej czynności, co było konieczne, gdyż kognicja sądów administracyjnych obejmuje kontrolę aktywności organów administracji publicznej wymienionych enumeratywnie w art. 3 § 2 p.p.s.a. W tym zakresie Sąd zaakcentował jedynie, że przepisy ustawy wprowadzającej ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej są niejasne, wywołując rozbieżności w orzecznictwie.

Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uchylił się od oceny, czy objęta skargą pisemna propozycja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z [...] maja 2017 r. polegająca na określeniu warunków zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej jest jednym z aktów lub czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji należy uznać, że merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi było przedwczesne i stanowiło naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.