Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 marca 2016 r., sygn. akt III SO/Gd 6/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek M. T. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy: [...] od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 338/14 ze skargi M. T. na decyzję Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...].
Sąd wskazał, że we wniosku o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów skarżący stwierdził, że sędziowie WSA w Bydgoszczy biorący udział we wskazanych sprawach działają "na polecenie jednostki, gdyż niemożliwa jest taka jednomyślność tych sędziów w uprawianiu rażącej stronniczości, pogardzie wobec prawa, lekceważeniu strony skarżącej, występowaniu w roli wręcz adwokata strony przeciwnej, niewykonywaniu jakichkolwiek czynności z urzędu, nieuwzględnianiu jakichkolwiek faktów powszechnie uznawanych za obowiązujące i znane, rwaniu/dzieleniu jednej skargi na kilka spraw (dot. sprawy przekwalifikowania gruntów), odmowa łączenia spraw zgodnie z prawem i wnioskami o to, pomijanie faktów i dowodów /.../". Wniósł również o wszczęcie postępowań dyscyplinarnych wobec tych sędziów.
Wszyscy wymienieni sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności wskazane w art. 18 i art. 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powodujące konieczność wyłączenia od rozpoznawania przedmiotowej sprawy.
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt II OW 277/15 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do rozpoznania ww. wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 338/14.
Rozpoznając złożony wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przytaczając treść przepisów art. 18 i 19 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że argumentacja skarżącego, sprowadzająca się do twierdzeń, że wymienieni sędziowie są stronniczy i wydają niekorzystne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, jest wyrazem subiektywnego przekonania wnioskodawcy o stronniczym stanowisku sędziów rozpatrujących kilka ich spraw. Nie wskazano natomiast na żadne konkretne okoliczności mogące być podstawą wyłączenia poszczególnych sędziów od załatwienia sprawy.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. T. i P. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w niniejszej sprawie dotyczy decyzji Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia M. T. z listy studentów, a zatem wnioskodawczyni P. W. nie była stroną tego postępowania administracyjnego i nie brała w nim udziału. W związku z powyższym wniesione przez P. W. zażalenie na oddalenie wniosku M. T. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 193 i 197 § 1 i 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 postanowienia.
Odnosząc się do zażalenia M. T. uznać należy, że nie zawiera ono usprawiedliwionych podstaw.
Podkreślić należy, że instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do jego bezstronności i obiektywizmu w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (art. 19 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji w zakresie oddalenia wniosku skarżącego, bowiem brak jest podstaw do wyłączenia wskazanych we wniosku sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Bydgoszczy. Podniesione przez skarżącego argumenty nie wypełniają dyspozycji przepisu art. 18 P.p.s.a., co skutkowałoby wyłączeniem sędziów od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego stosownie do treści art. 19 P.p.s.a. W szczególności nie jest takim powodem subiektywne przekonanie skarżącego co do stronniczości w/w sędziów, niepoparte żadnymi dowodami, czy też fakt podjęcia niekorzystnych rozstrzygnięć w innych sprawach toczących się z udziałem skarżącego. Przyczyny wyłączenia muszą zawsze mieć charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli ponadto wymagane oświadczenia w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienia NSA: z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt I OZ 165/15, z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt I FZ 147/12, z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II OZ 851/13 oraz z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt I OZ 754/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, Sąd pierwszej instancji trafnie wywiódł, iż złożony w tej sprawie wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w pkt 2 sentencji.