Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił L. F. przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu i odrzucił sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 30 września 2021 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że 27 lipca 2021 r. skarżący złożył do tut. Sądu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powodu braku podpisu pod wnioskiem, referendarz sądowy w tut. Sądzie wezwał skarżącego do jego podpisania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braku wniosku. Wobec powyższego referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie zarządzeniem z dnia 29 września 2021 r. sygn. akt II SPP/Rz 248/21 pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W dniu 6 września 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęło pismo L. F. oraz uzupełniony i podpisany formularz PPF. Skarżący w piśmie wskazał, że przesyła podpisany formularz, gdyż wcześniej przez nieuwagę go nie podpisał, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o prawie pomocy. Wniosek ten został zarejestrowany pod nową sygnaturą II SPP/Rz 309/21 i rozpoznany przez referendarza sądowego, który postanowieniem z dnia 30 września 2021 r. sygn. akt II SPP/Rz 309/21 odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II SPP/Rz 128/21 o umorzeniu postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Odpis postanowienia został przez skarżącego odebrany 14 października 2021 r. W dniu 22 października 2021 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył sprzeciw od w/w postanowienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, wskazując, że nie mógł dochować 7-dniowego terminu ze względu na zły stan zdrowia żony i konieczność jego obecności przy żonie. Do wniosku skarżący dołączył kserokopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 12 grudnia 2019 r. wydanego dla jego żony M. F. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że powyższy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż samo wskazanie, że skarżący nie mógł dochować terminu, ponieważ jego żona bardzo źle się czuła, a skarżący musiał być przy niej obecny, który nie został w żaden sposób uprawdopodobniony, nie może być okolicznością przemawiającą za przywróceniem skarżącemu terminu. Z tych względów, Sąd I instancji orzekł o odmowie przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu. Jednocześnie Sąd I instancji odrzekł o odrzuceniu sprzeciwu z uwagi na jego wniesienie z uchybieniem ustawowego terminu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący podnosząc, że jest jedynym opiekunem chorej na [...] żony, która w terminie do wniesienia sprzeciwu źle się czuła i miała gorączkę. Skarżący musiał być przy niej obecny i ją pielęgnować. Żona nie korzystała z konsultacji lekarskiej, gdyż takie zapaści zdarzają się często i skarżący jest na nie przygotowany. Ponadto w czasie pandemii skorzystanie z wizyty lekarskiej jest bardzo utrudnione. Wskazał również, że mieszka we wsi, w której nie ma poczty i aby wysłać pismo musi iść pieszo 6 kilometrów do najbliższej placówki, co zajmuje kilka godzin, a żona w tym czasie nie mogła zostać sama.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie uchybionego terminu zawarty w piśmie z dnia 22 października 2021 r. złożony został z zachowaniem terminu siedmiodniowego, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Dopełniono również czynności, która nie została dokonana w terminie – skarżący wniósł jednocześnie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 września 2021 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie skarżący uprawdopodobnił skutecznie okoliczności, która wskazywały na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu, tym samym za wadliwe należało uznać stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji. Zaznaczenia wymaga, że skarżący jest jedynym opiekunem niepełnosprawnej i niezdolnej do samodzielnej egzystencji żony. Jak podaje, sam również ma problemy zdrowotne i porusza się o kuli. Mając na uwadze rodzaj schorzenia żony ([...]), należy dać wiarę skarżącemu, że nagłe pogorszenia stanu zdrowia żony mają charakter częsty i nie zawsze wymagają konsultacji medycznej, stąd brak jest możliwości udokumentowania tej okoliczności.
Jednocześnie są na tyle poważne, że wymagają od opiekuna stałej obecności i pielęgnacji chorej. W tych okolicznościach należy uznać, że nagłe pogorszenie stanu zdrowia żony wymagającej opieki i obecności skarżącego mogło stanowić trudną do przezwyciężenia przeszkodę, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że w miejscu zamieszkania skarżącego nie ma urzędu pocztowego, nie dysponuje on samochodem, a najbliższa placówka pocztowa jest oddalona o 6 km, stąd nadanie przesyłki jest czasochłonne.
Mając na względzie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że niedochowanie terminu do wniesienia sprzeciwu było w rozpatrywanym przypadku niezawinione. Za przekonujące uznał wyjaśnienia skarżącego w tym względzie, poparte orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS o trwałej niezdolności żony skarżącego do samodzielnej egzystencji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 86 § 1 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości i przywróceniu terminu do wniesienia sprzeciwu.