Postanowienie NSA z 22 lipca 2008 r., I OZ 532/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 22 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń Prezydenta Miasta G. z dnia 29 lutego 2008 r. oraz z dnia 4 marca 2008 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1907/07 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości postanawia: oddalić zażalenia.

Skład

Sędzia NSA Anna Lech przewodniczący

Uzasadnienie

Prezydent Miasta G. wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...], nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.

W uzasadnieniu organ wskazał, że powołana decyzja Ministra Budownictwa została skierowana do "Prezydenta Miasta G.", w związku z czym zachodzi wątpliwość, jakiemu podmiotowi decyzja została doręczona – czy jest to Prezydent Miasta G. działający jako organ, czy jest to Prezydent Miasta G. i reprezentujący Gminę Miasta G. – właściciela nieruchomości, czy też może jest to Prezydent Miasta G. wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 lutego 2008 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...], wskazując, że prawidłowo doręczono decyzję Ministra Budownictwa, jako adresata wskazując Prezydenta Miasta, a niedookreślenie funkcji, jaką pełni on w niniejszej sprawie, nie stanowi uchybienia Ministra Budownictwa w doręczeniu decyzji.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że postanowienie to zostało doręczone Gminie Miasta G. w dniu 22 lutego 2008 r., a Prezydentowi Miasta G. wykonującemu zadania starosty – w dniu 26 lutego 2008 r.

Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2008 r., Prezydent Miasta G. wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, złożył zażalenia w przewidzianym przez prawo terminie – odpowiednio w dniach 29 lutego i 4 marca 2008 r. Istotą niniejszych zażaleń jest podnoszona przez Prezydenta Miasta G. jego legitymacja procesowa oraz kwestia sporna, czy występuje on jako organ administracji samorządowej – reprezentujący gminę, czy też jako organ administracji rządowej, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, oraz kwestia niepoprawnego – zdaniem skarżącego – doręczenia zaskarżonej decyzji Ministra Budownictwa.

Skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie popełnił kolejny błąd w doręczeniu, polegający na tym, że zaskarżone postanowienie z dnia 14 lutego 2008 r. doręczył do Gminy Miasta G., pomimo, że w osnowie postanowienia wskazane jest, że sprawa dotyczy Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej.

W ocenie skarżącego, doręczanie istotnej korespondencji w sposób dowolny wprowadza stronę w błąd i uniemożliwia skuteczną obronę jego praw. Ponadto podtrzymano argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

dla jasności prowadzonych rozważań, wskazać należy, że decyzją z dnia [...], nr [...], Minister Budownictwa uchylił decyzję Wojewody P. z dnia [...] w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 11 sierpnia 1976 r. obejmującej przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i w tej części stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 11 sierpnia 1976 r., a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia [...].

W rozdzielniku pod decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...], nr [...], wskazano między innymi Prezydenta Miasta G. jako organ, któremu należy doręczyć tę decyzję. Decyzja ta została doręczona Prezydentowi Miasta G. w dniu 17 kwietnia 2007 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru i zawierała pouczenie o przysługujących środkach i trybie zaskarżenia.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Prezydent Miasta G. uchybił terminowi do wystąpienia ze skargą na wskazaną wyżej decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...], w związku z czym złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na wskazaną wyżej decyzję, w uzasadnieniu podnosząc, że decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...], doręczona była jedynie "Prezydentowi Miasta G.", podczas, gdy Prezydent Miasta G. występował w postępowaniu administracyjnym zarówno jako organ gminy, jak i organ wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej. Natomiast doręczenie decyzji Ministra Budownictwa z dnia n nastąpiło bez wskazania funkcji Prezydenta, co wywołało wątpliwość, która ze stron uprawniona jest do wniesienia skargi i uniemożliwiło skuteczne wystąpienie ze środkiem zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że, jak wynika z treści decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...], postępowanie administracyjne dotyczyło wywłaszczonej nieruchomości, która obecnie stanowi własność Gminy Miasta G. Natomiast Prezydent Miasta G. w myśl art. 31 w zw. z art. 11 a, ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) jest organem reprezentującym Gminę na zewnątrz. Stosownie do art. 40 § 1 k.p.a. pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Gmina zaś jako osoba prawna zgodnie z art. 30 § 3 k.p.a. i powołanym wyżej przepisem ustawy o samorządzie gminnym działa przez swego ustawowego przedstawiciela, którym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta.

W niniejszej sprawie Minister Budownictwa w decyzji z dnia [...], jasno określił strony postępowania, uznając Prezydenta Miasta G. za jedną z nich, a następnie prawidłowo doręczył decyzję z dnia [...]. Doręczenie Prezydentowi Miasta G. decyzji Ministra Budownictwa było więc prawidłowe i – jako zgodne z obowiązującymi przepisami – skuteczne.

Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przywrócić, na wniosek strony, uchybiony termin do dokonania czynności w postępowaniu, o ile uchybienie nastąpiło bez winy strony. Obowiązek wykazania braku winy spoczywa na wnioskodawcy, co wynika z art. 87 § 2 tej ustawy.

Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można więc mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W związku z tym stwierdzić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

W niniejszej sprawie zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że niedookreślenie funkcji Prezydenta nie może stanowić o braku winy Prezydenta Miasta G. w uchybieniu terminowi do złożenia skargi.

Podkreślić bowiem należy, że nawet, jeśli Prezydent Miasta G.rzeczywiście uznał, że występuje w niniejszym postępowaniu zarówno w roli organu reprezentującego Gminę jak i wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, mógł złożyć, w zakreślonym przez obowiązujące przepisy prawa terminie, skargę w zakresie, w którym uznał te prawa za naruszone. Niezasadnym jest zatem pogląd wyrażony przez Prezydenta Miasta G., iż doręczenie decyzji winno nastąpić z dokładnym określeniem funkcji, jaką sprawował w postępowaniu administracyjnym.

W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawidłowo doręczono decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...], która jako adresata decyzji wskazała Prezydenta Miasta G., będącego stroną postępowania administracyjnego. W tej sytuacji Prezydent był uprawnionym do wystąpienia ze skargą niezależnie od pełnionej przez niego funkcji.

Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2008 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa, bowiem zasadnie Sąd ten uznał, że wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie usprawiedliwiają uchybienia tego terminu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.