Postanowienie NSA z 12 lipca 2012 r., I OZ 486/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1471/11 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi J.F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Skład

Sędzia NSA Janina Antosiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek J. F. o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, iż złożony w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został wypełniony we wszystkich jego rubrykach, między innymi w tych, w których strona zobowiązana jest do wskazania źródeł dochodu i jego wysokości. Zarządzeniem z dnia 2 lutego 2012 r. wezwano skarżącego do wypełnienia wszystkich punktów formularza PPF, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawca zwrócił się z prośbą o przedłużenie wyznaczonego siedmiodniowego terminu na wykonanie zarządzenia. Zarządzeniem z dnia 22 lutego 2012 r. przychylono się do prośby strony i przedłużono termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień do dnia 29 lutego 2012 r. Mimo upływu terminu wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony, a skarżący zwrócił się jedynie w dniu 7 marca 2012 r. z prośbą o ponowne przedłużenie terminu do wykonania zarządzenia z dnia 2 lutego 2012 r. Strona podniosła także, iż nie mogła zadośćuczynić temu zarządzeniu, bowiem informację o przedłużeniu terminu do dnia 29 lutego 2012 r. otrzymała właśnie w tym dniu. W ocenie Sądu I instancji okoliczności niniejszej sprawy wskazywały na konieczność pozostawienia wniosku J. F. bez rozpoznania, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Sąd podkreślił przy tym, iż w myśl art. 82 i art. 84 powołanej ustawy bieg przedłużonego przez przewodniczącego terminu sądowego rozpoczyna się w dniu ogłoszenia zarządzenia lub postanowienia w tym przedmiocie, bowiem przepisy nie przewidują konieczności doręczenia takiego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu skarżący mógł o przedłużeniu terminu dowiedzieć się chociażby drogą telefoniczną.

Zażalenie na to postanowienie wniósł J. F., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podkreślił między innymi, iż Sąd żądał przedstawienia dokumentów, które nie były w posiadaniu strony. Ponadto, jego zdaniem, oświadczenia złożone w sprawie winny były wystarczyć do ustalenia jego sytuacji majątkowej i nie było potrzeby udowadniania okoliczności na jakie powołał się we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wniosek o [przyznanie prawa pomocy złożony winien być na urzędowym formularzu. Formularz taki zawiera szereg punktów, w których strona winna podać informacje dotyczące jej stanu rodzinnego i majątkowego, a wypełnienie formularza musi nastąpić w całości. Formularz, w którym strona nie uzupełniła poszczególnych pozycji uważa się za obciążony brakami formalnymi, a strona wzywana jest do uzupełnienia tych braków, w terminie zakreślonym przez Sąd, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Termin taki, który należy traktować jako termin sądowy w rozumieniu art. 82 P.p.s.a., może być przedłużony na wniosek strony złożony przed upływem tego terminu, na co pozwala art. 84 tej ustawy.

W przedmiotowej sprawie wniosek J. F. nie został wypełniony w kilku punktach, zatem zarządzeniem z dnia 2 lutego 2012 r. strona wezwana została do jego uzupełnienia, w terminie 7 dni. Termin ten przedłużony został kolejnym zarządzeniem, z dnia 22 lutego 2012 r., aż do dnia 29 lutego 2012 r. Skarżący w żadnym z tych terminów nie przedstawił jednak żądanych przez Sąd dokumentów, śląc jedynie kolejne pisma z prośbą o przedłużenie terminu do wykonania zarządzenia z dnia 2 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż ostatnie z nich złożone zostało jednak już po upływie terminu wskazanego w zarządzeniu z dnia 22 lutego 2012 r., zatem wniosek w nim zawarty nie mógł odnieść skutku. Stanowisko to uznać trzeba za niezasadne, bowiem o przedłużeniu terminu do dnia 29 lutego 2012 r. skarżący dowiedział się dopiero w tym właśnie dniu. Wbrew twierdzeniom Sądu termin ten nie rozpoczął swojego biegu w dniu wydania zarządzenia z dnia 22 lutego 2012 r. Błędnym jest stanowisko, iż przepisy nie przewidują doręczenia takiego zarządzenia z urzędu, gdyż obowiązek taki wynika z treści art. 163 § 2 ustawy P.p.s.a., który stanowi, iż postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Przepis ten, w myśl art. 167, znajduje odpowiednie zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego. Tym samym przyjąć trzeba, iż termin zakreślony w zarządzeniu z dnia 22 lutego 2012 r. rozpoczął swój bieg dopiero w dniu 29 lutego 2012 r., kiedy to powyższe zarządzenie doręczono skarżącemu.

Jednakże zauważyć trzeba, iż Sąd zakreślił termin nie w ilości dni na wykonanie zarządzenia, ale określił go konkretną datą, wskazując na dzień 29 lutego 2012 r. jako ostatni dzień terminu, zatem doręczenie zarządzenia w tym dniu czyniło go właściwie niewykonalnym. Z uwagi na powyższe wniosek z dnia 7 marca 2012 r. winien być potraktowany jako żądanie przywrócenia terminu zakreślonego do wykonania wezwania w przedmiocie uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając ponownie sprawę, winien w pierwszej kolejności ocenić, czy w sprawie zachodzą przesłanki przywrócenia terminu sądowego do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dopiero orzeczenie w tej sprawie pozwoli na prawidłowe rozstrzygnięcie kwestii ewentualnego pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania.

Z uwagi na podniesione powyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z prawem i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.