Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt II SO/Wa 1/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Rektorowi [...] w W. grzywnę w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych oraz zasądził na rzecz P.T. od Rektora [...] w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie z wniosku P.T. o wymierzenie Rektorowi [...] w W. grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych sprawy w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie skreślenia z listy doktorantów.
W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie Rektor [...] w W. do dnia dzisiejszego nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarga została złożona w organie przy piśmie z dnia 18 maja 2010 r. Mimo upływu ponad roku od dnia złożenia skargi, organ nie wykonał ciążącego na nim obowiązku i nie przekazał przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Istotne jest również, że organ pomimo trzykrotnego wezwania Sądu w żaden sposób nie odniósł się do wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny i nie wyjaśnił przyczyn opóźnienia w przekazaniu skargi.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym szczególnie długi okres zwłoki organu w przekazaniu skargi, Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i nałożył na Rektora [...] w W. grzywnę w wysokości 10000 zł.
Dodać należy, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2011 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2010 r., M.P. Nr 11, poz. 120) wyniosło 3.224,98 zł (art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W zażaleniu na powyższe postanowienie Rektor [...] w W. wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wymierza grzywnę organowi zobowiązanemu do przekazania skargi. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie określa pojęcia organu zobowiązanego do przekazania skargi. Art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz.1365 ze zm.) stanowi, że do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8 ustawy, decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Ustawa nie określa organu zobowiązanego do przekazania skargi.
Decyzję o skreśleniu z listy doktorantów wydał kierownik studiów doktoranckich. Skarga została wniesiona do Rektora [...] W., ale fakt ten nie przesądza o obowiązku Rektora o obowiązku przekazania skargi do sądu administracyjnego. Rektor jako organ reprezentujący uczelnię wyższą nie jest organem administracji i działa w granicach autonomii szkół wyższych zawartych w art. 70 ust. 5 Konstytucji. Z tych też względów ukaranie go karą grzywny wymaga bezspornego ustalenia, że był on zobowiązany do przekazania skargi.
W toku niniejszego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ustalił w sposób bezsporny jaki organ był zobowiązany do przekazania skargi administracyjnej. Z chwilą otrzymania skargi administracyjnej przez [...] W. Rektor polecił wyjaśnienie okoliczności sprawy kierownikowi studiów doktoranckich i obsłudze prawnej uczelni, jednak jak wynika z pism Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprawa nie została przekazana w terminie do sądu. Aktualnie trwa postępowanie wyjaśniające w przedmiocie ukarania osób winnych nieprzekazania skargi w terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 513, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Oznacza to, że wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione – organ nie przekazał skargi w ustawowym terminie, a skarżący złożył stosowny wniosek.
Należy przychylić się do stanowiska Sądu I instancji, który wskazał, że w niniejszej sprawie Rektor [...] w W. do dnia wydania zaskarżonego postanowienia WSA w Warszawie nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku.
Z uzasadnienia wniosku o wymierzenie organowi grzywny wynika, że skarga została złożona w organie przy piśmie z dnia 18 maja 2010 r.
Pomimo upływu ponad roku od dnia złożenia skargi, organ nie wykonał ciążącego na nim obowiązku i nie przekazał przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Podkreślić też przy tym należy, że organ pomimo trzykrotnego wezwania Sądu w żaden sposób nie odniósł się do wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny i nie wyjaśnił przyczyn opóźnienia w przekazaniu skargi. W tej sytuacji wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny był zasadny, bowiem w sprawie wystąpiła przesłanka uchybienia terminu do przekazania Sądowi skargi (wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę).
Wskazać w tym miejscu należy, że nieuprawnione jest przypisywanie art. 55 § 1 p.p.s.a. wyłącznie funkcji dyscyplinująco-restrykcyjnej. Powtórzyć też trzeba za Naczelnym Sądem Administracyjnym uwagi podniesione w uchwale siedmiu sędziów z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2), że funkcja dyscyplinująca polegająca na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy aktualizuje się wtedy, gdy organ nie dopełnił w terminie tej czynności. Wówczas też występuje dodatkowo funkcja represyjna.
Natomiast w przypadku, gdy wprawdzie omawiane obowiązki zostały przez organ wykonane, ale z przekroczeniem wyznaczonego w ustawie terminu, ukaranie grzywną spełnia funkcję represyjną. Ta funkcja art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Poza wskazanymi wyżej dwiema funkcjami wymierzenia grzywny, art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy.
Okoliczności, które spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostają zatem bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, bowiem wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewykonanie wskazanych w ustawie obowiązków. Natomiast okoliczności te mogą mieć wpływ na wysokość grzywny, gdyż ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny ustawodawca pozostawił swobodny zakres ustalenia jej wysokości w ramach granic wynikających z art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Pozwala to zatem na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia uchybienia przez organ obowiązkowi przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w wyznaczonym w ustawie terminie, w tym uwzględnienia okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi.
Odnosząc się zaś do wysokości wymierzonej przez Sąd I instancji kary grzywny (tj. 10000 zł) to w oparciu o okoliczności niniejszej sprawy, w tym szczególnie długi okres zwłoki organu w przekazaniu skargi oraz brak jakiejkolwiek reakcji na trzykrotne wezwania Sądu, stwierdzić należy, że Sąd zasadnie wymierzył organowi grzywnę w wysokości 10000 zł, która to kwota jest współmierna do stopnia naruszenia prawa jakiego dopuścił się organ.
Odnośnie zaś do argumentacji zażalenia stanowiącej o tym, że ustawa nie określa organu zobowiązanego do przekazania skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przedmiotem skargi z dnia 18 maja 2010 r. jest zaś bezczynność Rektora w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie skreślenia z listy studentów.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.