Postanowienie NSA z 31 stycznia 2018 r., I OZ 52/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 listopada 2017 roku sygn. akt III SA/Gd 765/17 oddalające wniosek A. M. o wyłączenie sędziego WSA Aliny Dominiak, sędziego WSA Felicji Kajut i sędziego WSA Bartłomieja Adamczaka od rozpoznania

Sprawa

sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 22 czerwca 2017 roku, nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 28 listopada 2017 roku sygn. akt III SA/Gd 765/17 wydanym na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił wniosek A. M. o wyłączenie sędziów WSA: Aliny Dominiak, Felicji Kajut oraz Bartłomieja Adamczaka od rozpoznania sprawy z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] czerwca 2017 roku nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca wbrew art. 20 § 1 p.p.s.a. nie uprawdopodobnił istnienia przyczyn wyłączenia określonych w art. 18 i 19 tej ustawy. Okoliczności, które mogłyby uzasadniać wyłączenie wskazanych we wniosku sędziów od udziału w sprawie, nie wynikają również ze złożonych przez tych sędziów oświadczeń.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. M., podnosząc, że rażąco narusza obowiązujące przepisy prawne, tj. art. 19 i art. 151 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto w ocenie żalącego zaskarżone postanowienie rażąco narusza interes społeczny i obywatelski, powoduje utratę zaufania do władzy publicznej i jest nielogiczne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w zaskarżonym postanowieniu, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aliny Dominiak, Felicji Kajut oraz Bartłomieja Adamczaka. W sprawie nie występują żadne okoliczności uzasadniające wyłączenie wymienionych sędziów z mocy samej ustawy, brak jest też przesłanek uzasadniających zastosowanie instytucji wyłączenia w oparciu o art. 19 p.p.s.a.

Podkreślić należy, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia wnioskodawcy. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 tejże ustawy. A. M. nie wskazał takich okoliczności ani we wniosku z dnia 21 listopada 2017 roku, ani w obecnie rozpoznawanym zażaleniu. Przesłanką wyłączenia sędziów nie może być z całą pewnością subiektywne przekonanie żalącego o ich stronniczości poparte jedynie tym, że w żaden sposób nie odnieśli się przed wydaniem zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy do złożonych przez żalącego w toku postępowania wniosków o "przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi administracyjnemu". Niewłaściwe w ocenie wnioskodawcy działania i zaniechania w podejmowaniu czynności w sprawie przez Sąd, nie może wywołać uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziów. Zaznaczyć trzeba, że pojęcie "uzasadniona wątpliwość" dotyczy wątpliwości co do bezstronności sędziego, która uzasadniona jest obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. Niewzięcie pod uwagę przy wyznaczaniu terminu rozprawy oczywiście niedopuszczalnych - z uwagi na treść art. 20 § 4 p.p.s.a. - wniosków o wyłączenie sądu było działaniem jak najbardziej prawidłowym i niewskazującym na brak bezstronności. Nie można się też zgodzić z twierdzeniem skarżącego, że Sąd nie określił czy wniosek oddalił w całości czy w części. Wniosek o wyłączenie dotyczył sędziego WSA Aliny Dominiak, sędziego WSA Felicji Kajut i sędziego WSA Bartłomieja Adamczaka a z zaskarżonego postanowienia w sposób oczywisty wynika, że wniosek co do tych sędziów został oddalony, zatem oddalono go w całości.

Kolejnym argumentem przemawiającym za uznaniem za prawidłowe kwestionowanego rozstrzygnięcia Sądu I instancji jest treść oświadczeń złożonych w trybie w art. 22 § 2 p.p.s.a. przez wskazanych we wniosku sędziów. Świadczą o braku przesłanek wyłączenia przewidzianych w powołanych wyżej przepisach. W tym miejscu warto zaznaczyć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa tak sądów administracyjnych, jak i Sądu Najwyższego, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego, czego skarżący w niniejszej sprawie nie uczynił (por. postanowienia NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r., I OZ 389/16, I OZ 390/16, I OZ 391/16 oraz postanowienie SN z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odmowa uwzględnienia wniosku A. M. o wyłączenie sędziów nie narusza wskazanych w zażaleniu przepisów prawa. W tej sytuacji zażalenie należało oddalić na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.