Postanowienie NSA z 29 stycznia 2015 r., I OZ 50/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego w Olsztynie oraz zażalenia P. B. na postanowienie zawarte w pkt 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Ol 108/14 zasądzające od Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego w Olsztynie na rzecz P. B. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Sprawa

w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Dziekana Wydziału Zdrowia Publicznego Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego w Olsztynie w udostępnieniu informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenia.

Skład

Sędzia NSA Joanna Banasiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olszynie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2014r., sygn. akt II SAB/Ol 108/14 w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Dziekana Wydziału Zdrowia Publicznego Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego w Olsztynie w udostępnieniu informacji publicznej: 1) stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

2. nie wymierzył organowi grzywny;
3. umorzył postępowanie sądowe w pozostałym zakresie;
4. zasądził od Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego w Olsztynie na rzecz P. B. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., że skoro wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został już uwzględniony poprzez wydanie decyzji z dnia 19 sierpnia 2004 r., to postępowanie o udostępnienie informacji publicznej w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Sad podał, że o kosztach postępowania obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego uiszczony wpis od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł orzeczono po podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).

Na postanowienie zawarte w pkt 4 powyższego wyroku zażalenie złożył P. B., reprezentowany przez radcę prawnego, wskazując na nieważność postępowania określoną w art. 183 § 2 pkt 2 in fine ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającą na braku należytego umocowania pełnomocnika organu – Dziekana Wydziału Zdrowia Publicznego Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego w Olsztynie. Zarzucił, że Sąd wadliwie obciążył obowiązkiem zwrotu kosztów podmiot nie będący stroną w sprawie.

Ponadto, powołując postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 2136/14 skarżący wskazał, że nie istnieje żaden przepis prawa pozwalający rozliczyć koszty postępowania umorzeniowego.

P. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy zwrotu kosztów do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.

Na postanowienie zawarte w pkt 4 powyższego wyroku zażalenie złożyła również Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego w Olsztynie, reprezentowana przez adwokata, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. i bezpodstawne zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego. Wskazano, że organ nie uwzględnił skargi w trybie autokontroli, a jedynie wydał decyzję, o którą wnioskowała strona skarżąca jeszcze przed złożeniem skargi na bezczynność organu. Organ dokonałby uwzględnienia skargi w trybie autokontroli tylko wtedy, gdyby organ uwzględniając skargę w całości stwierdził jednocześnie, czy bezczynność miała miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wskazano, że w niniejszym postępowaniu organ nie wykonał takiej czynności, dlatego też nie można przyjąć, że doszło do uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli. Brak jest zatem – w ocenie organu – przesłanek do zastosowania art. 54 § 3 p.p.s.a. Wobec tego błędem było także zasądzenie na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. od Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego w Olsztynie na rzecz skarżącego kwoty 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wskazano, że w świetle poglądów judykatury oraz doktryny, gdy sąd administracyjny umarza postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., uznaje się to za inne przyczyny umorzenia, niż wskazane w art. 201 p.p.s.a. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Oznacza to, że organ we własnym zakresie usunął istniejące naruszenie prawa, przyznając, że pozostawał w bezczynności.

W niniejszej sprawie – jak wynika z akt – wniosek o udostępnienie żądanej informacji publicznej został załatwiony poprzez wydanie przez Rektora Uczelni decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji publicznej, co nastąpiło w dniu 19 sierpnia 2014 r., czyli przed rozpoczęciem rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie. Wobec powyższego Sąd I instancji umorzył postępowanie w zakresie bezczynności na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznając, że organ w trybie autokontroli usunął istniejące naruszenie prawa, przyznając, że pozostawał w bezczynności. Takie rozstrzygnięcie nawiązuje do stanowiska wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.

Wobec tego, że wyrok został zaskarżony jedynie w zakresie punktu 4 zawierającego postanowienie w zakresie kosztów postępowania, to Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony wyłącznie do oceny zasadności tego postanowienia. Podniesione w obu zażaleniach zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania art. 201 § 1 p.p.s.a. są nieusprawiedliwione.

W razie umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z przyczyn określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a., skarżący ma możliwość ubiegania się o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 201 § 1 p.p.s.a. Pogląd taki znajduje uzasadnienie w powołanej wcześniej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął również m. in. w postanowieniach: z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II FZ 525/09, z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt II OZ 200/10 oraz z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt I OZ 669/11.

Podzielając powyższe stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji prawidłowo zasądził w sprawie koszty postępowania na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Pogląd wyrażony w postanowieniu z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 2136/14, powołany w zażaleniach, w którym to postanowieniu stwierdzono, że żaden przepis prawa nie pozwala rozliczyć kosztów postępowania umorzonego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nie mógł być podzielony, skoro przepisem takim jest art. 201 §1 p.p.s.a.

Również pozostałe zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły być uwzględnione. Stwierdzić bowiem należy, że chociaż istotnie w skardze jako pozostający w bezczynności organ wskazany został Dziekan Wydziału Zdrowia Publicznego Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego w Olsztynie, to w toku całego postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2014 r. w charakterze strony postępowania występował Rektor Uczelni, który umocował do działania w swoim imieniu adwokata. Również Rektor Uczelni wydał decyzję z dnia 19 sierpnia 2004 r., której konsekwencją było umorzenie postępowania w zakresie bezczynności organu, a następnie zasądzenie od Rektora Uczelni na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skoro w rozpoznawanej sprawie zaskarżone zostało wyłącznie postanowienie w tym ostatnim przedmiocie, zaś w pozostałym zakresie wyrok jest prawomocny, to w takim stanie sprawy nie mogło być skutecznie zakwestionowane zasądzenie kosztów postępowania od Uczelni.

Dodatkowo podnieść trzeba, iż również w przypadku zasądzenia zwrotu należnych skarżącemu kosztów postępowania od Dziekana Wydziału Zdrowia Publicznego Olszyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego w Olsztynie, a nie od Olszyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego w Olsztynie, należność ta byłaby także uiszczona przez Uczelnię. Podnieść bowiem należy, że z § 56 Statutu Szkoły wynika, iż podstawę działalności Uczelni stanowi roczny plan rzeczowo – finansowy, w którym to planie określa się źródła wpływu i ich wysokość oraz podział środków na poszczególne rodzaje działalności. Oznacza to, że to w budżecie Uczelni zabezpieczone są odrębne środki na koszty postępowań sądowych. Dziekan Wydziału Zdrowia Publicznego tejże Szkoły nie ma odrębności finansowej.

Z przedstawionych względów uznać należy, że zaskarżone postanowienie zawarte w pkt 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Ol 108/14, nie narusza przepisów obowiązującego prawa.

Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.