Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Po 106/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie P. B. i M. B. na postanowienie tego Sądu z dnia 7 listopada 2013 r. o odrzuceniu zażalenia P. B. i M. B. na postanowienie z dnia 25 kwietnia 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 21 lutego 2013 r. o odrzuceniu skargi P. B. na uchwałę Rady Miejskiej Ś. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza Ś. Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: postanowieniem z dnia 21 lutego 2013 r. odrzucono skargę P. B. na uchwałę Rady Miejskiej Ś. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza Ś. Od powyższego postanowienia, zarówno P. B., jak i M. B. pismem z dnia 4 kwietnia 2013 r. złożyli skargę kasacyjną, którą osobiście podpisali. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną P. B. i M. B. wskazując, że zgodnie z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - dalej: P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego lub osoby wymienione w art. 175 § 2 i 3 P.p.s.a. Skarga kasacyjna z dnia 4 kwietnia 2013 r., złożona przez P. B. i M. B. została sporządzona i podpisana – jak wynika z jej treści – przez samych skarżących nie legitymujących się wymaganymi przymiotami. Naruszenie warunku sporządzenia skargi przez osoby kwalifikowane, o jakich mowa w art. 175 P.p.s.a. obligowało Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 178 P.p.s.a. Pismem z dnia 22 maja 2013 r. P. B. i M. B. złożyli zażalenie od postanowienia z dnia 25 kwietnia 2013 r. W zażaleniu podnieśli przede wszystkim, że nie stać ich na opłacenie adwokata i wszystkie pisma zmuszeni są przygotowywać sami. Jednocześnie zwrócili się o przyznanie prawa pomocy. Pismami z dnia 27 maja 2013 r. Sąd wezwał skarżących do złożenia wypełnionych formularzy PPF (wniosku o przyznanie prawa pomocy). P. B. i M. B. przesłali wypełnione formularze, a na wezwanie referendarza sądowego dodatkowo uzupełnili dane związane z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił przyznania prawa pomocy P. B. i M. B. Następnie, na skutek sprzeciwu P. B. i M. B., wniosek o prawo pomocy rozpoznał Sąd, który postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2013 r. odmówił skarżącym jego przyznania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie P. B. na powyższe orzeczenie postanowieniem z dnia 4 października 2013 r., sygn. akt I OZ 852/13. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r. Sąd I instancji uznał zażalenie P. B. i M. B. na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej za niedopuszczalne. Wskazał, że podobnie jak w przypadku skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego albo jedną z osób, o których mowa w art. 175 § 2 i 3 P.p.s.a. (zob. art. 194 § 4 P.p.s.a.). Na postanowienie z dnia 7 listopada 2013 r. P. B. i M. B. złożyli zażalenie. Zarządzeniem z dnia 27 listopada 2013r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od złożonego zażalenia na podstawie § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) - w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. M. B. i P. B. wystąpili o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od zażalenia. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania M. B. i P. B. prawa pomocy, a po wniesieniu przez nich sprzeciwu – rozstrzygnięcie takie wydał ponownie Sąd w postanowieniu z dnia 13 lutego 2014 r. Od postanowienia tego M. B. i P. B. wnieśli zażalenie. Zażalenie P. B. zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalone, natomiast zażalenie M. B. odrzucone jako niedopuszczalne, uwagi na to, że nie jest ona stroną niniejszego postępowania (p. postanowienie z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 219/14). Mając na uwadze, że P. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w terminie otwartym do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 7 listopada 2013 r., a prawo pomocy to ostatecznie nie zostało mu przyznane, zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2014 r. Przewodniczący Wydziału II polecił wezwać skarżącego ponownie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. P. B. wystąpił ponownie o przyznanie mu prawa pomocy przez zwolnienie go z obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucając zażalenie skarżących na postanowienie z dnia 7 listopada 2013 r. wskazał, iż co się tyczy zażalenia M. B., to jest ono niedopuszczalne. W wydanym w niniejszej sprawie postanowieniu z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 219/14, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał bowiem, że M. B. nie jest i nigdy nie była stroną w kontrolowanym postępowaniu, a pierwszą czynnością, którą podjęła było wywiedzenie wespół ze skarżącym skargi kasacyjnej z dnia 4 kwietnia 2013 r. od postanowienia z dnia 21 lutego 2013 r. Sąd I instancji wskazał zatem, że z tego powodu M. B. nie jest legitymowana do wniesienia zażalenia na postanowienie z 13 lutego 2014 r. Mając na uwadze ocenę statusu M. B. zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd I instancji stwierdził, że również jej zażalenie na postanowienie z dnia 7 listopada 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej jest niedopuszczalne w świetle art. 194 § 1 i art. 173 § 2, art. 178, art. 180 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. W odniesieniu zaś do zażalenia P. B. Sąd I instancji uznał, iż podlega ono odrzuceniu z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. W rozpatrywanej sprawie P. B. w terminie ponownie otwartym do uiszczenia wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł (po przeprowadzeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy) należnego wpisu nie uiścił. Skierował jedynie żądanie o przyznanie mu prawa pomocy. Sąd wskazał w tym miejscu, że wystąpienie przez skarżącego, w wyznaczonym terminie do uiszczenia wpisu, z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie skutkowało przerwaniem biegu terminu do opłacenia wpisu od zażalenia, co doprowadziło do tego, iż zażalenie P. B. podlegało odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli M. B. i P. B. domagając się jego uchylenia i nadania sprawie biegu. W jego uzasadnieniu wskazali na swoją ciężką sytuację materialną, która nie pozwala ponosić im kosztów sądowych w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyłącznie postanowienie z dnia 15 maja 2014 r., którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie P. B. i M. B. na postanowienie tego Sądu z dnia 7 listopada 2013 r. o odrzuceniu zażalenia P. B. i M. B. na postanowienie z dnia 25 kwietnia 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Co się tyczy zażalenia P. B., będącego stroną niniejszego postępowania, to z akt rozpoznawanej sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że skarżący ten zarządzeniem z dnia 27 listopada 2013 r. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od złożonego zażalenia na postanowienie z dnia 7 listopada 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Po rozstrzygnięciu kwestii związanych z przyznaniem prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2014 r., skarżący został ponownie wezwany do uiszczenia wpisu od ww. zażalenia. Jednak nie uczynił mu zadość. Tymczasem stosownie do brzmienia art. 220 § 1 zd. 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3 przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast w myśl § 3 art. 220 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Skoro więc skarżący pomimo dwukrotnego wezwania nie uiścił należnego wpisu od zażalenia, to z uwagi na treść art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a., zażalenie to podlegało odrzuceniu wykluczając merytoryczne jego rozpoznanie.
Co się zaś tyczy zażalenia M. B., to wskazać należy, iż Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż nie jest ona, i nigdy nie była, stroną w kontrolowanym postępowaniu, dlatego nie ma legitymacji do wnoszenia środków zaskarżenia w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.