Postanowienie NSA z 3 lutego 2012 r., I OZ 58/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 906/10 o odmowie zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 906/10

Sprawa

w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt: II SA/Rz 906/10 umorzył postępowanie z wniosku M.W. o zwolnienie od kosztów sądowych (pkt I) odmówił ustanowienia adwokata (pkt II).

W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że z treści złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych oświadczeń złożonych na wezwanie Sądu wynika, że nie posiada on żadnych dochodów, żadnego majątku, za mieszkanie, w którym przebywa płaci jego właściciel, a zakupy żywnościowe i posiłki robi żona. U podstaw odmowy przyznania adwokata z urzędu legła zatem niepełna odpowiedź skarżącego uniemożliwiająca Sądowi zweryfikowanie zasadności jego wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 116/11, oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie.

W dniu 25 lipca 2011 r. skarżący złożył ponownie wniosek przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienia adwokata. W rubryce zawierającej inne dane, które składający oświadczenie uważa za istotne podał, że pomaga mu małżonka, która zamieszkuje w T. Ponownie wskazał, że nie posiada majątku ani dochodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 21 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 906/10 odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt II SA/Rz 906/10 umarzającego postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmawiającego ustanowienia adwokata.

W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 246 § 1 oraz art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek potraktowany został jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 12 stycznia 2011 r.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji brak jest podstaw do przyjęcia, że nastąpiła zmiana stanu faktycznego, w którym zostało ono wydane. Analiza zawartego w obecnie złożonym wniosku oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym, majątku i dochodach pozwala stwierdzić, iż skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających zmianę wydanego uprzednio postanowienia z dnia 12 stycznia 2011 r. w przedmiocie prawa pomocy.

Zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył M.W., który wnosząc o jego uchylenie podniósł szereg argumentów związanych z wniesioną przez niego skargą.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 P.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może jednak uchylić i zmienić takiego postanowienia.

W związku z powyższym wyjaśnić należy, że przez pojęcie,,zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 P.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona.

W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawidłowo zastosował art. 165 P.p.s.a. i wniosek skarżącego z dnia 25 lipca 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia tego Sądu z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt: II SA/Rz 906/10. Omawiany wniosek o przyznanie prawa pomocy stanowił w istocie powtórzenie argumentacji jaką zawierał jego wcześniejszy wniosek złożony w tej sprawie. Skarżący nie wskazał nowych istotnych okoliczności, dotyczących jego sytuacji majątkowej, które przemawiałyby za przyznaniem mu prawa pomocy oraz nie wyjaśnił rzeczywistego stanu majątkowego jego rodziny.

Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z konstrukcji powołanego przepisu wynika zatem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zawsze zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, dodatkowo strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09, Lex 552404). Skarżący, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien bowiem liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej oraz członków jego rodziny, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt: II SA/Rz 906/10 umorzył postępowanie z wniosku M.W. o zwolnienie od kosztów sądowych (pkt I) odmówił ustanowienia adwokata (pkt II). Z uzasadnienie postanowienia wynika, że podstawą nieuwzględnienia przez Sąd wniosku o przyznanie mu prawa pomocy było nie wywiązanie się przez niego z wezwania Sądu do złożenia oświadczenia dotyczącego jego aktualnej sytuacji majątkowej i uzyskiwanych dochodów, gdyż skarżący nie podał jaki jest miesięczny koszt jego utrzymania i kto go ponosi. Nie podał również wysokości wydatków na leki, żywność i inne bieżące wydatki na dom i z jakich źródeł je pokrywa. Z kolei w złożonym w dniu 25 lipca 2011 r. wniosku skarżący nie wypełnił punktów od 6 do 10. tego wniosku zawierających oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Wprawdzie w pkt 11 przedmiotowego wniosku wskazał, że pomaga mu małżonka, jednakże okoliczność to była znana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie wydającemu postanowienie z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt: II SA/Rz 906/10. Oznacza to, że w ponownym wniosku skarżący nie wyjaśnił istotnych okoliczności faktycznych dotyczących jego sytuacji majątkowej i sytuacji majątkowej jego rodziny, z którą pozostaje na wspólnym utrzymaniu.

W związku z powyższym, skoro w kolejnym złożonym w tej sprawie wniosku powyższe okoliczności nie zostały przez skarżącego wyjaśnione, to Sąd pierwszej instancji zasadnie wywiódł, iż wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.