Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 170/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę J. D. na sprecyzowaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie.
W jego uzasadnieniu podał, że pismami z dnia 24 lutego 2016 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł oraz usunięcia braków formalnych, przez podpisanie skargi lub nadesłanie podpisanego własnoręcznie odpisu skargi. W wezwaniach zawarto pouczenia, iż nieuiszczenie wpisu oraz nieusunięcie wskazanych braków formalnych w terminie 7-dniowym spowoduje odrzucenie skargi. Wezwania Sądu zostały doręczone J. D. w dniu 29 lutego 2016 r., a zatem 7-dniowy termin do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 7 marca 2016 r. Skarżąca uiściła wpis sądowy w wyznaczonym terminie, jednakże nie wykonała wezwania w przedmiocie usunięcia braków formalnych skargi. Nadto nadesłała pismo z dnia 3 marca 2016 r., w którym podała, że: "Zgodnie z przedłożonym w oryginale pełnomocnictwem w formie aktu notarialnego reprezentuje mnie moja córka H. D. Dlatego to córka podpisała skargę do niniejszego Sądu." Do pisma dołączono wypis aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2013 r., w którym J. D. udziela córce H. D. pełnomocnictwa do występowania w jej imieniu m.in. przed sądami. W ocenie Sądu I instancji skarżąca, pomimo prawidłowego wezwania z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania czynności w ustawowym terminie, nie wykonała wezwania Sądu i nie uzupełniła braków formalnych skargi, do jakich należy własnoręczny podpis. Ponadto z treści skargi z dnia 15 stycznia 2016 r. wynika, że J. D. wniosła skargę w imieniu własnym. Świadczy o tym w ocenie Sądu rozpoczynające skargę sformułowanie: "Skarżąca działając w imieniu własnym...". W żadnym fragmencie skargi nie użyto słowa "pełnomocnik". Z tych powodów Sąd meriti wezwanie o podpisanie skargi skierował do J. D. Jak dalej wskazał, reprezentowanie strony przez pełnomocnika musi jednoznacznie wynikać z treści skargi, a nadto pełnomocnik zobowiązany jest dołączyć do skargi pełnomocnictwo. W niniejszej sprawie pełnomocnictwo nie zostało dołączone do skargi, a dopiero H. D. do pisma z dnia 3 marca 2016 r. dołączyła pełnomocnictwo, jednakże nie nadesłała odpisu podpisanej skargi przez pełnomocnika, ani też nie podpisała skargi osobiście. W tej sytuacji Sąd I instancji uznał, iż skarga, z uwagi na niemożność nadania jej dalszego biegu, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe orzeczenie wniosła J. D., reprezentowana przez córkę H. D. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. z zw. z art. 33 § 3 i § 4 K.p.a. poprzez bezpodstawne stwierdzenie nieusunięcia braku formalnego skargi w terminie i jej odrzucenie. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia sprawy na podstawie art. 200 P.p.s.a. Zdaniem pełnomocnika skarżącej w aktach administracyjnych sprawy znajduje się notarialne pełnomocnictwo udzielone H. D. przez jej matkę J. D. Wskazano, iż córka skarżącej występowała jako jej pełnomocnik w zasadzie w trakcie całego postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie i podpisywała w imieniu matki (która nie jest w stanie się podpisać) wszelkie dokumenty, m.in. wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, odwołanie od decyzji organu I instancji oraz skargę do WSA w Szczecinie. Poza tym cała korespondencja w trakcie postępowania administracyjnego kierowana była na adres pełnomocnika skarżącej. Tym samym orzeczenie Sądu I instancji jako błędne winno podlegać uchyleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono braków formalnych skargi w terminie. Brakiem formalnym jest m.in. brak podpisu strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 §1 pkt 4 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a.). Jak wynika z aktualnie obowiązującego brzmienia art. 46 § 3 P.p.s.a., brakiem takim jest również brak pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Bowiem zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że w aktach sprawy winien znaleźć się pisemny dokument potwierdzający istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Braki w tym zakresie podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. Przepis ten, odnoszący się do braków pisma stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia (art. 49 § 3 P.p.s.a.). Poza sporem jest, że skarga wniesiona w tej sprawie nie została podpisana, a strona nie podpisała skargi w wyznaczonym terminie, nadto że nie dołączono do niej pełnomocnictwa.
Jak słusznie podniesiono w zażaleniu, w aktach administracyjnych dołączonych do akt niniejszej sprawy znajduje się notarialne pełnomocnictwo (k-16), udzielone H. D. przez jej matkę J. D., m.in. do występowania w jej imieniu przed sądami. Tę okoliczność uwzględniły organy orzekające w sprawie. Niemniej jednak, jak zasadnie zauważył Sąd I instancji, brak jest powodu dla twierdzenia, że skarga została sporządzona przez pełnomocnika, który winien dołączyć do niej pełnomocnictwo lub wierzytelny jego odpis, a w razie braku takowych, winien zostać wezwany do uzupełnienia tego braku. Treść skargi nie wskazuje, aby została ona sporządzona przez pełnomocnika strony. Działanie nieosobiste w postępowaniu administracyjnym nie przekłada się bezpośrednio na takie działanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które jest postępowaniem odrębnym, niebędącym kontynuacją postępowania administracyjnego. Obecne uregulowanie zawarte w art. 46 § 3 P.p.s.a. ma na celu usunięcie dotychczasowych wątpliwości jawiących się w orzecznictwie na gruncie takiej właśnie sytuacji, w kierunku konieczności dołączenia do akt sprawy sądowej odrębnego pełnomocnictwa (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akr II FSK 3627/14, publ. CBOSA). Wszak wezwanie o dołączenie pełnomocnictwa może mieć miejsce wówczas tylko, gdy pismo zostało sporządzone i wniesione przez pełnomocnika. W tej sprawie Sąd I instancji nie miał zatem obowiązku wzywania strony do uzupełniania braku skargi poprzez dołączenie pełnomocnictwa. W konsekwencji czego poprawne wezwanie strony do podpisania skargi, które nie zostało wykonane, trafnie skutkowało odrzuceniem skargi. Tylko bowiem wówczas, gdy pismo zostało wniesione przez pełnomocnika ten ma obowiązek dołączenia doń pełnomocnictwa, ergo w razie jego braku należy wezwać o jego dołączenie i ewentualnie skargę odrzucić w razie niewykonania wezwania. Nie ma przeto znaczenia, że udzielone w niniejszej sprawie pełnomocnictwo, jak wynika z jego treści, obejmuje reprezentowanie skarżącej w postępowaniu przed sądami, a zatem jest pełnomocnictwem o charakterze ogólnym skutecznym także na gruncie niniejszego postępowania, bo brak jest podstaw do twierdzenia, że skargę wniósł pełnomocnik.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.
----------------------- 2