Postanowienie NSA z 17 maja 2018 r., I OZ 486/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1530/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia prawa i nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika lotniczego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Wiesław Morys przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak podał Sąd I instancji w jego uzasadnieniu, wraz z wniesioną skargą na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] kwietnia 2017 r. uchylającą w całości decyzję z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...], i stwierdzającą naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] Sp. z o.o. w W. postanowień rozporządzenia (WE) nr [...], określającą obowiązek wypłacenia wskazanym w decyzji pasażerom zryczałtowanego odszkodowania w wysokości po 250 euro oraz nakładającą na ww. przewoźnika lotniczego karę w łącznej wysokości 5000 złotych, [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego treści wskazała na nieodwracalne szkody, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji w zakresie wypłaty odszkodowań w łącznej wysokości 1250 euro oraz 5000 złotych, a także wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na wynik postępowania przed Sądem Rejonowym dla m.st. Warszawy. W ocenie strony skarżącej zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż zaskarżona decyzja oznacza nienależną wypłatę łącznej kwoty 1250 euro pasażerom, którzy decyzji nie zaskarżyli oraz pasażerom, a co do tożsamego roszczenia toczy się postępowanie sądowe przed sądem cywilnym. Skarżąca podniosła, że zwrot uiszczonych kwot w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji będzie bardzo utrudniony i wiązał się będzie w większości z koniecznością dochodzenia poszczególnych kwot w postępowaniach sądowych, narażając zarówno ją jak i pasażerów na dodatkowe koszty. Zaznaczyła również, że obciążenie jej karą w wysokości 5000 złotych odbije się negatywnie nie tylko na jej wynikach finansowych, gdyż kwota ta powinna być przeznaczona na wypłatę odszkodowań pasażerom, których reklamacje zostały uznane. Zdaniem Sądu I instancji skarżąca jednak nie uprawdopodobniła, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które w myśl 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., warunkują uwzględnienie tego żądania. W ocenie Sądu meriti ogólnikowe powołanie się na okoliczność, że uiszczenie kary może niekorzystnie odbić się finansach skarżącej Spółki niewystarczające jest do uznania, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Za zasadnością wniosku o wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji nie przemawiają okoliczności podnoszone przez skarżącą, gdyż nie mają one nadzwyczajnego charakteru i nie uzasadniają zaistnienia w okolicznościach sprawy niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazał Sąd Wojewódzki nie można uznać, że zapłata odszkodowań i kary wpłynie w znaczny sposób na sytuację majątkową skarżącej. Wypłata odszkodowań jest zwykłym następstwem obowiązku wynikającego z decyzji i nie ma nadzwyczajnego charakteru. Ponadto wątpliwości skarżącej co do ewentualnych przyszłych trudności związanych z dochodzeniem zwrotu odszkodowań są czysto hipotetyczne, gdyż nawet gdyby zaistniała taka sytuacja istotnym jest, że dochodzenie zwrotu odszkodowań nie jest wykluczone.

Zażalenie nań wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie:

• art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w razie uwzględnienia przez Sąd skargi na decyzję konieczność dochodzenia od pięciu pasażerów zwrotu wypłaconych odszkodowań (po 250 euro od osoby) nie stanowi trudnych do odwrócenia skutków wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy realnie skarżąca będzie zmuszona do wzywania do zapłaty, a następnie najpewniej także do sądowego dochodzenia tych roszczeń, przy czym istnieje ryzyko niewypłacalności pasażerów oraz, co istotniejsze, możliwość zwolnienia się przez nich z obowiązku zwrotu z powołaniem się na art. 409 i art. 410 K.c.;
• art. 61 § 3 P.p.s.a. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uwzględnienie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji uzależnione jest od udowodnienia przez nią wskazanych w przepisie przesłanek, podczas gdy powołany przepis nie nakłada na stronę obowiązku udowodnienia, czy nawet uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a w przypadku jego nieuwzględnienia wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji o ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu zażalenia ww. zarzuty szerzej umotywowała.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma na celu tymczasową ochronę przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby ona dla strony wywołać, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, które wymaga zastosowania takiej ochrony. Ciężar wykazania okoliczności stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania skarżonej decyzji spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, czy dowodów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącej nie zawiera argumentów, jakie przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma charakter wyjątku od reguły wykonalności decyzji ostatecznych, przeto jej przesłanki należy interpretować wąsko. Złożenie wniosku nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać takie skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do naprawienia. Zauważyć należy, że wykonanie każdej decyzji pociąga za sobą określone konsekwencje, co jest wynikiem jej ostateczności. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji, co nie zachodzi w tej sprawie. Judykatura przyjmuje jednolicie, że wykonanie zobowiązania pieniężnego z reguły jest odwracalne, co w okolicznościach tej sprawy jest aktualne, a ewentualne trudności nie zmieniają tego przekonania. Obawy skarżącej są czysto hipotetyczne, bo nie zostały potwierdzone żadnymi konkretami. Odwracalność ta wynika z możliwości domagania się zwrotu wypłaconej kwoty po ewentualnym uchyleniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stąd też podnoszone we wniosku argumenty, że wyegzekwowanie zwrotu odszkodowania zapłaconego na rzecz osób fizycznych może okazać się bezskuteczne nie zasługują na uwzględnienie. Podobnie należy ocenić twierdzenia o możliwości wystąpienia znacznej szkody, albowiem oczywistym jest, że wskazane kwoty (istotne w tej sprawie) nie noszą znamion znacznych rozmiarów, a skarżąca nawet nie starała się wykazać, że mają one dla niej istotne znaczenie poprzez podanie choćby wysokości swoich aktywów czy pasywów. Uczyniła to dopiero na etapie postępowania zażaleniowego, a więc zbyt późno.

Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że wniosek skarżącej dotyczący wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie uprawdopodobniła spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podniesione przez skarżącą okoliczności nie pozwalają na uznanie, iż w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie należało uznać za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.