Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi J.S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 maja 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżącemu odmówiono już przyznania prawa pomocy, w związku z rozpoznaniem jego pierwszego wniosku w tym zakresie, postanowieniem z dnia 8 stycznia 2016 r. utrzymanym w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt I OZ 142/16. W ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podniósł okoliczności tożsame ze wskazanymi we wcześniejszym wniosku oraz stwierdził, że istotnej zmianie uległa jego sytuacja materialna i życiowa. Skarżący podał, że jego syn doznał zawału serca i stwierdzono u niego poważną wadę serca, co oznacza, że jest praktycznie niezdolny do pracy w gospodarstwie i musi być pod stałą kontrolą lekarzy. Jednocześnie podkreślił, że syn musi przyjmować leki kardiologiczne, które nie są refundowane przez NFZ, kolejna wizyta u kardiologa w ramach NFZ została wyznaczona za 6 miesięcy, a koszt jednej prywatnej wizyty u lekarza wynosi 150 zł.
Postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy uznając, że nie zaszły takie zmiany okoliczności sprawy, które pozwalałyby na zmianę prawomocnego orzeczenia Sądu w zakresie wcześniejszego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Rozpoznając sprzeciw od powyższego postanowienia Sąd wyjaśnił, że zmiana stanowiska i odmienne rozstrzygnięcie w przedmiocie aktualnie rozpatrywanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jest możliwe wyłącznie przy spełnieniu warunku w postaci zmiany okoliczności sprawy. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zupełną odmienność dotychczasowego rozstrzygnięcia, w szczególności istotne pogorszenie sytuacji (przede wszystkim finansowej) wnioskodawcy. Zdaniem Sądu ze złożonego obecnie wniosku nie wynika, aby w okresie pomiędzy złożeniem pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a przedmiotowym wnioskiem z dnia 29 lutego 2016 r. zaszły takie zmiany w sytuacji finansowej skarżącego, które by uzasadniały zmianę prawomocnego orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie w zakresie prawa pomocy. Zasadniczo bowiem sytuacja materialna, w tym finansowa, wskazana w złożonych wnioskach nie uległa zmianie, a skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od wniesionej skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J.S. wskazując, że Sąd dokonując oceny jego sytuacji materialnej nie wziął w ogóle pod uwagę nagłego zdarzenia losowego, którym jest choroba syna. Podkreślił, że stan majątkowy jego i syna uległ gwałtownemu pogorszeniu, w związku z koniecznością ponoszenia dodatkowych wydatków na leczenie syna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zaś prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznawane jest gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie skarżącemu odmówiono już przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym postanowieniem z dnia 8 stycznia 2016 r. utrzymanym w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt I OZ 142/16. Zatem rozpoznawany wniosek traktować należy jako wniosek o zmianę wydanego wcześniej postanowienie w trybie art. 165 p.p.s.a.
Uwzględniając treść powołanych przepisów stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 8 stycznia 2016 r. W nowym wniosku skarżący nie wykazał bowiem, aby od momentu wydania wcześniejszego postanowienia do dnia wydania zaskarżonego obecnie postanowienia jego sytuacja materialna zmieniła się na tyle, że obecnie nie jest w stanie ponieść częściowych kosztów postępowania bez utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązkiem skarżącego domagającego się zmiany postanowienia w tym przedmiocie było wykazanie, że nastąpiła taka zmiana sytuacji majątkowej w porównaniu do tej ocenianej poprzednio. Skarżący oraz jego żona w dalszym ciągu uzyskują stały dochód miesięczny w postaci emerytury rolniczej. Ponadto w posiadaniu rodziny skarżącego pozostaje nieruchomość (dom) i gospodarstwo rolne o powierzchni 10,8845 ha, z którego osiągany jest dochód. Jedyną zmianą w sytuacji finansowej skarżącego są zwiększone wydatki na leki dla syna. Trzeba tu jednak zaznaczyć, że syn skarżącego jest osobą pełnoletnią pozostającą w związku małżeńskim. Zatem pomoc finansowa dla syna, powinna odbywać się na zasadzie dobrowolności w granicach możliwości skarżącego. Zmiana ta nie może zatem zostać uznana za wystarczającą do orzeczenia o wnioskowanym prawie pomocy w sposób całkowicie odmienny niż w prawomocnym postanowieniu odmawiającym przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Tym bardziej, że wpis od skargi, o zwolnienie od którego ubiega się skarżący, wynosi 100 zł. W rezultacie zaskarżone postanowienie uznać należy za zgodne z prawem.
Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.