Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił A. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
W uzasadnieniu wskazano, że wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [....] grudnia 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] listopada 2010 r., którą orzeczono o utracie przez wymienioną praw do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu [...] maja 2011 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. W uzasadnieniu podniosła, że przyczyną uchybienia terminowi było sprawowanie opieki nad chorym ojcem, który w okresie od [...] marca 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r. przebywał w szpitalu, a następnie został wypisany z planowanym terminem operacji na koniec maja 2011 r. Oświadczyła również, że pomagała matce w pielęgnowaniu ojca po wyjściu ze szpitala. Nie złożyła wniosku o uzasadnienie również dlatego, że zajmowała się sprawami związanymi z przygotowaniem operacji, rozwiązywaniem własnych kłopotów rodzinnych, w tym dotyczących pozostawaniem bez pracy. Jak wywodziła, przeoczyła termin w natłoku obowiązków.
Powołując się na treść art. 86 § 1 i art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze m.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd Wojewódzki wskazał, że w niniejszej sprawie wyrok wydano na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. o której strona została prawidłowo zawiadomiona już w dniu [...] marca 2011 r. Termin na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku mijał we wtorek [...] kwietnia 2011 r. Wniosek o przywrócenie terminu wpłynął zaś [...] maja 2011 r. Zestawiając powyższe daty, Sąd Wojewódzki stwierdził, że okres przebywania ojca skarżącej w szpitalu (od [...] marca do [...] kwietnia 2011 r.) nie pokrywa się ani z datą rozprawy, ani z okresem na złożenie wniosku o uzasadnienie. Nie mógł być zatem powodem uchybienia.
Również okoliczność znacznego zaangażowania się strony w późniejszą opiekę nad członkiem rodziny, jak również problemy osobiste nie usprawiedliwiały – zdaniem Sądu – spóźnienia strony, bowiem nie wynika z wniosku, że miały one charakter nagły, niespodziewany, niedający się przewidzieć, uniemożliwiający stronie działanie, czy nawet wyręczenie się inną osobą.
Sąd Wojewódzki podkreślił przy tym, że złożenie tego rodzaju wniosku jest czynnością nieskomplikowaną co do treści, której sporządzenie nie nastręcza trudności nawet osobom nieposiadającym wiedzy prawniczej i może być sporządzony bez fachowej pomocy, także po uzyskaniu telefonicznej informacji pracownika sądu.
Zaskarżając powyższe postanowienie w całości A. K. wywodziła, iż przyczyną niedochowania przez nią terminu do złożenia wniosku, był brak wiedzy w tym zakresie, poważna choroba jej ojca, pobyt w szpitalu i opieka nad rodzicami.
Skarżąca wskazała również, że jako osoba bezrobotna, poszukiwała zatrudnienia, jeżdżąc po zakładach pracy w S., co również wpłynęło na przeoczenie przez nią terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 §1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 P.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. I CKN 556/98, LEX nr 50702; postanowienie NSA z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. III SA 7804/98, niepubl.).
Art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. (...) Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (vide np. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, str. 333 i 334, oraz powołane tam orzecznictwo – postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl., postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., sygn. akt I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757).
Z uwagi na powyższe - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Sąd I instancji trafnie uznał, że podnoszone przez stronę skarżącą argumenty, wbrew jej twierdzeniom, nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu.
Sąd Wojewódzki trafnie wskazał, iż czynność procesowa polegająca na złożeniu wniosku o sporządzenia i doręczenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku nie stanowi szczególnie skomplikowanej czynności procesowej. Jej dopełnienie zasadniczo nie wiąże się z podjęciem jakiegoś szczególnego wysiłku strony. Tego rodzaju wniosek może został złożony bezpośrednio w siedzibie sądu lub przesłany na jego adres pocztą. Jego sformułowanie nie wymaga również specjalistycznej wiedzy. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stroną, iż mogła ona nie wiedzieć o sposobie i terminie skorzystania z tego uprawnienia. Nie mniej uzyskanie informacji o przysługującym stornie prawie do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku nie nastręcza jakichś szczególnych trudności.
Należy bowiem wskazać, Sąd Wojewódzki podczas posiedzenia, na którym wydał wyrok zobowiązany jest pouczyć stronę o przysługującym jej prawie złożenia tego rodzaju wniosku. Nieobecność skarżącej na posiedzeniu, na którym został wydany wyrok, przy braku wniosku strony o jego odroczenie, chociażby z uwagi na konieczność sprawowania w tym dniu opieki nad rodzicami, świadczy o niedbałości A. K. o własne interesy związane z toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym.
Brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie może również być usprawiedliwiana przez konieczność sprawowani opieki nad chorymi rodzicami, pobytem ojca w szpitalu, czy poświęcanie czasu na poszukiwanie przez skarżąca pracy.
Sąd Wojewódzki trafnie spostrzegł, iż żadna z wymienionych wyżej przyczyn nie stanowi nagłego, nie dającego się wcześniej przewidzieć zdarzenia, które mogłoby uzasadnić złożony przez skarżącą wniosek. Nie sposób bowiem uznać, iż tego rodzaju przeszkody całkowicie uniemożliwiały skarżącej chociażby nadanie przesyłką pocztową tego rodzaju wniosku.
W warunkach rozpoznawanej sprawy i okoliczności jej towarzyszących nie sposób więc podważyć prawidłowego w świetle przepisów prawa stanowiska Sądu I instancji, że A. K. nie uprawdopodobniła w stopniu wystarczającym, aby uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jej winy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.