Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1777/12, odmówił F. C. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie odmówił F. C. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na nieprzedstawienie wskazanych w zarządzeniu z dnia 27 marca 2013 r. dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy.
Skarżący od wyżej wymienionego postanowienia wniósł sprzeciw, w którym podniósł szereg zarzutów wobec zaskarżonej decyzji. Z uwagi na niedostosowanie się przez skarżącego do wezwania z dnia 27 marca 2013 r., na podstawie zgromadzonych informacji Sąd I instancji uznał, iż niemożliwa jest rzetelna analiza stanu majątkowego skarżącego, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazł wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Tym samym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Zażalenie na to postanowienie wniósł F. C. wskazując, iż niesprawiedliwe jest, aby to on ponosił koszty postępowania w sprawie odebranego mu bezprawnie mienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od udowodnienia przez stronę istotnych dla rozpatrywanej kwestii faktów. Zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 P.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Art. 255 P.p.s.a. pozostawia swobodnej ocenie Sądu ustalenie czy informacje podane we wniosku są wystarczające i czy konieczne jest wezwanie do uzupełnienia wniosku. W rozpoznawanej sprawie referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podjął czynności, o których mowa w art. 255 P.p.s.a., bowiem zobowiązał F. C. do przedstawienia dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną. Pomimo wezwania skarżący nie wyjaśnił, czy jest on właścicielem 1/3 budynku parterowego oraz mieszkania o powierzchni 40 m², czy też wymienione w pkt. 7.1 formularza "PPF" mieszkanie jest częścią owego budynku parterowego, ponadto nie potwierdził wysokości pobieranego świadczenia emerytalnego poprzez przesłanie ostatniego odcinka pobieranego świadczenia lub decyzji o przyznaniu/waloryzacji emerytury, nie złożył oświadczenia, czy żona skarżącego K. C. uzyskuje jakiekolwiek dochody, nie przedłożył wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy, nie udokumentował aktualnymi rachunkami/fakturami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny (opłaty za prąd, gaz, wodę, opał, podatki, wywóz ścieków, ubezpieczenie itp.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie, w świetle powyższych okoliczności, odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rzeczą skarżącego było bowiem rzetelne wykazanie wszystkich istotnych danych, co do jego sytuacji majątkowej. Tymczasem skarżący nie złożył żadnych dokumentów ani oświadczeń, o które był wzywany, wskazując jedynie na zarzuty i twierdzenia związane z merytorycznym rozpoznaniem jego sprawy. Dlatego też Sąd I instancji ocenił tylko ten materiał dowodowy, który został zebrany w przeprowadzonym przezeń postępowaniu. Analizę tę należy podzielić, zwłaszcza że skarżący w zażaleniu w żaden sposób nie podważył ustaleń i oceny przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu, a tym samym nie zaistniały warunki dla odmiennej, niż uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oceny jego sytuacji materialnej.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.