Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 343/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pozostawił bez rozpoznania wniosek T. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym sprawie z jej skargi oraz A. O. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż wnioskiem z dnia 18 kwietnia skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W dniu 9 maja 2011 r. doręczono skarżącej urzędowy formularz PPF, celem jego wypełnienia i odesłania wypełnionego formularza w wyznaczonym terminie, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Sąd wskazał, że zakreślony siedmiodniowy termin upłynął bezskutecznie. Skarżąca wprawdzie w tym czasie przesłała do sądu pismo, w którym obszernie uzasadniła zgłoszoną prośbę o zwolnienie jej z kosztów, jednakże odesłała urzędowy formularz PPF niewypełniony, wyjaśniając, że jest dla niej zbyt zawiły. W tej sytuacji, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 19 maja 2011 r. pozostawiono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Na powyższe zarządzenie skarżąca wniosła sprzeciw w ustawowo przewidzianym terminie, wskazując, że formularz PPF został odesłany we wskazanym terminie. Zdaniem skarżącej wniosek o przyznanie prawa pomocy błędnie został pozostawiony bez rozpoznania.
Rozpoznając wniesiony sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że zgodnie z art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) warunkiem koniecznym i wstępnym umożliwiającym referendarzowi lub sądowi rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu. Sąd podkreślił, że zgodnie z treścią art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Niezłożenie wniosku w nakazanej prawem formie stanowi przeszkodę formalną do jego rozpoznania. Wnioskodawczyni urzędowy formularz PPF odesłała do sądu bez wypełnienia (czysty). Niezależnie zatem od tego, czy okoliczności podniesione przez skarżącą w jej pismach są zasadne i mogłyby skutkować uwzględnieniem jej wniosku, to wobec nieprzedłożenia w zakreślonym terminie wniosku na urzędowym formularzu PPF, Sąd pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyła T. O., wnosząc o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca wskazała, że w swoich pismach dokładnie opisała swoją sytuację rodzinną i majątkową, natomiast nie potrafi ona wypełnić formularza PPF, gdyż jest dla niej zawiły i niezrozumiały.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W myśl tego przepisu pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania ma miejsce, gdy strona złożyła wniosek w innej formie niż na urzędowym formularzu, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245), jak również gdy strona nie uzupełniła w zakreślonym przez sąd terminie braków wniosku, uniemożliwiając tym samym ocenę możliwości płatniczych lub zakresu wniosku.
Wymóg złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF przewiduje art. 252 § 2 p.p.s.a.
W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania - zostało doręczone skarżącej w dniu 9 maja 2011 r. Pomimo wezwania skarżąca nie złożyła wymaganego formularza w zakreślonym terminie. Skarżąca złożyła pismo opisujące jej sytuację majątkową i rodzinną, jednocześnie odsyłając nie wypełniony formularz PPF.
W tym miejscu należy w pełni podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż niezależnie od tego, czy okoliczności podniesione przez skarżącą w jej pismach są zasadne i mogłyby skutkować uwzględnieniem jej wniosku, to wobec nieprzedłożenia w zakreślonym terminie wniosku na urzędowym formularzu PPF, Sąd zobligowany był do pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.