Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wa 64/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. w przedmiocie wydania kserokopii akt.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Sąd stwierdził, że skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, gdyż Prezes Sądu Okręgowego w S. nie jest organem administracji państwowej, którego działalność poddana jest kontroli sądów administracyjnych. Bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego zaskarżona w niniejszej sprawie nie należy do żadnej z kategorii spraw wymienionych w treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 41b § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 427 ze zm.), organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności prezesa sądu okręgowego jest prezes sądu apelacyjnego. Zarzucane przez skarżącego zaniechanie nie dotyczy żadnej z prawnych form działania administracji publicznej, co do której dopuszczalne jest wniesienie skargi na bezczynność, a kognicja sądów administracyjnych nie wynika w przedmiotowej sprawie także z przepisów szczególnych.
Stwierdzenie braku właściwości sądu administracyjnego w sprawie jest natomiast okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 140/12, Lex nr 1120746; postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OZ 184/05, niepubl.).
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). Potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 247 p.p.s.a. [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., LEX 2011, a także powołane tam orzecznictwo).
Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Skarga A. K. dotyczy bezczynności Prezesa Sądu Okręgowego w S. w przedmiocie wydania kopii akt sprawy o sygn. [...]. Wydanie kserokopii z akt sprawy cywilnej nie stanowi czynności związanej z działalnością administracji publicznej, wiąże się zaś z działalnością sądu powszechnego, która nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Zasady udostępniania akt sądowych regulują przy tym przepisy obowiązujących procedur sądowych. Czynność ta nie stanowi zatem żadnej z prawnych form działania administracji publicznej, dlatego na czynność taką nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1-4a p.p.s.a.). Przepisy te bowiem określają przedmioty zaskarżenia, wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień, bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie.
Stwierdzić zatem należy, że wobec oczywistej bezzasadności wniesionej skargi prawidłowo Sąd I instancji odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.