Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r. sygn. akt II SO/Wa 3/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wymierzył na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Dyrektorowi Szkoły Podstawowej [..]grzywnę w wysokości 1000 zł za nieprzekazanie skargi K.S. wraz z odpowiedzią na tę skargę z aktami sprawy.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że K.S. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym wniosek o wymierzenie Dyrektorowi grzywny za nieprzekazanie jej skargi z dnia 19 grudnia 2014 r. w przedmiocie wniosku o udzielenie informacji publicznej.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że wskazana wyżej skarga wpłynęła do Dyrektora Szkoły w dniu 19 grudnia 2014 r. zatem termin do jej przekazania do Sądu upłynął w dniu 3 stycznia 2015 r. natomiast z informacji uzyskanych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wynika, że organ nie przekazał skargi w ustawowym terminie. Brak reakcji organu uniemożliwia rozpoznanie sprawy przez Sąd co uzasadnia wymierzenie grzywny.
W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Szkoły podniósł, że wniosek o wymierzenie grzywny winien zostać oddalony.
Organ stwierdził, że K.S. pismem z dnia 15 października 2014 r. żądała od Dyrektora Szkoły dostarczenia informacji publicznej w zakresie wszystkich protokołów z posiedzeń Rad Pedagogicznych w latach 2012 - 2014. Na powyższy wniosek Dyrektor Szkoły odpowiedział pismem z dnia 28 października 2014 r. w którym przedstawił trudności wiążące się realizacją wniosku. Na powyższe pismo skarżąca odpowiedziała pismem z dnia 12 listopada 2014 r. zatytułowanym "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" polemizującym ze stanowiskiem Dyrektora Szkoły. W związku z powyższym Dyrektor Szkoły wystosował do skarżącej kolejne pismo nr [..]z dnia 25 listopada 2014 r., obniżając opłatę za udostępnienie żądanych informacji. Strona nie uiściła żądanej kwoty 45 zł.
Dyrektor Szkoły zaznaczył, że wnioskowane przez K.S. dokumenty zostały przygotowane, jednakże nie przekazano ich stronie z uwagi na nieuiszczenie opłaty.
Stwierdził, że przedmiotowa skarga na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do placówki w dniu 19 grudnia 2014 r. czyli w okresie ferii świątecznych. Trwające do 6 stycznia 2015 r. ferie miały wpływ na opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu administracyjnego.
Organ stwierdził ponadto, że K.S. od kilku miesięcy torpeduje pracę Dyrektora, Rady Pedagogicznej oraz Rady Rodziców. Liczne doniesienia kierowane do organu prowadzącego placówkę, organu nadzoru pedagogicznego oraz organów ścigania nie przyniosły rezultatu, żaden ze stawianych zarzutów nie został potwierdzony.
Składane skargi i trwające w związku z tym w szkole kontrole, konieczność składania wyjaśnień na policji, kolejne wnioski o udostępnienie informacji oraz inne działania niemal sparaliżowały pracę placówki, cieszącej się od wielu lat opinią jednej z najlepszych szkół podstawowych w Warszawie.
Dyrektor Szkoły stwierdził ponadto, że nie dysponuje fachową wiedzą z zakresu prawa administracyjnego, ani też odpowiednią pomocą prawną, która pozwoliłaby mu na uniknięcie uchybienia polegającego na nieprzesłaniu skargi do sądu administracyjnego w wymaganym terminie. Organ podkreślał, że zarzucanego mu uchybienia w postaci nieprzekazania skargi do Sądu dopuścił się nieumyślnie.
Wobec powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy, mając na uwadze świadome i konsekwentne, wielomiesięczne działanie skarżącej na szkodę szkoły, jak również zakres pracy, jaką wykonać musiał organ realizując wniosek o udostępnienie informacji, Dyrektor wniósł o niewymierzanie grzywny.
Jednocześnie poinformowano, że skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przy piśmie z dnia 27 stycznia 2015 r. nr [..].
Wymierzając grzywnę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy).
Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 782) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Następnie Sąd I instancji podkreślił, iż sprawa ze skargi K.S. z dnia 19 grudnia 2014 r. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 324/15. Z akt tej sprawy wynika, że organ przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 28 stycznia 2015 r. Natomiast, przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 19 grudnia 2014 r. (data prezentaty organu).
Termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej upływał w tej sytuacji w dniu 5 stycznia 2015 r. Opóźnienie organu wyniosło zatem 23 dni.
Sąd I instancji wyjaśnił, iż biorąc pod uwagę okoliczność, że organ ostatecznie przekazał do Sądu skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale także prewencyjny. Nie jest bowiem pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Wobec powyższego Sąd uznał przedmiotowy wniosek za uzasadniony i nałożył na Dyrektora Szkoły Podstawowej grzywnę w wysokości 1000 zł.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Dyrektor Szkoły Podstawowej [..], domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i oddalenia wniosku o wymierzenie grzywny.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 55 § 1 P.p.s.a. oraz art. 163 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. i art. 143 § 4 P.p.s.a.
W treści uzasadnienia Dyrektor przytoczył szereg okoliczności wskazujących na celowe działanie skarżącej na niekorzyść Szkoły, ponadto podkreślając, iż nie posiada wiedzy prawniczej i nie wiedział o ciążącym na nim obowiązku przekazania skargi Sądowi.
Odpowiedź na zażalenie złożyła skarżąca wnosząc o oddalenie zażalenia i wskazując, że organ przytacza szereg okoliczności, które nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i zawierają informacje nieprawdziwe, które wprowadzają w błąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, zobowiązany jest do jej przekazania sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi z kolei, iż w razie nie zastosowania się do powyższego obowiązku, Sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Przy czym, w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin ten, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), wynosi 15 dni.
W orzecznictwie przyjęty jest pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Bez znaczenia natomiast pozostaje w sprawie samego wymierzenia grzywny, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, wpłynąć jednak one mogą na wysokość wymierzonej grzywny.
W przedmiotowej sprawie opóźnienie w przekazaniu sprawy powstało wskutek braku wiedzy Dyrektora Szkoły o ciążącym na nim obowiązku przekazania skargi pomimo udzielenia stronie skarżącej odpowiedzi z dnia 28 października 2014 r. i 25 listopada 2014 r. na jej wniosek o udzielenie informacji publicznej. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał okoliczności tej za stanowiącą podstawę do odmowy wymierzenia Dyrektorowi grzywny w myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do art. 54 § 2 P.p.s.a. Dyrektor miał obowiązek przekazać skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, przy czym zobligowany był on do zachowania terminu o jakim mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wskazać należy, że w ustawowym terminie organ nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, bowiem skarga, którą otrzymał w dniu 19 grudnia 2014 r. została przekazana Sądowi dopiero w dniu 28 stycznia 2015 r. Tym samym za słuszne przyjąć trzeba stanowisko Sądu I instancji, a wymierzenie organowi grzywny było zgodne z prawem.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wysokość wymierzonej grzywny nie odpowiada jednak w sposób właściwy stopniowi przewinienia Dyrektora. Organ ten nie jest reprezentowany w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika, ponadto pozostawał w przekonaniu, iż udzielenie odpowiedzi na wniosek strony jest okolicznością kończącą sprawę. Znaczenie w sprawie ma także fakt, iż skarżąca kieruje do Dyrektora bardzo liczne pisma i wnioski, które bez wątpienia nie pozostają bez wpływu na jakość i terminowość działań tego organu. W tych okolicznościach uznać należało, iż grzywna w wysokości 100 zł spełni całkowicie swoją rolę dyscyplinującą.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.