Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r. oddalił skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
W dniu 28 marca 2014 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wskazując, iż uchybienie terminu nastąpiło z powodu złego stanu jego zdrowia. Wyjaśnił, że miał zapalenie kolan, a w konsekwencji problemy z chodzeniem. Ponadto wskazał, że jest samotny, mieszka w miejscowości H., gdzie nie ma poczty, a do najbliższej placówki w Ł., do której nie ma bezpośredniego dojazdu, ma około 15 km. Do wniosku dołączono zaświadczenie lekarskie, wystawione w dniu [...] grudnia 2013 r., z którego wynika wnioskodawca jest leczony z powodu zmian zwyrodnieniowych obu kolan.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 7 maja 2014 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia ww. wniosku.
Oddalając ww. wniosek Sąd Wojewódzki – powołując się na treść art. 86-87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a." – wskazywał, że skarżący nie dołączył do wniosku żadnych dokumentów potwierdzających stan zdrowia oraz powołane w tym piśmie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, choć ciążył na nim obowiązek ich uprawdopodobnienia.
W ocenie Sądu, mało prawdopodobnym było, aby przy opisanych dolegliwościach wnioskodawca nie musiał korzystać z porad lekarskich. Wątpliwym również było, iż w związku z podnoszoną okolicznością – problemem z chodzeniem - wnioskodawca nie korzystał w tym okresie czasu z pomocy innych osób, chociażby w zakupach produktów żywnościowych, leków, czy przy opłacaniu rachunków. Korzystając z takiej pomocy skarżący miałby zatem realną możliwość podjęcia działań i zadbania o swoje interesy w postępowaniu, które sam zainicjował, wnosząc przedmiotową skargę, chociażby w zakresie wysłania korespondencji do sądu.
J. B. w złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu – wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wydanego w sprawie wyroku - wywodził, że przedłożył zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że cierpi na zwyrodnienie kolan. W czasie biegu terminu do złożenia wniosku, z uwagi na stan swojego zdrowia, nie mógł dopełnić tej czynności. W tym czasie właściwie nie wychodził z domu. Zakupy zaś robił w obwoźnym sklepie. Nie mógł również skorzystać z pomocy osób trzecich, bowiem przedmiotowa sprawa ma charakter intymny, a ponadto nie zaznajamia sąsiadów ze swoimi sprawami sądowymi.
Zdaniem skarżącego, stanowisko Sądu I instancji narzuca samotnym osobom, obowiązek zdradzenia osobom trzecim intymnych szczegółów z ich życia, narażając je w ten sposób na ostracyzm.
J. B. zaznaczył również, że w okresie biegu terminu od złożenia ww. wniosku nie korzystał z pomocy lekarskiej. Wskazał ponadto, że odmowa przywrócenia terminu do dokonania tej czynności uniemożliwi mu podjęcie obrony swoich praw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 P.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne.
Artykuł 86 § 1 P.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.
Z uwagi na powyższe - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Sąd I instancji trafnie uznał, że podnoszone przez stronę skarżącą argumenty, wbrew jej twierdzeniom, nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. J. B. nie uprawdopodobnił bowiem, że w tym okresie, jego stan zdrowia uniemożliwiał mu nadanie w urzędzie pocztowym wniosku. Okoliczności tej nie potwierdza dołączone do wniosku zaświadczenia lekarskie wystawione w dniu [...] grudnia 2013 r., z którego wynika wyłącznie, że J. B. jest leczony na zwyrodnienie obu kolan. Nie wynika z niego, że owa dolegliwość uniemożliwiła skarżącemu w okresie biegu wspomnianego terminu, nadanie ww. wniosku. Skarżący nie przedstawił natomiast innych okoliczności, która uprawdopodobniałby jego twierdzenia.
Podkreślenia wymaga, że nawet wystąpienie tego rodzaju okoliczności nie uniemożliwiało mu skorzystania z pomocy sąsiadów, którzy mogli go wyręczyć w tym zakresie. Wbrew podniesionym w zażaleniu okolicznościom, charakter przedmiotowej sprawy nie stanowił przeszkody w skorzystaniu z tej formy pomocy, zwłaszcza, że przedmiotowy wniosek mógł oddać sąsiadom w zamkniętej i zaadresowanej kopercie zawierającej jedynie nazwę i adres sądu. Poza tym sam wniosek, którego nie złożył w przepisanym terminie mógł zawierać wyłącznie dane uniemożliwiające ustalenie przedmiotu sprawy. Nie wymagało zatem konieczność zwierzania się sąsiadom przez skarżącego, czego ona dotyczy.
W konsekwencji nie można było uznać za przekonujące twierdzenia, że przesłanie do sądu korespondencji było niemożliwe.
W warunkach rozpoznawanej sprawy i okoliczności jej towarzyszących nie sposób więc podważyć prawidłowego w świetle przepisów prawa stanowiska Sądu I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił w stopniu wystarczającym, aby uchybienie terminu do o złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy.
Zamierzonego skutku nie mogło również odnieść twierdzenie, że nieuwzględnienie wniosku pozbawiało skarżącego możliwości obrony jego praw. Obecny stan rzeczy jest bowiem wyłącznie wynikiem jego zachowania.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.