Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej.
Postanowieniem z dnia 6 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącemu sporządzenia uzasadnienia powyższego wyroku z uwagi na to, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku był spóźniony.
Następnie postanowieniem z dnia 8 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił jako przedwczesny wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1329/16 oddalił zażalenie M. P. na postanowienie z dnia 6 lipca 2016 r. Odpis powyższego orzeczenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 grudnia 2016 r.
Natomiast przy piśmie z dnia 8 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W treści wniosku wskazał, iż o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dowiedział się w dniu 29 sierpnia 2016 r. Jednocześnie podniósł, że skarżący nie został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz dodał, że na tamtym etapie postępowania skarżący działał samodzielnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 22 grudnia 2016 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a.") w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jednocześnie stosownie do art. 85 P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Poza tym art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a. stanowi, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Sąd I instancji podkreślił, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony w terminie. Jednakże pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Z akt sprawy wynika bowiem, że w piśmie zawierającym zawiadomienie o terminie rozprawy skarżący został pouczony, że w razie wydania wyroku oddalającego skargę, sporządzenie uzasadnienia następuje na wniosek zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Nadto poinformowano, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 P.p.s.a.).
Wobec powyższego, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący, zarzucając mu naruszenie art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący był prawidłowo pouczony o sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, podczas gdy analiza materiału dowodowego wskazuje, że nie został pouczony. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a., jednak nie zasługuje on na uwzględnienie.
Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Jak wynika z akt sprawy, w zawiadomieniu o rozprawie skarżący został prawidłowo pouczony o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pouczenie zawarte w zawiadomieniu zawiera informację, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 P.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało skutecznie doręczone skarżącemu.
Jednocześnie, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, poinformowano skarżącego, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.
Mając na uwadze jednoznaczną treść pouczenia, nie można podzielić argumentacji skarżącego, że uchybienie terminowi nastąpiło wskutek niepoinformowania strony o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Tym samym skarżący nie uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego z urzędu wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną, gdyż wynagrodzenie to należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 P.p.s.a.