Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 322/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił T. H. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia kwoty wypłaconej tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że we wniosku o przywrócenie terminu nie wskazano okoliczności usprawiedliwiającej niezachowanie terminu do wniesienia skargi. Tym samym nie uprawdopodobniono, że uchybienie terminu do wniesienia skargi było przez skarżącą niezawinione. Brak profesjonalnego pełnomocnika, który sporządziłby skargę nie uzasadnia, zdaniem Sądu I instancji, braku winy w uchybieniu terminu, gdyż skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie musi być sporządzona przez fachowego pełnomocnika. Skarżąca, władająca językiem polskim, w celu zachowania terminu mogła samodzielnie sporządzić i wnieść skargę i równocześnie wystąpić o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który już po ustanowieniu mógł skargę uzupełnić.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła T. H., reprezentowana przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, zarzucając naruszenie art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) poprzez uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżąca jest osobą niezaradną. Jej poprzedni pełnomocnik nie sporządził i nie wniósł skargi do Sądu. Termin do jej wniesienia upłynął w dniu 4 stycznia 2013 r. Skarżąca wskazała, że "nie potrafi sama prowadzić własnej sprawy". Wskazano zatem okoliczność usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu. Niezasadne jest zatem stanowisko Sądu zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że skarżąca mogła samodzielnie sporządzić i wnieść skargę do Sądu.
W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i prawa cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P.Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Lexis Nexis, Warszawa 2010 r., s.244). Tak też tę okoliczność rozumieją sądy rozpoznające wnioski stron o przywrócenie uchybionego terminu.
We wniosku o przywrócenie terminu powołano się na niezaradność skarżącej, jednakże w żaden sposób nie uprawdopodobniono, że tego rodzaju przeszkoda we wniesieniu w terminie skargi, której mimo należytej staranności o własne sprawy T. H. nie mogła usunąć, w sprawie niniejszej wystąpiła.
Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy w niedotrzymaniu terminu.
Prawidłowo więc Sąd I instancji uznał, że nie wykazano, by uchybienie terminu było przez stronę niezawinione.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z 197 §2 p.p.s.a.