Postanowienie NSA z 23 lipca 2014 r., I OZ 576/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. E. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Po 57/12 o odrzuceniu zażalenia W.E. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt II SAB/Po 57/12 odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 28 lutego 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej

Sprawa

w sprawie ze skargi W. E. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie W. E. (dalej jako "skarżąca") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2014 r. o odrzuceniu zażalenie na postanowienie z dnia 28 lutego 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi W. E. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt II SAB/Po 57/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę W. E. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.

Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 57/12 Sąd odrzucił skargę kasacyjną W. E., wniesioną od ww. postanowienia.

Postanowieniem z dnia 06 lutego 2014 r. sygn. akt II SAB/Po 57/12 Sąd odrzucił zażalenie W.E. na postanowienie z dnia 28 lutego 2013 r.

Na postanowienie z dnia 6 lutego 2014 r. W. E. wniosła w terminie zażalenie.

Sąd I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu, iż zażalenie na powyższe postanowienie podlega wpisowi stałemu w wysokości 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm). Zgodnie z art. 219 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 poz. 270) opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie, przy czym stronę działającą osobiście Sąd wzywa do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez uiszczenie należnego wpisu w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 220 §1 tej ustawy Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata.

Następnie Sąd zauważył, że wezwanie do uiszczenia należnego wpisu doręczone zostało skarżącej w dniu 2 kwietnia 2014 r., co dokumentuje załączone do akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania (karty nr 179 i 192 akt sądowych). Tym samym termin do wykonania zakreślonego przez Sąd obowiązku mijał w dniu 9 kwietnia 2014 r. Natomiast do dnia 29 kwietnia 2014 r. do akt sprawy nie wpłynął dowód, aby wpis od skargi został uiszczony (dowód-akta sprawy oraz zaświadczenie Oddziału Finansowego-Budżetowego tut. Sądu – karta akt 198).

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. Wniosła o uchylenie w całości postanowienia z dnia 30 kwietnia 2014 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, w tym art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 220 § 1 P.p.s.a. oraz art. 32 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie uiściła należnego wpisu od zażalenia, a więc Sąd I instancji był zobowiązany do odrzucenia zażalenia. Z przepisów ustawy P.p.s.a. wynika obowiązek partycypowania strony w kosztach toczącego się z jej inicjatywy procesu. Przejawem tej zasady jest między innymi obowiązek uiszczenia wpisu, a brak wykonania obowiązku w tym zakresie powoduje, że sąd administracyjny nie może rozpoznać wnoszonych przez stronę pism.

Wyjątkiem od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest instytucja prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżąca nie występowała o przyznanie prawa pomocy. Sprawa w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej nie jest ponadto jedną ze spraw, które podlegają ustawowemu zwolnieniu z kosztów sądowych (art. 239 P.p.s.a.). Skarżąca jest więc zobowiązana ponieść koszty związane z udziałem w postępowaniu (art. 199 P.p.s.a.), w tym między innymi wpis sądowy od zażalenia.

Należy podkreślić, iż Sąd I instancji był zobowiązany odrzucić zażalenie na podstawie 220 § 3 P.p.s.a. Przepis ten został prawidłowo zastosowany przez Sąd I instancji. Nie można ponadto zarzucić naruszenia przez Sąd I instancji konstytucyjnej zasady równości wynikającej z art. 32 Konstytucji RP z 9 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483). Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania przez władze publiczne podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Oznacza to, że do naruszenia powyższej zasady może dojść jeżeli różne podmioty pozostające w tej samej sytuacji prawnej i faktycznej, są różnie traktowane. W niniejszej sprawie mogłoby to polegać przykładowo na obciążeniu skarżącej opłatą, przy jednoczesnym rozpoznaniu analogicznych pism innych stron bez wzywania ich do takiej opłaty, przy założeniu oczywiście, że strony te nie byłyby zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, czy to na podstawie ustawy, czy też na podstawie orzeczenia sądu. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżąca natomiast wydaje się przyjmować, że naruszenie zasady równości polega na zróżnicowaniu składanych przez nią pism, na takie, które podlegają opłacie oraz takie, które nie wiążą się z obowiązkiem uiszczenia wpisu. Jak wynika z cytowanych wyżej przepisów art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., nie każde pismo w sprawie wiąże się z obowiązkiem uiszczenia wpisu, lecz tylko takie, które szczegółowo wymieniono w przepisach ustawy P.p.s.a. (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania), z wyłączeniami, które również jednoznacznie wynikają z przepisów tej ustawy. Nie ulega więc wątpliwości, że opłacie podlegają składane przez strony zażalenia. Wyjątki od tej zasady przewidują art. 220 § 4 i art. 261 P.p.s.a., które nie znajdują w tym przypadku zastosowania. Wolne od wpisu są bowiem zażalenia wniesione na zarządzenia przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienia sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w art. 220 § 3 P.p.s.a. (a więc zażalenia kwestionujące obowiązek uiszczenia stosownej opłaty) oraz zażalenia na postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Dlatego też będące obecnie przedmiotem rozpoznania zażalenie wniesione przez skarżącą na postanowienie o odrzuceniu zażalenia z powodu nieuiszczenia wpisu wolne jest od opłat (art. 220 § 4 P.p.s.a.), natomiast zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z przyczyn określonych w art. 194 § 4 P.p.s.a. podlegało obowiązkowi uiszczenia wpisu (art. 220 § 3 P.p.s.a.), a brak uiszczenia wpisu powodował, że zażalenie podlegało odrzuceniu.

Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.