Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1145/13 wydanym na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") odrzucił wniosek D. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia podano, że warunkiem dopuszczalności merytorycznego rozpoznania przez sąd wniosku o przywrócenie terminu, jest złożenie go w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Zdaniem Sądu I instancji przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała w sprawie z dniem 1 marca 2013 r., to jest w dniu doręczenie skarżącej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lutego 2013 r., z którego wynikało, że jej pismo z dnia 4 stycznia 2013 r. zostało potraktowane jako odwołanie od decyzji Wójta Gminy Zielonki z dnia [...] września 2012 r. i odwołanie to jest niedopuszczalne. Skarżąca mogła wnieść skargę od tego postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, o czym została pouczona, nie skorzystała z tej możliwości. Zdaniem Sądu I instancji okoliczność, że skarżąca dowiedziała się o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dopiero w dniu 23 lipca 2013 r. podczas rozmowy z pracownikami GOPS w Zielonkach nie usprawiedliwia jej braku działania przez okres ponad czterech miesięcy (od 1 marca 2013 r.). Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upływał zatem zdaniem Sądu I instancji w dniu 8 marca 2013 r. Skarżąca wniosek taki złożyła dopiero w dniu 26 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego), a więc po terminie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła D. S. reprezentowana przez adwokata ustanowionego z urzędu. Postanowieniu Sądu I instancji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała z dniem 1 marca 2013 r., co za tym idzie, że skarżąca nie dochowała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.
W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżąca dowiedziała się w dniu 23 lipca 2013 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem GOPS. W tym też dniu ustała przyczyna uchybienia terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Zasadnicze znaczenie dla oceny terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu ma więc ustalenie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, przy czym to skarżąca zobowiązana była wskazać, co stanowiło przeszkodę dla terminowego dokonania czynności w postępowaniu. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nietrafnie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem terminu. Sąd I instancji uznał bowiem, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała z dniem 1 marca 2013 r. kiedy to doręczono skarżącej postanowienie organu z dnia [...] lutego 2013 r., z którego wynikało, że jej pismo z dnia 4 stycznia 2013 r. zostało potraktowane jako odwołanie od decyzji Wójta Gminy Zielonki z dnia [...] września 2012 r. i odwołanie to jest niedopuszczalne. Należy jednak mieć na uwadze, że skarżąca wskazała jako przyczynę uchybienia terminu brak znajomości przepisów prawnych i niezrozumienie treści skierowanego do skarżącej w dniu 14 stycznia 2013 r. wezwania. W skardze D. S. podała, że uchybienie terminu było skutkiem niezrozumienia języka prawnego, którym napisana była decyzja. Podniosła, że nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia z dnia [...] listopada 2012 r. chciała odwołać się od tej decyzji jednakże - jak podała - nie zrozumiała wystosowanego do niej wezwania i nie wskazała, że jej odwołanie stanowi skargę do sądu administracyjnego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strona uprawdopodobniła, że przyczyna uniemożliwiająca dochowanie terminu do wniesienia skargi ustała dopiero w dniu 23 lipca 2013 r., wraz z uzyskaniem przez skarżącą od pracowników GOPS pouczenia w zakresie możliwości zaskarżenia decyzji. W konsekwencji Sąd I instancji powinien był rozpoznać złożony przez skarżącą wniosek w kontekście zaistnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu.
Dokonując tej oceny Sąd winien mieć na uwadze akcentowaną w zażaleniu okoliczność, że w istocie w sprawie brak było podstaw do wzywania skarżącej przez organ do sprecyzowania złożonego przez nią w dniu 4 stycznia 2013 r. "odwołania", które wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w terminie otwartym do wniesienia skargi. Z treści tego pisma jednoznacznie wynika, że jest to środek odwoławczy od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] listopada 2012 r. Powyższe intencje skarżąca potwierdziła także w odpowiedzi na wezwanie Kolegium z dnia 14 stycznia 2013 r., udzielonej pismem z dnia 30 stycznia 2013 r. Brak było podstaw by odwołanie skarżącej traktować jako kolejne odwołanie od decyzji Wójta Gminy Zielonki z dnia [...] września 2012 r.
Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 87 § 1 i art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem Sąd I instancji dokonał niewłaściwej oceny kwestii dochowania terminu do złożenia wniosku.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.