Postanowienie NSA z 31 stycznia 2018 r., I OZ 50/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2017 roku sygn. akt III SA/Gd 587/17

Sprawa

w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] lutego 2017 roku, nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 listopada 2017 roku sygn. akt III SA/Gd 587/17 wydanym w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] lutego 2017 roku nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w punkcie pierwszym oddalił w oparciu o art. 19 i art. 22 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniosek A. M. o wyłączenie sędziów WSA Jolanty Sudoł i Aliny Dominiak od orzekania w sprawie, a w punkcie drugim na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy umorzył postępowanie w zakresie wniosku o wyłączenie sędziego NSA Anny Orłowskiej.

W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca nie wykazał w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziów WSA Jolanty Sudoł i Aliny Dominiak. W ocenie Sądu I instancji przesłanką taką nie może być wyłącznie subiektywne odczucie skarżącego co do celowości złożonego wniosku, uzasadnione przekonaniem, że w sprawie rozpoznanej z udziałem tych sędziów rozstrzygnięcie i uzasadnienie wyroku nie odpowiadało jego oczekiwaniom. Ponadto Sąd zwrócił uwagę na treść oświadczeń złożonych przez tych sędziów w trybie art. 22 § 2 p.p.s.a., z których wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 powołanej wyżej ustawy dające podstawę do ich wyłączenia.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. M., zaskarżając je w części obejmując pierwszy punkt sentencji i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podniósł, że zaskarżone orzeczenie rażąco narusza obowiązujące przepisy prawne, tj. art. 19 i art. 151 w związku z art. 64 § 3 i art. 163 § 3 p.p.s.a. oraz interes społeczny i obywatelski, a ponadto powoduje utratę zaufania do władzy publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela obszernie uzasadnione stanowisko Sądu I instancji co do założenia, że w sprawie nie występują żadne okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziów WSA Jolanty Sudoł i Aliny Dominiak z mocy samej ustawy, brak jest też przesłanek uzasadniających zastosowanie instytucji wyłączenia w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Jak słusznie zaznaczył Sąd I instancji, samo podjęcie przez wymienionych we wniosku sędziów niekorzystnego w odczuciu skarżącego rozstrzygnięcia w sprawie z jego skargi nie stanowi podstawy do wyłączenia ich od orzekania. Przesłanką taką nie jest również subiektywne przekonanie skarżącego o braku bezstronności tych sędziów. Przyczyny wyłączenia muszą mieć bowiem charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych. Kolejnym trafnym argumentem Sądu I instancji przemawiającym za koniecznością oddalenia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów WSA Jolanty Sudoł i Aliny Dominiak jest fakt złożenia przez tych sędziów oświadczeń w trybie w art. 22 § 2 p.p.s.a. o braku przesłanek wyłączenia przewidzianych w powołanych wyżej przepisach (k. 29 i 30).

Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu, wskazać należy, że nie są zasadne. Z treści kwestionowanego postanowienia w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wynika, że wniosek skarżącego został rozpoznany w całości - tj. w zakresie wyłączenia sędziów WSA Jolanty Sudoł i Aliny Dominiak - został oddalony, natomiast w zakresie wyłączenia sędziego NSA Anny Orłowskiej - postępowanie zostało umorzone z uwagi na przejście sędziego w stan spoczynku. W tej sytuacji nie sposób uznać, że Sąd nie określił w sposób precyzyjny tego, w jakim zakresie oddalił wniosek skarżącego. Ponadto podkreślić należy, że siedmiodniowy termin na sporządzenie uzasadnienia postanowienia, o którym mowa w przywołanym przez skarżącego art. 163 § 3 p.p.s.a., nie jest terminem zawitym, ale tylko instrukcyjnym (porządkowym). Jak podkreśla się w orzecznictwie, terminami instrukcyjnymi nazywa się terminy ustawowe mające zapewnić sprawny przebieg określonego działania lub ciągu działań (np. postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego). Charakterystyczną cechą tych terminów jest to, że ich uchybienie przez organ (sąd) nie daje stronom uprawnień do kwestionowania czynności organu (sądu). Do istoty terminu porządkowego należy to, że nie powoduje on utraty prawa lub możności dokonania czynności w postępowaniu przed odpowiednim organem (sądem). W konsekwencji niezachowanie terminu porządkowego nie powoduje ujemnych konsekwencji procesowych (por. np. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2017 roku sygn. akt II GSK 419/17). Wobec tego, nawet gdyby Sąd I instancji rzeczywiście dopuścił się uchybienia wskazanego terminu (co nie miało miejsca, gdyż z akt sprawy wynika, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zostało sporządzone w tym samym dniu, w którym wydano orzeczenie, tj. 16 listopada 2017 roku - por. np. datę zarządzenia o doręczeniu stronom postanowienia wraz z uzasadnieniem, k. 42), i tak nie mogłoby to skutkować uwzględnieniem środka odwoławczego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odmowa uwzględnienia wniosku A. M. o wyłączenie sędziów nie narusza wskazanych w zażaleniu przepisów prawa. W tej sytuacji zażalenie należało oddalić na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.