Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. Z. na akt Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za czynności kuratorskie w postępowaniu administracyjnym (pkt 1) oraz zwrócił skarżącemu wpis od skargi (pkt 2).
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Prezydent Miasta [...] przyznał skarżącemu jako kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania wynagrodzenie w wysokości 180 zł brutto plus 17 zł zwrotu kosztów tytułem opłaty od pełnomocnictwa. Dnia 19 września 2017 r. skarżący wniósł za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na powyższe postanowienie, jednakże Kolegium pismem z dnia 6 listopada 2017 r. przekazało Prezydentowi Miasta [...] do rozpatrzenia według właściwości ww. pismo, uznając przy tym, że przyznanie wynagrodzenia z tytułu sprawowania funkcji kuratora dla strony nieobecnej stanowi akt z zakresu administracji publicznej w znaczeniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.
Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), zaś o charakterze pisma decyduje jego treść. Intencja wnoszącego pismo stanowiła konsekwencję wadliwego postępowania organu. Ww. pismo skarżącego zostało przekazane przez Prezydenta Miasta [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 30 listopada 2017 r.
Odrzucając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zaskarżony akt został wydany po 1 czerwca 2017 r., a więc zastosowanie w sprawie znalazły znowelizowane przepisy P.p.s.a., w tym art. 53 § 2 i art. 54 § 1. I chociaż w kwestionowanym akcie Prezydent Miasta [...] zawarł błędne pouczenie o możliwości złożenia zażalenia, to nie rzutuje to na ocenę dopuszczalności skargi złożonej przez stronę będącą profesjonalnym pełnomocnikiem. Sąd z urzędu zobligowany jest do badania wymogów formalnych skargi oraz jej dopuszczalności, zarówno z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. Ponieważ zaskarżony akt został doręczony stronie skarżącej 12 września 2017 r., a skarga została skutecznie wniesiona do Sądu w dniu 30 listopada 2017 r., tj. czterdzieści dziewięć dni po upływie terminu określonego w ustawie, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 i art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie i merytoryczne rozstrzygnięcie, orzeczenie zgodnie z żądaniem skarżącego w skardze. Skarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- 1. art. 53 § 2 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu wbrew materiałowi dowodowemu, a także ustaleniom Sądu pierwszej instancji, że skarga została wniesiona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, a także polegające na błędnym uznaniu nawet gdyby było odmienne iż skarga została wniesiona jednak z uchybieniem terminu to, że nastąpiło to z winy skarżącego, a nie organu administracyjnego,
- 2. art. 7, art. 8, art. 77 K.p.a. poprzez nie dające się logicznie wyjaśnić uznanie, że skarga została wniesiona jednocześnie skutecznie a z niedochowaniem terminu, choć w rzeczywistości skarżący złożył skargę w dniu 19 września 2017 r. a dzień wskazany przez Sąd jako 30 listopada 2017 r. jest datą przesłania do WSA skargi przez organ administracyjny prowadzący postępowanie administracyjne,
- 3. art. 239 § 1 K.p.a. o wzywanie kuratora działającego z urzędu do uiszczenia opłaty od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne.
Stosownie do art. 53 § 2 P.p.s.a.: Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z kolei zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a.: Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Wskazując na powyższe, stwierdzić na wstępie należy, że wątpliwości Sądu pierwszej instancji nie budził fakt, iż pismo skarżącego z dnia 19 września 2017 r., nazwane przezeń zażaleniem stanowi w istocie skargę na akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Z niewiadomych jednak przyczyn Sąd pierwszej instancji przyjął, że skarga została wniesiona 30 listopada 2017 r. Konkluzja Sądu sprowadza się do przyjęcia, że skarga jest niejako wnoszona przez organ do Sądu, a nie przez podmiot mający w tym interes prawny (skarżącego). Przyjęty przez Sąd termin jest datą przesłania ww. pisma skarżącego z dnia 19 września 2017 r. przez organ Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a nie datą nadania (złożenia) pisma przez stronę organowi, za pośrednictwem którego ma być wnoszona skarga. Słusznie zatem zwraca uwagę skarżący w zażaleniu, że ww. pismo złożył w innym terminie, a mianowicie w dniu 19 września 2017 r. Okoliczność, że organ pierwszej instancji potraktował je błędnie jako zażalenie i przekazał organowi odwoławczemu i dopiero ten zwrócił je organowi pierwszej instancji z poleceniem uznania go za skargę, a nie za zażalenie nie ma żadnego znaczenia dla zachowania przez skarżącego terminu do jej wniesienia. Skoro zażalenie ostatecznie zostało uznane za skargę do sądu administracyjnego to konsekwentnie należało uznać, że została ona wniesiona w pierwotnej dacie wpływu tj. 19 września 2017 r.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 239 § 1 błędnie określonego jako "K.p.a.", stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 3 P.p.s.a.: Nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych kurator strony wyznaczony przez sąd orzekający lub przez sąd opiekuńczy dla danej sprawy. Ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy skarżącym jest kurator wyznaczony w trybie art. 184 § 1 K.r.o., który skarży akt dotyczący przyznanego mu wynagrodzenia, a więc korzysta z ustawowego zwolnienia, postanowienie o zwrocie kosztów postępowania należało uznać za prawidłowe.
Ponadto wskazać należy Sądowi pierwszej instancji, że nie ma podstaw prawnych do określania strony skarżącej jako "adwokat". Stwierdzenie to nie mieści się w katalogu podmiotów, którym ustawa przyznaje prawo do wniesienia skargi (art. 50 P.p.s.a.), zaś posiadane uprawnienia mają znaczenie tylko dla określenia zdolności postulacyjnej.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.