Postanowienie NSA z 27 lipca 2012 r., I OZ 528/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 27 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2171/10 oddalające wniosek o ponowne przyznanie prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi H. D. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia (...) listopada 2010 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2171/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek H. D. o ponowne przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. D. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia (...) listopada 2010 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż H. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 listopada 2010 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego.

Następnie złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczając, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2011 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

W związku z powyższym Sąd zwrócił się o wyznaczenie adwokata do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, która pismem z dnia 3 lutego 2011 r. poinformowała, iż pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego wyznaczono adwokat E. M..

W rozpatrywanej sprawie wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. D. na ww. decyzję.

Wyznaczony pełnomocnik wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, a po jego otrzymaniu wydał opinię prawną o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia kasacji.

Pismem z dnia 25 maja 2012 r. skarżący H. D. wniósł o:

• przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej,
• wyznaczenie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej,
• zwolnienie od kosztów sądowych.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż do zadań wojewódzkiego sądu administracyjnego należy ustalenie czy wnioskodawcy przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika, lecz konkretną osobę wskazuje właściwa okręgowa rada (np. adwokacka). Sąd, nie może ingerować w relacje pomiędzy skarżącym, a jego pełnomocnikiem, bowiem stosunki te kształtowane są przez samych zainteresowanych. Przyznanie prawa pomocy z urzędu nie ogranicza stronie skarżącej możliwości oceny jego działań i wpływu na efekty współpracy, ponieważ w przypadku braku satysfakcji z działań wyznaczonego pełnomocnika, strona skarżąca może zażądać jego zmiany. Konsekwencją takiego wniosku jest możliwość wyznaczenia innej osoby, a uprawnienie to, zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 253 p.p.s.a., należy wyłącznie do właściwej okręgowej rady adwokackiej, nie zaś do sądu administracyjnego, który już pozytywnie orzekł o przyznaniu prawa pomocy. W sprawie, w której stronie skarżącej przyznano już prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nie jest możliwe ponowne jej przyznanie w tym samym zakresie, bowiem oznaczałoby w rzeczywistości zdublowanie uprawnienia. Natomiast w przypadku konieczności zmiany osoby pełnomocnika z jakiegokolwiek powodu, wniosek w tym przedmiocie należy kierować do właściwej okręgowej rady adwokackiej odpowiedzialnej i jedynie uprawnionej do wyznaczania osoby konkretnego pełnomocnika.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł H. D. wnosząc o jego zmianę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podnieść, iż składając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący wyraźnie wnosił o zwolnienie w całości od kosztów postępowania sądowego i przyznanie pełnomocnika z urzędu – adwokata. W związku z powyższym w niniejszej sprawie skarżącemu, na podstawie postanowienia referendarza sądowego z dnia z 21 stycznia 2011 r., zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

W tym stanie rzeczy nie ma prawnej możliwości przyznania skarżącemu prawa, które już raz w tym postępowaniu uzyskał i z niego korzystał w postępowaniu toczącym się przed Sądem pierwszej instancji. W ustawie p.p.s.a. brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat nie spełnił jej oczekiwań (w ocenie strony nie działał zgodnie z jej interesem). Strona nie może więc skutecznie domagać się od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie podzielił pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 262/05, zgodnie z którym, wyznaczenie adwokata (radcy prawnego) z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności np. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (radcy prawnego). Kognicja sądu sprowadza się zatem wyłącznie do przyznania stronie prawa pomocy, po pozytywnym rozpatrzeniu jej wniosku złożonego na urzędowym formularzu PPF. Natomiast konkretny pełnomocnik wyznaczany jest na wniosek sądu przez Okręgową Radę Adwokacką, o czym stanowi art. 253 p.p.s.a. Jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika.

Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.