Postanowienie NSA z 30 stycznia 2018 r., I OZ 48/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z.Z. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt I OZ 1549/17 oddalającym zażalenie Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 506/15 umarzające postępowanie wszczęte wnioskiem Z.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu

Sprawa

w sprawie ze skargi Z.Z. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt I OZ 1549/17, oddalił zażalenie Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 506/15 umarzające postępowanie wszczęte wnioskiem Z.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi Z.Z. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Pismem z dnia 30 listopada 2017 r. skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2017 r. Jako podstawę prawną wznowienia wskazano art. 270-280 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.").

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zgodnie z art. 270 P.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy, dotyczącym wznowienia postępowania, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podkreślić przy tym należy, że przepis ten dotyczy prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Żądanie wznowienia jest zatem dopuszczalne wówczas, gdy istnieje związek przyczynowy między treścią postanowienia niekończącego postępowania a treścią orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej.

Nie można przyjąć, że przepis art. 270 P.p.s.a. obejmuje możliwość wznowienia także postępowania incydentalnego – wpadkowego, tj. zakończonego prawomocnym postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Do wzruszenia prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej musi bowiem istnieć samodzielna podstawa ustawowa. Taką podstawą jest art. 165 p.p.s.a., według którego prawomocne postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Jednakże chodzi tu, po pierwsze, o zmianę podstawy faktycznej wydanego rozstrzygnięcia, po drugie, możliwość ta istnieje tylko w toku postępowania w sprawie sądowoadministacyjnej, dopóki nie zostanie ona prawomocnie zakończona.

W przepisach art. 270 - 285 P.p.s.a. brak jest bezpośredniej podstawy prawnej do wzruszenia w trybie wznowienia postępowania postanowienia niekończącego postępowania w sprawie, a tym samym także podstawy prawnej do wznowienia prawomocnie zakończonej sprawy wskutek wzruszenia postanowienia niekończącego postępowania w tej sprawie. Dopuszczalność wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym w aspekcie przedmiotowym obejmuje orzeczenia tego sądu kończące sprawę sądowoadministracyjną. Z punktu widzenia art. 270 P.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania nie obejmuje zatem orzeczeń wpadkowych (incydentalnych), czyli takich, które nie kończą postępowania w sprawie, a takim właśnie rodzajem rozstrzygnięcia jest postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, którego dotyczy skarga o wznowienie.

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 276 P.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175. Odesłanie to oznacza, że skargę o wznowienie może sporządzić wyłącznie adwokat lub radca prawny, zaś w sprawach podatkowych również doradca podatkowy a w sprawach własności przemysłowej również rzecznik patentowy (art. 175 § 1 i 3 P.p.s.a.). Ograniczeń tych nie stosuje się, gdy skargę o wznowienie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem oraz w przypadku prokuratora oraz Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka (art. 175 § 2 P.p.s.a.). Oznacza to, że skarga powinna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, pod rygorem jej odrzucenia. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że niedopełnienie tego obowiązku jest brakiem nieusuwalnym skargi o wznowienie postępowania, który powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 193 i 276 P.p.s.a. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 1121, Teza 6 do art. 276 i powołane tam orzecznictwo).

W niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania została sporządzona osobiście przez skarżącego. Nie spełnia ona zatem kryterium określonego w art. 175 P.p.s.a., bowiem nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika a skarżący nie wykazał, że należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 175 § 2 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 193 i art. 276 P.p.s.a. oraz art. 280 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.