Postanowienie NSA z 17 lipca 2007 r., I OZ 520/07

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 lipca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2007r., sygn. akt II SA/Wa 1256/06 o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych i odmowie ustanowienia adwokata z urzędu

Sprawa

w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 11 maja 2006r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia danych osobowych postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Anna Lech przewodniczący

Uzasadnienie

W dniu 13 lutego 2007r. S. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pismem z dnia 21 lutego 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni, dodatkowych dokumentów niezbędnych do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu, S. P. pismem z dnia 5 marca 2007r. wyjaśnił raz jeszcze swoją sytuację, nie nadesłał jednak wymaganych dokumentów, w związku z czym postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2007r., sygn. akt II SA/WA 1256/06, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych i odmówił ustanowienia adwokata z urzędu.

Pismem z dnia 26 kwietnia 2007r. S. P. wniósł sprzeciw przeciwko postanowieniu, wobec czego, w myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) postanowienie to straciło moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy została ponownie rozpoznana.

Postanowieniem z dnia 24 maja 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych i odmówił ustanowienia adwokata z urzędu w uzasadnieniu podając, że skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów, nie można zatem stwierdzić, że zostało wykazane, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Sąd wskazał ponadto, że nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu postępowania w celu uzyskania odpowiednich dokumentów poświadczających rzeczywisty stan majątkowy strony, gdyż to na niej ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.

Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenie podnosząc, że wyjaśnił wystarczająco swój stan majątkowy, a żądanych dokumentów nie przedstawił, bo ich nie ma. Podniósł także, że na mocy art. 239 ust. 1 lit. d powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest zwolniony z mocy prawa od kosztów sądowych, gdyż przedmiotowa sprawa dotyczy stosunku pracy, jako, że przedmiotem postępowania przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych była skarga na działanie tego organu, który zatrudnia pracowników występujących w jego imieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993roku, nr 61, poz. 284 ze zm.).

Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń.

Ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu.

Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy obciąża wnioskodawcę. Oznacza to, iż wnioskodawca powinien przedstawić dane dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej, przemawiające za przyznaniem prawa pomocy. Informację składaną Sądowi należy podać w sposób pełny i rzetelny.

Z przepisu art. 252 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r., w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).

W myśl art. 252 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.

Stosownie do art. 255 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 tej ustawy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji, wzywając skarżącego do przedłożenia brakujących dokumentów i oświadczeń, wyraźnie zakreślił siedmiodniowy termin do ich uzupełnienia, a skarżący, pomimo takiego pouczenia, nie zastosował się do wezwania Sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie też wskazać, że w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania art. 239 ust. 1 lit. d powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (co podnosi skarżący), gdyż przepis ten dotyczy sytuacji, gdy strona skarży sprawę ze stosunku pracy, natomiast niniejsza sprawa dotyczy ochrony danych osobowych.

W związku z powyższym zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.