Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego.
W dniu 16 stycznia 2013 r. złożony został wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku. Wniosek podpisał A. D., który podał, że jest pełnomocnikiem skarżącej powołując się na złożone do akt sprawy pełnomocnictwo. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że po rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. złożył w sekretariacie Sądu wniosek o przesłanie wyroku wraz z uzasadnieniem, niemniej wskutek emocjonalnego wzburzenia spowodowanego spóźnieniem się na rozprawę, zapomniał podać sygnaturę sprawy, w której chciał uzyskać uzasadnienie zapadłego wyroku.
Zarządzeniem z dnia 28 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał skarżącą B. D. do podpisania wniosku, wobec faktu, iż A. D. – jako jej bratanek – nie może występować w jej imieniu w postępowaniu sądowym, stosownie do art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącej w dniu 4 marca 2013 r.
Podpisany przez skarżącą wniosek został nadany w placówce pocztowej w dniu 7 marca 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 260/12 odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła w żaden sposób okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu fakt wyręczenia się przy dokonywaniu czynności procesowej osobą trzecią, która w świetle art. 35 § 1 powołanej wyżej ustawy nie mogła być pełnomocnikiem, nie może sam w sobie uzasadniać braku winy skarżącej w niedochowaniu terminu.
Dodatkowo Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 28 listopada 2012 r. wpłynął do Sądu w dniu 16 stycznia 2013 r., a zatem z naruszeniem dyspozycji art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd stwierdził, że biorąc pod uwagę wskazany upływ czasu, trudno przyjąć, aby przyczyna uchybienia terminu, czyli – według twierdzenia skarżącej – stan wzburzenia emocjonalnego osoby trzeciej, trwała przez okres ponad półtora miesiąca.
Na to postanowienie zażalenie złożyła B. D. zarzucając naruszenie:
- 1) art. 35 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że A. D. (jej bratanek) nie był należycie umocowany przez skarżącą do działania w Jej imieniu;
- 2) art. 86 § 1 powołanej ustawy, poprzez przyjęcie, że skarżąca nie złożyła bez swojej winy w terminie 7 dni wniosku o sporządzenie uzasadnienia;
- 3) art. 87 § 1 i 2 poprzez przyjęcie, że A. D. nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu termin.
Wskazano, że A. D. jest również współuczestnikiem postępowania przed Sądem pierwszej instancji, gdyż jest współwłaścicielem nieruchomości, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl zaś postanowień art. 87 § 1 i § 2 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest obowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4)
W związku z powyższym stwierdzić należy, że przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 35 § 1 powołanej ustawy, pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Wynika zatem z tego, że zakres podmiotów, którym można udzielić pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest węższy od kręgu osób, którym można udzielić pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym, w którym pełnomocnikiem może być każda upoważniona osoba.
Stwierdzić zatem należy, że w niniejszej sprawie wniosek złożony w dniu 16 stycznia 2013 r. o przywrócenie terminu do sporządzenia wyroku został podpisany w imieniu skarżącej przez nieuprawnioną do tego osobę. Na wezwanie Sądu skarżąca podpisała tenże wniosek i złożyła go w placówce pocztowej w dniu 7 marca 2013 r.
Przyjmując najkorzystniej dla B. D., że zachowany został termin określony w art. 87 § 1 powołanej ustawy, to rozważaniu podlega kwestia, czy skarżąca uchybiła terminowi bez swojej winy, to jest, czy spełniona również została przesłanka określona w art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99 publ. Biuletyn SN 2000/5/12).
Jak z akt niniejszej sprawy wynika, skarżąca w zawiadomieniu o wyznaczeniu rozprawy została prawidłowo pouczona przez Sąd pierwszej instancji o terminie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku (pkt 3 pouczenia), natomiast ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani też w niniejszym zażaleniu skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Wobec tego uznać należy, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2013 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.