Postanowienie NSA z 9 czerwca 2016 r., I OZ 562/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 956/15 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Monika Nowicka przewodniczący

Uzasadnienie

P. P., pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. uzupełnionym pismem z dnia 28 grudnia 2015 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W jego treści zaapelował do Sądu o "wzięcie pod uwagę, że napisał obszerne uzasadnienie do skargi co zajęło mu ogromną ilość czasu". Poza tym oświadczył, iż nie dostał żadnego awiza z wezwaniem do uiszczenia wpisu. Jednocześnie stwierdził, że "dopiero dziś dostał od kolegi list", zawierający postanowienie z dnia 9 grudnia 2015 r., z którego dowiedział się o odrzuceniu jego skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego.

W piśmie z dnia 28 grudnia 2015 r. skarżący dodatkowo oświadczył, iż "nie wie co się stało ale list z wezwaniem do zapłaty do niego nie trafił". Poza tym stwierdził, że "nie ma możliwości wyjaśnienia tej sprawy, bo na poczcie powiedzieli mu, iż jak list został wycofany wcześniej jak 30 dni to oni nie mogą go sprawdzić". Następnie zakwestionował doręczenie powyższego postanowienia uznając, że "przesyłka sądowa powinna być odbierana osobiście" a doręczenie jej przez jego kolegę "świadczy o tym, iż poczta nie działa sprawnie". W ocenie skarżącego "z nieodebraniem przez niego listu z wezwaniem do zapłaty to też mogła być nie jego wina". Ponadto skarżący wskazał, że "w drugiej połowie października 2015 r. miał ogromne kłopoty zdrowotne – miał grypę i podejrzenie gruźlicy" a także "miał kilka spraw sądowych więc musiał pisać zażalenia i przeglądać akta spraw i to może spowodowało, że przegapił list do niego". Reasumując skarżący przyznał, że "wskutek choroby i kłopotów z sądami mogło się zdarzyć, iż nie zauważył tych awizo". Do pisma dołączył kartę informacyjną od lekarza potwierdzającą jego chorobę od 12 do 23 października 2015 r.

Oddalając ww. wniosek, Sąd Wojewódzki – powołując się na treść art. 86 i art. 87 p.p.s.a. – uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności.

Sąd Wojewódzki podkreślił, iż przywrócenie terminu może nastąpić w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych, lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe.

Wskazane zatem przez skarżącego powody mające przemawiać za uwzględnieniem jego wniosku, tj. fakt nie otrzymania awiza korespondencji z wezwaniem do uiszczenia wpisu, kłopoty zdrowotne od 12 do 23 października 2015 r., czy też zaangażowanie w toczące się inne sprawy sądowe, nie uzasadniały przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu.

Sąd zwrócił przy tym uwagę, iż w piśmie z dnia 28 grudnia 2015 r. skarżący sam przyznał, że "może przegapił list do niego" i może "nie zauważył awiza", co dodatkowo przemawiało za oddaleniem złożonego przez niego wniosku.

P.P., zaskarżając powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w całości zakwestionował jego prawidłowość, wskazując że niezrozumiałym pozostawało dla niego dlaczego Sąd rozpoznał złożone przez niego dwa pisma stanowiące wnioski o przywrócenie terminu do uzupełnia braku fiskalnego skargi. Poza tym zakwestionował fakt otrzymania w dniu 21 grudnia 2015 r. wydanego w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowienia o odrzuceniu skargi, wskazując, iż korespondencję tą w tym dniu odebrał za niego M. M., który następnie przekazał ją skarżącemu, a ponadto fakty dotyczące prowadzonej z pracownikami Sądu Wojewódzkiego korespondencji.

Odpowiedź na zażalenie nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 p.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony.

Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne.

Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.

Bez wątpienia kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełniania braku fiskalnego skargi. Wskazywane przez niego okoliczność, tj. fakt nie otrzymania żadnego awiza z wezwaniem do uiszczenia wpisu, kłopoty zdrowotne od 12 do 23 października 2015 r., czy też zaangażowanie w toczące się inne sprawy sądowe w sytuacji nie stanowiły dostatecznej podstawy przemawiającej za uwzględnieniem jego wniosku, Skarżący sam bowiem przyznał, że "może przegapił list do niego" i może "nie zauważył awiza". Poza tym problemy ze stanem zdrowia, na które się powoływał wystąpiły przed dokonaniem przez operatora pocztowego doręczenia korespondencji zawierającej ww. wezwanie.

Odnosząc się zaś do podniesionych przez skarżącego w zażaleniu okoliczności, należy wskazać, iż nie rzutowały one na prawidłowość wydanego przez Sąd I instancji orzeczenia. Sposób doręczenia odpisu postanowienia o odrzuceniu złożonej w niniejszej sprawie skargi nie miał wpływu na bieg terminu do uzupełnienia braku fiskalnego tego pisma procesowego. Podobnie jak kwestie prowadzenia przez skarżącego z pracownikami Sądu Wojewódzkiego korespondencji związanej z ustaleniem daty przesłania do niego ww. wezwania.

Odnosząc się zaś do zagadnienia złożenia przez skarżącego dwóch pism stanowiących wnioski o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od wniesionej w niniejszej sprawie skargi, należy wskazać, iż pisma z dnia 21 i 28 grudnia 2015 r. (to ostatnie w zakresie wskazanych w nim argumentów odnoszących się do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi) zostały potraktowane przez Sąd Wojewódzki jako jeden wniosek, uzupełniony przez skarżącego w dniu 28 grudnia 2015 r., do czego sąd ten był uprawniony.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), orzekł jak w sentencji postanowienia.