Postanowienie NSA z 30 lipca 2008 r., I OZ 556/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Starosty P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Po 15/08 o przywróceniu K. P. terminu do wniesienia skargi na decyzję Starosty P. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu postanawia:

Skład

Sędzia NSA Anna Lech przewodniczący

Sentencja

oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

W dniu 11 października 2006 r. K. P. złożył do Starosty P. wniosek o zwrot opłaty za kartę pojazdu, w części bezprawnie – jego zdaniem – zawyżonej.

Starosta P. pismem z dnia 30 października 2006 r. odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego, nie pouczając go o możliwości wniesienia przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarżący w dniu 27 listopada 2006 r. złożył w Starostwie Powiatowym pismo zatytułowane "odwołanie", w którym zakwestionował stanowisko Starosty P. zawarte w piśmie z dnia 30 października 2006 r. Starosta P. rozpatrując to pismo ocenił, że stanowi ono odwołanie w rozumieniu art. 127 k.p.a., a nie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i przesłał je do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które ostatecznym postanowieniem z dnia 20 grudnia 2006 r. uznało odwołanie za niedopuszczalne wobec wniesienia zaskarżenia od stanowiska organu administracji nie będącego decyzją administracyjną.

Uznając, iż pismo skarżącego z dnia 27 listopada 2006 r. stanowiło wezwanie do naruszenia prawa przewidziane w art. 52 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na które organ nie udzielił odpowiedzi, termin do wniesienia skargi na czynność organu polegającą na odmowie zwrotu części opłaty od karty pojazdu, upływał, zgodnie z art. 53 § 2 wskazanej ustawy, po 60 dniach od złożenia pisma, to jest w dniu 26 stycznia 2007 r.

Skarżący złożył skargę w dniu 5 lutego 2007 r., którą to skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 lutego 2008 r. odrzucił jako wniesioną po terminie, wskazując, że błędne pouczenie, czy też nawet jego brak, nie przedłuża ustawowych terminów do wniesienia skargi.

Po otrzymaniu odpisu postanowienia z dnia 21 lutego 2008 r., K. P. w dniu 6 marca 2008 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że przyczyną jego uchybienia było nieprawidłowe działanie organu.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Po 15/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi, wskazując, że w niniejszej sprawie wyczerpane zostały przesłanki z art. 86 i art. 87 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na to postanowienie zażalenie złożył Starosta P., wskazując, że w dniu 12 stycznia 2007 r. skierował do skarżącego korespondencję, która nie była decyzją, o której mowa w zaskarżonym postanowieniu.

Podniesiono również, że nie jest trafne stwierdzenie, że nie została udzielona odpowiedź na pismo skarżącego z dnia 27 listopada 2006 r., gdyż takowa korespondencja nie wpłynęła. Natomiast pismo z dnia 24 listopada 2006 r. wskazywało jako adresata Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. i zostało do tego organu przekazane, o czym skarżący został poinformowany.

Organ wskazał ponadto, że pomimo ustawowego terminu 60 dni zakreślonego przez art. 53 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na wniesienie skargi, skarżący przekroczył ten termin o 10 dni, nie wskazując dlaczego. Podniesiono też, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, jakie przesłanki Sąd uznał za przekonujące, by przywrócić termin do złożenia skargi, a w szczególności w jaki sposób skarżący wykazał, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

zgodnie z art. 86 §1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia, okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisu art. 87 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika bowiem, że wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać złożony w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

Wskazać w tym miejscu należy, że strona może się domagać przywrócenia terminu jedynie wtedy, gdy jest w stanie uprawdopodobnić (a nie udowodnić), że uchybienie terminu do dokonania określonej czynności nastąpiło bez jej winy, ze względu na okoliczności od niej niezależne, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienia NSA z dnia 25 maja 2004r., sygn. akt FZ 63/04 oraz z dnia 15 grudnia 2004r., sygn. akt OZ 809/2004).

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, iż w niniejszej sprawie należałoby rozważyć, kiedy ustały istotne przeszkody do wniesienia skargi, a więc kiedy skarżący miał rzeczywistą możliwość jej wniesienia, gdyż dopiero wtedy można stwierdzić, czy wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia był wniesiony w określonym przez art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, siedmiodniowym terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998r., II CKN 8/98 (LEX nr 50679), pragnie podkreślić, iż przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie skarżący uprawdopodobnił, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu otrzymania odpisu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o odrzuceniu skargi z dnia 21 lutego 2008 r., to jest w dniu 1 marca 2008 r. Jak natomiast wynika z akt niniejszej sprawy, w dniu 6 marca 2008 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu.

Uznać zatem należy, że czynności, których skarżący dokonał po tym, jak dowiedział się o odrzuceniu skargi, niezbicie wskazują na dobra wolę z jego strony i dołożenie należytej staranności w dbaniu o własne interesy.

Skarżący wykazał także, iż powodem uchybienia terminowi do wniesienia skargi, było niepouczenie go o przysługujących mu środkach zaskarżenia. Zatem, w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, iż skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminowi.

Na marginesie zaznaczyć należy, że w myśl art. 3 § 2 pkt 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne, niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających przepisów prawa.

Dlatego też w niniejszej sprawie nie ma przesądzającego znaczenia okoliczność, że pismo Starosty P. z dnia 12 stycznia 2007 r. nie było decyzją administracyjną, bowiem było czynnością zaskarżalną na podstawie powołanego wyżej przepisu.

Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że w świetle niniejszej sprawy i okoliczności jej towarzyszących, jak również pamiętając o zasadzie, że należy tak interpretować przepisy obowiązującego prawa, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej, o czym stanowi art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), uznać należy, że nie należy zamykać skarżącemu tej drogi i możliwości dochodzenia swych praw.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji,