Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 667/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. G. i G. G. na bezczynność Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 kwietnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w punkcie 1 sentencji stwierdził, że bezczynność w rozpoznaniu zawartego w tym wniosku żądania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie 2 umorzył postępowanie w sprawie w pozostałym zakresie, natomiast w punkcie 3 zasądził od Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na rzecz skarżących M. G. oraz G. G. kwotę 457 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2014 r. pełnomocnik M. G. i G. G. wniósł zażalenie na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 powyższego wyroku. Sądowi I instancji zarzucił, mające wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, naruszenie przepisów prawa procesowego, mianowicie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej: P.p.s.a, poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieprzyznanie stronie reprezentowanej przez radcę prawnego zwrotu kosztów postępowania obejmujących jego wynagrodzenie. Mając na względzie przedstawione wyżej zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o:
- 1) zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na rzecz Skarżącej M. G. kwoty 357,00 zł, w tym 240,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a także zasądzenie od Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na rzecz Skarżącego G. G. kwoty 340,00 zł, w tym 240,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
- 2) zasądzenie od Uczestnika na rzecz Skarżących kosztów postępowania zażaleniowego w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego, według norm przepisanych, ewentualnie o:
- 3) uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2014 r. w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach, poprzez jego zmianę i:
- a) zasądzenie od Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na rzecz Skarżącej M. G. kwoty 357,00 zł, w tym 240,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
- b) zasądzenie od Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na rzecz Skarżącego G. G. kwoty 340,00 zł, w tym 240,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
- 4) rozpoznanie wniosku o uzupełnienie wyroku w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania na posiedzeniu niejawnym.
Zdaniem pełnomocnika skarżących konsekwencją naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów postępowania było nieprzyznanie stronie reprezentowanej przez radcę prawnego zwrotu kosztów wynagrodzenia w pełnej wysokości, tj. odrębnie dla każdego ze skarżących. Mimo uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji, zaskarżonym obecnie postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 598/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał jedynie zwrot kwoty 457,00 zł stanowiącej wpis od skargi od każdego ze skarżących, opłatę od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego jedynie jednego ze skarżących, podczas gdy każdemu ze skarżących przysługuje na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. także kosztów wynagrodzenia radcy prawnego dla każdego z nich.
Powyższe potwierdza fakt, iż zarządzeniem z dnia 26 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał do uiszczenia wpisu uzupełniającego w kwocie 100 zł od skargi drugiego ze skarżących, dostrzegając tym samym zdaniem pełnomocnika dwupodmiotowość po stronie skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 P.p.s.a. prawidłowość rozstrzygnięcia w kwestii zasądzonych kosztów można poddać ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez wniesienie zażalenia na postanowienie orzekające o zwrocie kosztów. Za niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, po myśli art. 205 § 2 P.p.s.a., uznać należy: wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, koszty sądowe (tj. wpis, opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków) oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Ponadto zwrot wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego następuje w wysokości nie wyższej niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i obejmuje wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie możliwość zweryfikowania prawidłowości kwoty zasądzonej przez Sąd I instancji tytułem zwrotu kosztów postępowania jest wykluczona, bowiem uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym w punkcie 3 zapadło postanowienie w tej materii, nie zawiera ani pełnej podstawy prawnej ani jakiejkolwiek motywacji wydanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Samo powołanie przez Sąd przepisu art. 200 P.p.s.a. nie czyni zadość tym wymogom. Stosownie bowiem do treści art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Odnosi się to do każdego elementu sentencji wyroku, oczywiście w odpowiednim zakresie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak wskazanych powyżej elementów w uzasadnieniu wyroku nie pozwolił na zbadanie poprawności zasądzonej dla skarżących kwoty.
Zauważyć należy także, iż określając wysokość kosztów podlegających zwrotowi na rzecz skarżących Sąd I instancji nie wyszczególnił rodzaju tych kosztów oraz nie wskazał czy zasądza je na rzecz każdego ze skarżących osobno, czy też solidarnie, co uniemożliwia ocenę prawidłowości obliczeń Sądu.
Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o uzupełnienie wyroku Sądu I instancji w zakresie orzeczenia o kosztach wskazać należy, iż wniosek taki nie jest dopuszczalny, jeżeli rozstrzygnięcie o kosztach zostało już w wyroku zawarte. Uzupełnienie orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania następuje bowiem tylko w tych wypadkach, w których sąd nie orzekł o kosztach, mimo że strona zażądała we właściwym czasie ich przyznania. Jeżeli natomiast sąd orzekł o nich w jakimś zakresie, np. zasądził koszty postępowania, lecz w mniejszym rozmiarze niż żądała strona (tak jak w niniejszym przypadku), przysługuje na to postanowienie zażalenie, które nie przysługiwałoby, jeżeli sąd w ogóle nie wypowiedziałby się w orzeczeniu o kosztach postępowania (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2005 r., sygn.akt I FZ 336/05, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Poza tym mógłby to uczynić tylko sąd, który wydał tenże wyrok. Nie jest też możliwe orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ zgodnie z art. 209 P.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie od postanowienia.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.