Uzasadnienie
S. G. (dalej jako skarżący) pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia wydanego dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II SAB/Gd 47/13 i doręczenie jego odpisu.
Zarządzeniem z dnia 31 stycznia 2014 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wezwał skarżącego, w terminie 7 dni pod rygorem ściągnięcia, do uiszczenia kwoty 100 zł, tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej od powyższego wniosku. Odpis wyroku doręczono skarżącemu w dniu 18 marca 2014 r. mimo wcześniejszego nie uiszczenia opłaty kancelaryjnej.
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł skarżący, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu podniósł on, że w niniejszej sprawie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 maja 2013 r. przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i w związku z tym nie można żądać od niego uiszczenia wskazanej opłaty kancelaryjnej. Jednocześnie skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF, wnosząc o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Wysokość należnej opłaty określa natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ze zm.). Zgodnie z § 2 powołanego rozporządzenia, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem wynosi 100 zł.
W orzecznictwie panuje pogląd, iż brzmienie art. 234 § 2 P.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, iż uiszczenie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem jest obligatoryjne, bez względu na późniejsze decyzje strony dotyczące dalszego postępowania. Wyłączenie stosowania art. 220 P.p.s.a. oznacza także, że opłatę tę strona obowiązana jest zapłacić bez wezwania, a nieuiszczenie opłaty nie zwalnia sądu z obowiązku sporządzenia uzasadnienia mimo nieopłacenia wniosku (postanowienie NSA z 6 marca 2013 r. sygn. akt II FZ 56/13 LEX nr 1305484). NSA w pełni podziela powyższe stanowisko.
Stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie z poglądem doktryny strona, która uzyska prawo pomocy w zakresie częściowym, może być zwolniona tylko od opłat sądowych, tj. wpisu i opłaty kancelaryjnej (art. 212 § 1 P.p.s.a.) w całości lub części, co oznacza, że zwolnienie może obejmować jedynie wpis albo jedynie opłaty kancelaryjne bądź też polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 P.p.s.a.). Może też uzyskać jedynie zwolnienie od wydatków (art. 213, 237 P.p.s.a.). W tym wypadku nie zastrzeżono, że takie zwolnienie może nastąpić w całości lub w części, co dawałoby podstawę do przyjęcia, że zwolnienie od wydatków powinno mieć całościowy charakter. Prawo pomocy w częściowym zakresie może również obejmować zwolnienie od kosztów sądowych (tj. od opłat sądowych i wydatków). W wypadku gdyby nie określono zakresu zwolnienia od kosztów sądowych czy to w postanowieniu sądu, czy też w przepisie komentowanej ustawy lub ustawy szczególnej, zgodnie z art. 241 P.p.s.a., będzie to oznaczało zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Ponadto prawo pomocy w zakresie częściowym może obejmować jedynie ustanowienie zawodowego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (patrz B. Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek - Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wyd. LEX 2013 wydanie V).
Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że w niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Wynika z tego, że skarżący otrzymał prawo pomocy w ściśle określonym zakresie tj. zwolnienia z opłaty jedynie wpisu sądowego od skargi. W ocenie NSA, sentencja postanowienia wskazuje wyraźnie na rodzaj udzielonej pomocy i jej treść. Zdaniem NSA, nie będzie miał tu zastosowania art. 241 P.p.s.a., mówiący, że zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia - oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy zostało sformułowane jednoznacznie i nie może wywoływać wątpliwości co do zakresu udzielonej skarżącemu pomocy prawnej.
W związku z powyższym, za chybiony należy uznać zarzut skarżącego, w którym powołuje się on na przyznane mu prawo pomocy w zakresie częściowym, z którego, jego zdaniem, wynikać ma zwolnienie z wszelkich opłat sądowych wynikłych podczas rozpatrywania jego sprawy.
NSA pragnie zauważyć, że w sytuacji braku zwolnienia skarżącego od opłat kancelaryjnych, kiedy wystąpił on o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie bez dokonania opłaty kancelaryjnej, zasadnym było w oparciu o art. 234 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192) wydanie przez Przewodniczącego Wydziału stosownego zarządzenia. Należy podkreślić ponadto, że Przewodniczący Wydziału nie miał obowiązku wzywać skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej stosownie do postanowień zd. 3 art. 234 P.p.s.a., a jednak uczynił to umożliwiając skarżącemu dopełnienie ciążącego na nim obowiązku.
W świetle przytoczonych regulacji zaskarżone zarządzenie należało uznać za odpowiadające prawu. Na gruncie niniejszej sprawy poza sporem pozostawało, że skarżący nie uiścił należnej opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydał zarządzenie w przedmiocie wezwania do uiszczenia nieopłaconej kwoty w wysokości 100 zł.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., oddalił zażalenie.