Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1072/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę H. W. wniesioną na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalających odszkodowanie, jako wniesioną po upływie trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powołanej dalej jako "P.p.s.a.".
Pismem z dnia 21 lipca 2009 r. H. W. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi. Jako przyczynę niedochowania terminu skarżąca wskazała, że w dniu 21 lipca 2009 r. zauważyła błędne pouczenie w zaskarżonej decyzji o prawie wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Natomiast w dniu wydawania tej decyzji obowiązywały już przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na uwiarygodnienie powyższego twierdzenia skarżąca podała, że do dnia dzisiejszego nie wskazała w żadnym swoim piśmie naruszenia art. 112 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na względzie treść art. 86 i 87 P.p.s.a. uznał, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku złożonego przez H. W..
Zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 13 sierpnia 2003 r., nastąpiło wskutek okoliczności wskazujących na brak winy w jego uchybieniu, bowiem została prawidłowo pouczona o możliwości zaskarżenia wskazanej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) skargę wnosiło się bezpośrednio do tego Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast odnosząc się do zawartego we wniosku twierdzenia, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy stwierdzić, że jest ono błędne. Wskazana ustawa weszła w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2004 r. na mocy art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Nie można zatem uznać, że podniesione przez skarżącą, w jej opinii niewłaściwe pouczenie, stanowi okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do wniesienia skargi. Skoro pouczenie było prawidłowe, a skarżąca zauważyła je dopiero 21 lipca 2009 r., tj. po dniu wniesienia skargi (17 stycznia 2005 r.), to fakt takiego pouczenia nie mógł mieć związku z uchybieniem przedmiotowego terminu przez skarżącą.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła H. W.. Skarżąca, zaskarżyła postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlegało uwzględnieniu, choć z innych przyczyn niż w nim podniesione.
Według art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. stanowi zaś, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Jak wynika z ustaleń Sądu pierwszej instancji, termin do złożenia skargi na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 13 sierpnia 2003 r. upłynął w dniu 8 października 2003 r. Wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia skarżąca złożyła zaś sześć lat później, tj. w dniu 21 lipca 2009 r.
W takiej sytuacji w sprawie znajduje zastosowanie art. 87 § 5 P.p.s.a., zgodnie z którym po upływie roku od uchybionego terminu jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. W niniejszej sprawy musiałby zachodzić zatem wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a.
Należy wskazać, że kwestia dopuszczalności przywrócenia terminu po upływie roku od jego uchybienia stanowi przesłankę dotyczącą postępowania, należy więc do warunków dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, a nie do przesłanek merytorycznych, czyli do warunków zasadności tego wniosku. Skoro tak, to złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia powoduje, że wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 P.p.s.a., a nie oddaleniu (por. postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2008 r. sygn. akt II OZ 1258/08 publ. Lex nr 533168).
Tymczasem Sąd pierwszej instancji rozstrzygał co do istoty sprawy w oparciu o materialną przesłankę braku winy strony w uchybieniu terminu, a nie pod kątem istnienia, bądź nieistnienia wyjątkowych okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, zgodnie z art. 87 § 5 P.p.s.a.
Brak takich wyjątkowych okoliczności uzasadniał odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu, a nie jego oddalenie.
Oceniając zaś niniejszą sprawę z punktu widzenia przesłanki określonej w art. 87 § 5 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając jednoznacznie ustalone okoliczności sprawy stwierdza, że brak jest wyjątkowych okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu na wniosek H. W.. Jest bowiem poza sporem, że upłynął roczny okres zakreślony w art. 87 § 5 P.p.s.a. Co więcej, przesłanki uzasadniającej zaistnienie "wyjątkowego wypadku" nie można wywodzić z błędnego – jak twierdzi skarżąca – pouczenia jej o trybie zaskarżenia decyzji, skoro strona po otrzymaniu decyzji nie podjęła żadnych kroków w kierunku jej podważenia, chociażby zastosowując się do powyższego pouczenia. Z tego względu wniosek o przywrócenie terminu należało odrzucić.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 oraz w zw. z art. 88 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.