Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę K. K. na bezczynność Rektora [...] w rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący w dniu 18 stycznia 2018 wniósł skargę na bezczynność Rektora [...] w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem platformy ePUAP i opatrzonego podpisem elektronicznym. Zarządzeniami z dnia 14 lutego 2018 r. Przewodniczący Wydziału III wezwał skarżącego do uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, braków wniesionej skargi poprzez podpisanie skargi bądź też nadesłanie jej podpisanego egzemplarza oraz uiszczenie wpisu sądowego. W dniu 5 marca 2018 r. pełnomocnik skarżącego uiścił wpis oraz poświadczony za zgodność z oryginałem odpis skargi, nie podpisany przez skarżącego osobiście, lecz przez pełnomocnika wraz z dokumentem pełnomocnictwa oraz dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – zwanej dalej P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że pomimo pouczenia o skutkach niewykonania zarządzenia z dnia 14 lutego 2018 r., w zakreślonym terminie strona nie usunęła braku skargi. Wprawdzie w dniu 5 marca 2018 r. pełnomocnik przedłożył do akt sprawy poświadczony za zgodność z oryginałem odpis wniesionej w dniu 18 stycznia 2018 r. skargi, złożonej w formie dokumentu elektronicznego i opatrzonego podpisem elektronicznym, jednakże dokument ten nie został podpisany przez skarżącego własnoręcznie. Tym samym należało uznać, że strona skarżąca nie uzupełniła w zakreślonym terminie braku formalnego skargi. Odwołując się do treści art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a i uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt I OPS 10/13 Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wzywając do uzupełnienia braku formalnego przedmiotowej skargi, sąd zobowiązał skarżącego do jej podpisania lub też złożenia jej podpisanego egzemplarza, a nie jak to uczynił pełnomocnik skarżącego, do nadesłania odpisu wniesionej skargi poświadczonej za zgodność z oryginałem.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi na skutek uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi w postaci podpisania skargi, bądź nadesłania podpisanego egzemplarza skargi w sytuacji, gdy pełnomocnik skarżącego w terminie zakreślonym przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych skargi złożył poświadczony za zgodność z oryginałem odpis skargi, opatrzony własnoręcznym podpisem pełnomocnika, co powoduje, że wskazany brak formalny skargi został usunięty i nie zachodziły podstawy do jej odrzucenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu odrzucenie skargi w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Celem tego przepisu jest zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego. Jednak niewłaściwe zastosowanie tego przepisu niesie za sobą poważne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 2922/11 – orzeczenia powołane w uzasadnienie są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, że nadesłana przez niego skarga w terminie stanowi uzupełnienie braków formalnych skargi. Po pierwsze, nie można bowiem zakładać, że podpisanie skargi przez pełnomocnika, któremu udzielono pełnomocnictwa po wniesieniu skargi do Sądu, nie może stanowić wykonania wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący może na każdym etapie postępowania ustanowić pełnomocnika, który będzie działał w jego imieniu, a podpisanie przez niego skargi wywołuje takie same skutki, jak gdyby podpisał ją osobiście skarżący (postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 2922/11 i 22 września 2017 r. sygn. akt II OZ 945/17). Ponadto stwierdzić trzeba, a co również nie budziło wątpliwości Sądu pierwszej instancji, że skarga nadesłana w wykonaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych jest identyczna w treści, jak skarga z dnia 18 stycznia 2018 r. Po drugie, podstawę odrzucenia skargi może stanowić tylko taki brak formalny, który jest istotny, a więc taki który uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu, to jest poddania kontroli sądowoadministracyjnej zarzucanej bezczynności organu. W okolicznościach niniejszej sprawy, co należy podkreślić, nie doszło do sytuacji w której oryginał złożonej skargi został podpisany osobiście przez skarżącego, a jej "odpis" przez pełnomocnika. Strona wezwana do podpisania skargi ustanowiła następnie pełnomocnika, który załączając pełnomocnictwo w wykonaniu wezwania Sądu przedstawił tę samą skargę, z tym że podpisaną przez siebie, a dodatkowo opatrzona pieczęcią "za zgodność z oryginałem" i w istocie ta ostatnia czynność pełnomocnika wprowadziła Sąd pierwszej instancji co do tego co tak naprawdę było przedmiotem potwierdzenia za zgodność. Istotne natomiast było, że oprócz pieczęci potwierdzającej za zgodność treść wcześniejszej skargi ustanowiony przez skarżącego pełnomocnik załączył podpisaną przez siebie skargę. Nie było zatem podstaw do zastosowania sankcji z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a co w konsekwencji czyni zasadnym postawiony w zażaleniu zarzut naruszenia tego przepisu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego stwierdzić trzeba, że przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA z 2008 r., z. 2, poz. 23).