Postanowienie NSA z 16 czerwca 2015 r., I OZ 560/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 24/15 o odmowie przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi M. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Ka 2122/03 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Maria Wiśniewska

Uzasadnienie

W dniu 5 stycznia 2015 r. (data nadania) M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Ka 2122/03 oddalającym jej skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Na wezwanie Sądu skarżąca w piśmie z dnia 14 lutego 2015 r. jako podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), załączając jednocześnie kserokopię dowodu osobistego A. N. W piśmie tym skarżąca wystąpiła również z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na wezwanie Sądu wniosek ten złożyła na urzędowym formularzu PPF.

Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 247 P.p.s.a., odmówił przyznania prawa pomocy. Jak wskazał Sąd, przyznanie prawa pomocy wiąże się ściśle z dopuszczalnością złożenia skargi, albowiem zgodnie z art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Sąd podkreślił, że prawo pomocy nie przysługuje przede wszystkim w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, np. nie ulega wątpliwości, że upłynął termin do jej wniesienia, czy też strona nie wyczerpała toku instancji, stanowiących podstawę do odrzucenia skargi, która to sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu, w myśl powyższego wywodu skargę w rozpatrywanej sprawie należy uznać za bezzasadną i to w sposób oczywisty, co obliguje sąd do odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie stronie prawa pomocy bez względu na zakres żądania. Artykuł 278 P.p.s.a. zakreśla nieprzekraczalny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Z jego treści wynika bowiem, że nie można żądać wznowienia, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia upłynęło pięć lat. Wyjątkiem od tej generalnej zasady jest pozbawienie strony możności działania oraz brak należytej reprezentacji strony. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia nie ulega wątpliwości Sądu, że skarżąca nie może się już domagać wznowienia postępowania zakończonego w 2005 r. Niezaprzeczalnie pięcioletni termin z art. 278 P.p.s.a. już dawno minął. Zauważył przy tym Sąd, że podstawą skargi nie są wskazane wcześniej okoliczności szczególne, wyłączające rygor zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Z tego też powodu skarga w sprawie, w której M. S. domaga się przyznania prawa pomocy, została odrzucona nieprawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 20 kwietnia 2015 r.

Na powyższe postanowienie M. S. wniosła zażalenie, podnosząc że jej skarga została wprawdzie odrzucona, lecz przysługuje jej jeszcze skarga kasacyjna na wydane postanowienie. Ponadto wskazała okoliczności z powodu których nie mogła wcześniej złożyć skargi o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 247 P.p.s.a. - prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. będzie zachodzić przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia z przyczyn proceduralnych.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach trafnie uznał, że mamy w niej do czynienia z oczywistą bezzasadnością skargi w rozumieniu przepisu art. 247 P.p.s.a., co w konsekwencji uniemożliwiało uwzględnienie złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy. Za uzasadnione należało bowiem uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji zajęte w zaskarżonym postanowieniu, że skarga M. S. z dnia 5 stycznia 2015 r. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 23 czerwca 2005 r. podlegała odrzuceniu z powodu przekroczenia 5-cio letniego terminu przewidzianego w art. 278 P.p.s.a. na jej wniesienie. Podstawą wznowienia nie zostały zaś uczynione okoliczności wskazane w tym przepisie (pozbawienie możności działania, brak należytej reprezentacji), które wyłączałyby rygor zachowania terminu w nim określonego. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżąca podała bowiem przesłankę wymienioną w art. 273 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W złożonym zażaleniu na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy skarżąca również nie powołała jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby, że została pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana w postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2005 r. W nawiązaniu do argumentów podniesionych w tym zażaleniu należy natomiast zaznaczyć, że termin, o którym mowa w art. 278 P.p.s.a., ma charakter materialny i nie podlega przywróceniu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a, postanowił zażalenie oddalić.