Uzasadnienie
P. K. w dniu 7 października 2014 r. (data stempla pocztowego) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Wójtowi Gminy G. grzywny w trybie art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.) z uwagi na niewywiązanie się przez organ z obowiązku, o jakim mowa w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. – dalej: "u.d.i.p.") w zakresie przekazania w określonym w ustawie terminie oryginału skargi wraz z załącznikami. P. K. podał, że 3 września 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Wójta Gminy G. w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 20 sierpnia 2014 r. (sprawa rozpoznana przez WSA w Warszawie pod sygn. akt VIII SAB 74/14). Wraz z odpowiedzią na tę skargę z dnia 23 sierpnia 2014 r. Wójt Gminy G. nie przekazał do Sądu skargi wraz z załącznikami.
W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy G. wniósł o oddalenie wniosku jako bezzasadnego. Wskazał, że Urząd Gminy w G. przyjął skargę P. K. na bezczynność organu w dniu 9 września 2014 r. i zarejestrował ją pod numerem 4118. Wyjaśnił, iż oryginał tej skargi zaginął, jednak Wójt Gminy G. w ustawowym terminie skierował przedmiotową skargę do sądu wraz z wszelkimi dokumentami zgromadzonymi w sprawie oraz odpowiedzią na skargę. Nie doszło więc do naruszenia przez Wójta Gminy G. przepisów art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt VIII SO/Wa 12/14, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Sąd wskazał, że jak wynika z akt sprawy oznaczonej sygn. akt VIII SAB/Wa 74/14, P. K. w dniu 3 września 2014 r. nadał w urzędzie pocztowym skargę na bezczynność Wójta Gminy G. w związku z nieudzieleniem informacji publicznej na jego wniosek z dnia 20 sierpnia 2014 r. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 9 września 2014 r., a więc jest to dzień wniesienia skargi w rozumieniu art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. Skarga została przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią w dniu 23 września 2014 r. (k. 2 akt sprawy VIII SAB/Wa 74/14).
W ocenie Sądu I instancji powyższe wskazuje, że Wójt Gminy G. nie przekroczył 15-dniowego terminu do przekazania skargi, który upływał w dniu 24 września 2014 r.
Na postanowienie z dnia 12 listopada 2014 r. P. K. złożył zażalenie zarzucając naruszenie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 55 § 1 i art. 166 p.p.s.a., jak również art. 183 § 2 pkt 5 w zw. z art. 16 § 2 i 3 w zw. z art. 82 w zw. z art. 83 § 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu podniesiono m. in., że przyjęcie przez Sąd, iż skarga została przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 23 września 2014 r. jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym. Podano, że sprawę oznaczoną sygn. akt VIII SAB/Wa 74/14 rozpoznano na podstawie skargi przesłanej przez skarżącego w dniu 7 października 2014 r., po wezwaniu przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych. Sąd nie rozważył należycie wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnienie postanowienia sporządzono z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a.. Sąd pominął przyznaną przez organ okoliczność zaginięcia skargi, nie wyjaśnił i nie ocenił przyczyn niewypełnienia przez Wójta Gminy G. obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a.
Ponadto, mimo że na zarządzenie przewodniczącego doręczono skarżącemu odpowiedź na wniosek, co nastąpiło w dniu 7 listopada 2014 r., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2014 r., wówczas to jeszcze nie wpłynęło do Sądu pismo skarżącego z dnia 10 listopada 2014 r., w którym przedstawił swoje stanowisko w związku z treścią odpowiedzi na wniosek.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Natomiast w myśl art. 55 § 1 wskazanej ustawy, w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 (przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia), sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy, a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie zaś z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Powołane wyżej przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, to jest stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., bez względu na powody takiego stanu rzeczy. Natomiast, wymierzając grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku.
Należy też wskazać, że dopełnienie przez organ obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale z uchybieniem terminu, nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSAiWSA 2010/1/2), podniesiono bowiem, iż skoro z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy. Przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ustawy obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Zadaniem grzywny nie jest tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także represyjnej i prewencyjnej.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że skoro skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do Wójta Gminy G. w dniu 9 września 2014 r., to wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. termin na przekazanie Sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę upływał w dniu 24 września 2014 r. Natomiast słusznie zarzucono w zażaleniu, że zarówno z treści odpowiedzi na skargę wniesionej w dniu 23 września 2014 r. przez Wójta Gminy G., jak i zawartości akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VIII SAB/ 74/14 nie wynika, by organ przekazał Sądowi przesłaną za jego pośrednictwem skargę. Przeciwnie, w piśmie z dnia 23 września 2014 r. Wójt Gminy G. podał, iż skarga ta zaginęła i nie może jej doręczyć Sądowi, a skarga została rozpoznana po jej nadesłaniu przez skarżącego w dniu 7 października 2014 r. na żądanie Sądu dotyczące uzupełnienia braków formalnych skargi.
Zasadnie więc skarżący domaga się, by Sąd wyjaśnił i ocenił przyczyny niewykonania przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a, który obejmuje także przekazanie Sądowi wniesionej za pośrednictwem organu skargi, a który to obowiązek niewątpliwie nie został w niniejszej sprawie wykonany.
Wobec powyższego Sąd I instancji winien ponownie rozpoznać wniosek o ukaranie grzywną na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Ocena wniosku winna również obejmować rozważenie okoliczności podniesionych przez skarżącego w piśmie z dnia 10 listopada 2014 r.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, należy wskazać, że w świetle przepisów działu V rozdziału I p.p.s.a. brak jest podstaw prawnych do ich zwrotu w orzeczeniu wydanym na skutek rozpoznania zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny.