Postanowienie NSA z 10 czerwca 2016 r., I OZ 569/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1099/15 odrzucającego skargę kasacyjną J. J.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1099/15

Skład

Sędzia NSA Iwona Bogucka przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1099/15, odrzucił skargę kasacyjną J. J. od wyroku tegoż Sądu z dnia 21 grudnia 2015 r. w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2015 r., w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że odpis wyroku z dnia 21 grudnia 2015 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego wyznaczonemu z urzędu w dniu 2 lutego 2016r., zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 3 marca 2016 r. Tymczasem skargę kasacyjną nowo wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Warszawie w dniu 17 lutego 2016 r. pełnomocnik wniósł dopiero 14 marca 2016 r., a do skargi kasacyjnej nie dołączył wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wskazując na treść art. 177 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") pełnomocnik skarżącego uznał, iż skargę kasacyjną wniósł w terminie, ponieważ informację o wyznaczeniu pełnomocnikiem w niniejszej sprawie otrzymał 25 lutego 2016 r.

W ocenie Sądu art. 177 § 3 p.p.s.a. nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ postępowanie zostało wszczęte przed 15 sierpnia 2015 r., kiedy to weszły w życie zmiany do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd wskazał, że zmiany te zostały wprowadzone ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658 – dalej "ustawa zmieniająca"), która nakazała do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej nie stosować przepisów art. 177 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 50 ustawy zmieniającej (który to przepis dodał do art. 177 brzmienie § 3). Tym samym – zdaniem Sądu – w zakresie liczenia terminu na wniesienie skargi kasacyjnej od orzeczeń wydanych w postępowaniach wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stosuje się regulację sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Ponadto Sąd I instancji wskazał, że to, czy postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia nowelizacji w życie, oceniane jest przez pryzmat daty wniesienia skargi, nie zaś przez pryzmat daty wyznaczenia pełnomocnika w sprawie. Natomiast uzasadniona zmiana pełnomocnika z urzędu – z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie – może stanowić przyczynę uzasadniającą złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Natomiast w rozpoznawanej sprawie nie złożono takiego wniosku, zatem kwestia przywrócenia terminu leżała poza granicami niniejszego postępowania.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Józef Jaroszewski, reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie art. 177 § 3 p.p.s.a. – poprzez przyjęcie, że przepis ten nie mógł być zastosowany w niniejszej sprawie oraz art. 178 w zw. z art. 86 § 1 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie terminu podczas, gdy termin do wniesienia skargi został zachowany.

W uzasadnieniu podniesiono, że w istocie odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 lutego 2016 r., jednakże doszło do zmiany pełnomocnika z uwagi na powołanie go do służby cywilnej na stanowisko, którego zakres obowiązków nie obejmuje czynności z zakresu wykonywania pomocy prawnej. Nowy (obecny) pełnomocnik informację o wyznaczeniu go w sprawie otrzymał w dniu 25 lutego 2016 r., zatem – w jego ocenie – od tego dnia należy liczyć termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Upłynął on zatem w dniu 26 marca 2015 r. Wobec tego skarga kasacyjna wniesiona w dniu 14 marca 2016 r. została złożona w terminie, zgodnie z art. 177 § 3 p.p.s.a. Tym samym pełnomocnik uznał, że nie było konieczne składanie wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Stosownie zaś do art. 178 p.p.s.a. skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Zatem skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu jest możliwe wyłącznie, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności.

Ustawą zmieniającą z dnia 9 kwietnia 2015 r., do art. 177 p.p.s.a dodano § 3, który stanowi, że w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Sąd I instancji twierdząc, że w niniejszej spawie nie miał zastosowania przepis art. 177 § 3 p.p.s.a. Wskazać bowiem należy, że w art. 2 powołanej ustawy zmieniającej zawarto regulacje przejściowe i wskazano, że przepisy p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 tej ustawy, stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Z powyższego wynika, że art. 177 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez ustawę zmieniającą, a więc i § 3 tego artykułu, nie ma zastosowania do postępowań sądowych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 r. (skarga z dnia 19 czerwca 2015 r.), zatem zastosowanie w tej sprawie znajduje art. 177 p.p.s.a. w dotychczasowym brzmieniu. Wobec tego 30 – dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej należy liczyć od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącego wyroku WSA. Wyrok ten został doręczony w dniu 2 lutego 2016 r., zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 3 marca 2016 r. Oznacza to, że w okolicznościach niniejszej sprawy nowo wyznaczony pełnomocnik składając skargę kasacyjną powinien złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w którym to wniosku uprawdopodobniłby okoliczność braku winy w niedochowaniu terminu, zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 86 p.p.s.a. Skoro jednak do skargi kasacyjnej nie dołączono wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a skarga ta została złożona po terminie (w dniu 14 marca 2016 r.), to koniecznym stało się jej odrzucenie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.