Postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., I OZ 49/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt II SAB/Kr 57/07 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego NSA [...] od udziału

Sprawa

w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w K.- [...] p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie

Skład

Sędzia NSA Barbara Adamiak

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt II SAB/Kr 57/07 oddalił wniosek Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. (dalej: "Stowarzyszenie") o wyłączenie sędziego NSA [...] od udziału w sprawie ze skargi Stowarzyszenia na bezczynność Prokuratora Rejonowego w K.- [...].

Stowarzyszenie złożyło zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając zatajanie istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń. Zażalenie to zostało przez P. B..

Na mocy zarządzenia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt I OZ 49/08 wezwano P. B. do nadesłania aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikałoby umocowanie P. B. do reprezentowania Stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnymi.

W odpowiedzi na to wezwanie Stowarzyszenie zakwestionowało konieczność przedkładania odpisu z KRS przesyłając jednocześnie kopię - bez poświadczenia za zgodność - Uchwały Zarządu [...] Nr [...] opatrzoną datą [...] czerwca 2001 r. W uchwale tej przyjęto, że do m.in. podejmowania czynności prawnych w imieniu Stowarzyszenia upoważnieniu są: P. B. - przewodniczący, T. B. - skarbnik, P. B. - wiceprzewodniczący. Ponadto, przyjęto że dla ważności czynności potrzeba podpisu dwóch osób. Jednocześnie Stowarzyszenie nadesłało kopię pełnomocnictwa udzielonego P. B., podpisanego przez P. B. oraz P. B., a także kopię wyciągu z KRS ze stanem na dzień 27 lutego 2008 r. Z wyciągu tego wynika, iż "Zarząd wybiera swoich reprezentantów do podejmowania czynności prawnych oraz zaciągania zobowiązań majątkowych w imieniu stowarzyszenia poprzez umocowanych dwóch członków zarządu. Przewodniczący reprezentuje [...] na zewnątrz." Natomiast z informacji dotyczących Statutu Stowarzyszenia wynika, że Statut ten uchwalono 28 stycznia 1998 r., a uzupełniony złożono 25 marca 1998 r.

Wskazać w tym miejscu należy, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt I OZ 157/08, dotyczącej również Stowarzyszenia, których kopię załączono do akt niniejszej sprawy wynika, że Sąd Rejonowy dla K. -[...] w K. Wydział XI Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt [...] Rej KRS [...], zarejestrował zmiany w składzie komisji rewizyjnej i oddalił wniosek Stowarzyszenia w zakresie wpisania zmian dotyczących sposobu reprezentacji podmiotu.

Sąd wskazał, że Stowarzyszenie było wzywane do uzupełnienia braków wniosku przez wprowadzenie stosownych zmian w statucie, lecz mimo upływu zakreślonego terminu, braki te nie zostały uzupełnione. Wskazano, że zmiany te dotyczyły przede wszystkim obligatoryjnych elementów statutu określonych w art. 10 ust. 1 ustawy prawo o stowarzyszeniach, w związku z czym, w ocenie Sądu należało wniosek w tej części oddalić.

Na to postanowienie Stowarzyszenie złożyło skargę.

Sąd Rejonowy dla K. - [...] w K. Wydział XI Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt [...] Rej. KRS [...], uchylił pkt I postanowienia z dnia 1 sierpnia 2007 r. dotyczący rejestracji zmian w składzie komisji rewizyjnej oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie (utrzymując to postanowienie jedynie w zakresie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej).

Sąd wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 1 statutu, walne zgromadzenie odbywa się tuż przed lub też po upływie kadencji władz, a jak wynika z dołączonych do akt rejestrowych dokumentów, ostatnie wybory władz [...] odbyły się w dniu 27 czerwca 2001 r., w związku z czym, kadencja władz Stowarzyszenia upłynęła w dniu 26 czerwca 2003 r. Po upływie tej daty skończyła się kadencja władz Stowarzyszenia: zarządu i komisji rewizyjnej.

Sąd wskazał, że nie budzi wątpliwości, iż przewodniczący nie jest samodzielnym organem [...], gdyż wchodzi on w skład zarządu. Z protokołów posiedzenia zarządu z dnia 27 czerwca 2001 r. wynika, że to właśnie spośród członków zarządu wybranych przez walne zebranie, członkowie zarządu wybierają przewodniczącego.

W związku z tym Sąd stwierdził, że względu na upływ kadencji władz w dniu 26 czerwca 2003 r., były przewodniczący [...] nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania na dzień 30 maja 2006 r., bowiem [...] nie miał już ani zarządu, ani komisji rewizyjnej. Tak więc walne zgromadzenie wyznaczone na dzień 30 maja 2006 r. zwołane zostało nieprawidłowo, niezgodnie z zapisami statutu, a zatem, nie było władne do podejmowania skutecznych uchwał w żadnym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu.

Biorąc pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie stroną składającą zażalenie jest Stowarzyszenie, w pierwszej kolejności należało zbadać, czy osoba je reprezentująca jest należycie umocowana do dokonania tej czynności w imieniu Stowarzyszenia. Stosownie bowiem do art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy, albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast w myśl art. 29 P.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 ustawy, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Osoba prawna, w myśl art. 35 i 38 k. c. działa poprzez swoje organy w sposób określony w statucie. Z regulacją kodeksową koresponduje art. 10 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 20, poz. 104 ze zm.), normujący podstawowe zasady działalności takiej organizacji. W szczególności statut określa sposób reprezentacji stowarzyszenia (art. 10 ust. 1 pkt 6 Prawa o stowarzyszeniach).

Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186), podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Ponadto, wskazać należy, że przy zmianie statutu stowarzyszenia występuje taka sama sytuacja, jak przy zakładaniu stowarzyszenia i rejestracji jego pierwszego statutu, na co wskazuje treść art. 21 powołanej ustawy Prawo o stowarzyszeniach. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 tej ustawy, stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Zatem uchwała o zmianie statutu staje się skuteczna z chwilą wpisania zmiany statutu do Krajowego Rejestru Sądowego. Skoro stosownie do wyciągu KRS-u i Statutu Stowarzyszenia, jego Przewodniczący nie jest uprawniony do jednoosobowego reprezentowania Stowarzyszenia w zakresie podejmowania czynności prawnych, to złożenie przez niego zażalenia nastąpiło z uchybieniem powołanych przepisów.

W związku z powyższym Sąd I instancji winien był w pierwszej kolejności zbadać umocowanie P. B. do występowania w imieniu Stowarzyszenia.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.