Postanowienie NSA z 28 stycznia 2016 r., I OZ 53/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2624/15 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Wojewody M. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...]

Sprawa

w sprawie ze skargi B. A. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Monika Nowicka przewodniczący

Uzasadnienie

B. A., w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], uchylającą decyzję Starosty O. z [....] maja 2015 r. zezwalającą P. S.A. z/s w K. na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w miejscowości G. oznaczonej jako działka ew. nr [...], wniosła o wstrzymanie jej wykonania.

W uzasadnieniu swego wniosku skarżąca wskazywała, że zaskarżona decyzja pozostaje w ścisłym związku z decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, którą zaskarżyła odrębną skargą zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Wa 2623/15. Zaznaczyła przy tym, że na ww. nieruchomości nie ma konieczności wykonywania długotrwałych prac związanych z realizacją inwestycji, ponieważ nie jest na niej planowane usytuowanie słupa wysokiego napięcia, nie ma potrzeby wyburzania zabudowań lub przeprowadzenia intensywnej wycinki, a prace inwestycyjne będą możliwe dopiero po wydaniu pozwolenia na budowę. Stwierdziła ponadto, że wstrzymanie wykonania jedynie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości bez wstrzymania wykonania decyzji o niezwłocznym zajęciu niweczy sens tej instytucji.

Oddalając postanowieniem z dnia 27 listopada 2015 r. powyższy wniosek, Sąd Wojewódzki wskazywał, że w sytuacji, gdy skarżąca w żadnym zakresie nie wykazała istnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a." tj. wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do jego uwzględnienia.

Sąd Wojewódzki zwrócił przy tym uwagę, iż skarżąca sama przyznała, że na nieruchomości nie ma konieczności wykonywania długotrwałych prac związanych z realizacją inwestycji, ponieważ nie jest na niej planowane usytuowanie słupa wysokiego napięcia, nie ma potrzeby wyburzania zabudowań lub przeprowadzenia intensywnej wycinki, a prace inwestycyjne będą możliwe dopiero po wydaniu pozwolenia na budowę. W razie zatem realizacji inwestycji nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Odnosząc się do zawartego we wniosku argumentu, iż wstrzymanie wykonania jedynie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości bez wstrzymania wykonania decyzji o niezwłocznym zajęciu niweczy sens tej instytucji, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do "automatycznego" wstrzymywania wykonania decyzji zezwalającej inwestorowi na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Wynikający zaś z art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782) - dalej "u.g.n." obowiązek wstrzymania wykonania wydanych w sprawach, o których mowa w dziale III ww. aktu, decyzji, w przypadku zaskarżenia tych orzeczeń do sądu administracyjnego, nie odejmuje wstrzymania wykonania przez organ orzeczenia o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, co skutkuje obowiązkiem rozpoznawania wniosku w takim przedmiocie w kontekście wykazania istnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Sąd Wojewódzki zwrócił również uwagę, że zaskarżonej decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W takiej sytuacji, wstrzymanie jej wykonania byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy.

B. A. we wniesionym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażaleniu, zarzuciła mu naruszenia:

• art. 124 ust. 1a w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na nieprzyjęciu subsydiarnego charakteru decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. w stosunku do decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.;
• art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewstrzymanie wykonania decyzji pomimo jej subsydiarnego charakteru w stosunku do wstrzymanej decyzji wydanej na podstawie art. 124 u.g.n. zaskarżonej skargą z dnia 16 lipca 2015 r.;
• art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewstrzymanie wykonania decyzji pomimo istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków.

Wskazując na powyższe podstawy skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

W uzasadnieniu zażalenia, jego autor wskazywał, że subsydiarność wydanych na podstawie art. 124 ust. 1a i art. 124 ust. 1 u.g.n. decyzji powoduje, iż w przypadku ich zaskarżenia wstrzymanie wykonania powinno zostać dokonane wobec ich obu. Wyłączenie zatem z art. 9 u.g.n. decyzji w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, z uwagi na ową subsydiarność wobec decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, powoduje, że nie może ona istnieć samodzielnie w obrocie prawnym i dlatego powinna zostać wstrzymana.

Skarżąca stwierdziła ponadto, że w treści samej skargi, jak również wniesionego odwołania wykazała istnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Dalsza realizacja inwestycji budowy linii [...], pomimo wniesionej skargi, wpływa bowiem na przysługujące jej prawo własności do nieruchomości na której inwestor może dokonać prac budowlanych, wycinki drzew oraz innych czynności, które mogą być nieodwracalne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe zaś twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, a tym bardziej ich brak, nie może stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.

Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżąca we wniosku nie wskazała, ani nie udokumentowała konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Próba przytoczenia przez nią okoliczności, uzasadniających - jej zdaniem - wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu dopiero w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji nie stanowiło wystarczającej podstawy do uchylenia tego orzeczenia, gdyż w takiej sytuacji nie można Sądowi Wojewódzkiemu zarzucić naruszenia prawa.

Odnosząc się zaś do podniesionych w zażaleniu zarzutów, należy wskazać, iż w art. 9 u.g.n. ustawodawca wprost wyłączył obowiązek automatycznego wstrzymania wykonania decyzji dotyczącej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadku jej zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Należy wprawdzie wskazać, iż pozostaje ona w związku z orzeczeniem o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jednakże uwzględnienie zaprezentowanego w zażaleniu stanowiska de facto podważałoby nie tylko treść ww. art. 9 u.g.n. skierowanego do organu wydającego zaskarżoną decyzję, lecz również wyłączałoby możliwość rozpoznawania przez sąd administracyjny wniosku w tym przedmiocie w oparciu o przesłanki wynikające z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., który w tym przypadku stanowił jedyną podstawę orzekania.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia