Postanowienie NSA z 18 maja 2016 r., I OZ 495/16

Wydany

18 maja 2016 r.

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 maja 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2016 roku sygn. akt II SA/Wa 28/15 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej

Skład

Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk

Sprawa

w sprawie ze skargi T.Ł. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2014 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T.Ł. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r. oddalona została skarga T.Ł. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r. skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnikiem z urzędu, a pismo z powyższą informacją zostało doręczone ustanowionemu pełnomocnikowi w dniu 4 stycznia 2016 r., zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika (k 69). W dniu 5 stycznia 2016 r. wyznaczony adwokat zapoznał się z aktami niniejszej sprawy. W dniu 29 stycznia 2016 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik złożył w imieniu skarżącego skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2016 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną jako wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu do jej złożenia. Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 23 lutego 2016 r. W dniu 26 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego) strona, działając przez pełnomocnika z urzędu, złożyła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wraz w wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Sąd wyjaśnił, że stosownie do art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny jego uchybienia. Zdaniem Sądu przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie ustała z dniem doręczenia wyznaczonemu adwokatowi zawiadomienia o wyznaczeniu go przez Okręgową Radę Adwokacją w Warszawie na pełnomocnika z urzędu dla skarżącego, które zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 4 stycznia 2016 r. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu liczy się bowiem od momentu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W niniejszej sprawie termin trzydziestu dni upłynął z dniem 3 lutego 2016 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w dniu 26 lutego 2016 r., czyli z uchybieniem terminu siedmiodniowego, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł T.Ł. zarzucając mu naruszenie art. 87 § 1 w związku z art. 88 p.p.s.a. poprzez odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu jako spóźnionego, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie doszło do uchybienia terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustała dopiero w chwili otrzymania przez pełnomocnika postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej jako spóźnionej, tj. w dniu 23 lutego 2015 r. Wcześniej bowiem, w związku z rozbieżnym orzecznictwem sądów administracyjnych, pełnomocnik przekonana była, że skarga kasacyjna wniesiona w ciągu trzydziestu dni od daty otrzymania informacji o ustanowieniu go w sprawie, wniesiona została z zachowaniem ustawowego terminu do jej złożenia. Tym samym przedmiotowy wniosek złożony w dniu 25 lutego 2016 r., wniesiony został w terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Natomiast stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia stronie (lub jej pełnomocnikowi, o ile został ustanowiony) wyroku wraz z uzasadnieniem. Jeżeli zatem stronie skarżącej został doręczony odpis orzeczenia, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej niezależnie od tego czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ten sposób ustalenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nigdy nie był kwestionowany ani w orzecznictwie, ani w doktrynie, potwierdzeniem tego są orzeczenia wskazane w zażaleniu. Także z tych orzeczeń wprost wynika, że pełnomocnik skarżącego całkowicie bezpodstawnie twierdzi, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu biegnie od dnia zawiadomienia go wyznaczeniu do reprezentowania strony z urzędu. Pełnomocnik skarżącego błędnie bieg tego terminu utożsamia z biegiem terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który upływał w niniejszej sprawie (o czy poniżej) w dniu 3 lutego 2016 r. Tej daty najkorzystniejszej dla skarżącego Sąd pierwszej instancji trafnie nie kwestionuje. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest wyłącznie kwestia czy przedmiotowy wniosek złożony został w ustawowym terminie.

Pełnomocnik skarżącego podnosi, że nie był świadom, iż skarga kasacyjna wniesiona została po terminie do jej złożenia. Okoliczność ta nie może jednak zostać potraktowana jako przyczyna uchybienia terminu. Bezspornym jest, że wyrok w przedmiotowej sprawie ogłoszony został w dniu 10 listopada 2015 r. Odpis tego wyroku z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 7 grudnia 2015 r. Zgodnie zatem z art. 177 § 1 p.p.s.a. termin od wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku upływał w dniu 7 stycznia 2016 r. Aby skarga kasacyjna wniesiona po tym terminie była skuteczna niezbędnym jest złożenia wraz z nią wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, uznaje się dzień w którym profesjonalny pełnomocnik poinformowany zostaje o wyznaczeniu go w trybie art. 244 p.p.s.a. do reprezentowania strony z urzędu. Ponieważ w takim przypadku literalne rozumienie art. 87 § 4 p.p.s.a. prowadziłoby do sytuacji, w której pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy miałby zaledwie siedem dni na zapoznanie się z aktami sprawy oraz sporządzenie skargi kasacyjnej, w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że za dzień w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu pełnomocnikiem w sprawie (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz do art. 87 (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 420).

Ponieważ pełnomocnik skarżącego w niniejszej sprawie wyznaczony został w trybie art. 244 p.p.s.a., to zgodnie z przedstawionymi wyżej poglądami dzień do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej upływał w dniu 3 lutego 2016 r. Tym samym zasadnie Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 88 w zw. z art. 87 § 1 p.p.s.a. odrzucił wniosek złożony w dniu 25 lutego 2016 r. jako spóźniony.

Ubocznie wskazać należy, że stosownie do art. 177 § 3 p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Podkreślenia wymaga jednak, że przepis ten dodany został przez art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2015 r. poz. 658). Stosownie zaś do art. 2 ustawy zmieniającej do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed dniem 15 sierpnia 2015 r., stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie postępowanie wszczęte zostało wniesieniem skargi w dniu 10 grudnia 2014 r. (data prezenty organu). Przepis ten nie ma zatem w rozpoznawanej sprawie zastosowania.

Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.