Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 marca 2014 r., IV SO/Wa 13/14 wezwano R. P. do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny Ministrowi Spraw Zagranicznych, w kwocie 100 złotych.
W zarządzeniu powołano § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), określono termin wykonania zarządzenia oraz konsekwencję braku uiszczenia wskazanej kwoty w tym terminie.
W zażaleniu na opisane zarządzenie wnioskodawca uznał, że zostało ono wydane bezprawnie. W szczególności, takiej podstawy nie stanowi uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z § 4 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r., wpis stały od wniosku o wszczęcie postępowania, bez względu na przedmiot sprawy, wynosi 100 zł.
Zgodnie z art. 63 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwana dalej p.p.s.a., jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Podstawowym kryterium wyróżnienia sprawy rozpoznawanej na wniosek jest jej samodzielność w stosunku do sprawy sądowoadministracyjnej. Samodzielność ta oznacza, że zakończenie postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej nie czyni bezprzedmiotowym postępowania zainicjowanego wnioskiem z art. 63 p.p.s.a. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, komentarz do art. 63, teza 1). Wymierzenie grzywny organowi administracyjnemu (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest właśnie takim wnioskiem. Może on zostać złożony niezależnie od skargi, a zakończenie sprawy ze skargi, której organ administracji nie przekazał sądowi, nie czyni bezprzedmiotowym postępowania z wniosku o wymierzenie organowi grzywny (por. też J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu..., komentarz do art. 55, teza 2). Takie stanowisko zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale, którą powołał wnioskodawca w zażaleniu.
Zgodnie z treścią art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Wykładnia zawarta w uchwale abstrakcyjnej nie ma mocy bezpośrednio wiążącej w konkretnej sprawie, ponieważ nie pozostaje w bezpośrednim związku z postępowaniem toczącym się w konkretnej sprawie. Natomiast w sposób pośredni wiąże ona wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne obowiązane są je respektować (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu..., komentarz do art. 269, teza 1).
Jeżeli sąd w toku rozpoznania sprawy nie podzieli stanowiska wyrażonego w uchwale składu powiększonego, może powstałe zagadnienie prawne przedstawić do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi poszerzonemu. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje pogląd wyrażony w uchwale z 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08 i nie stwierdza zasadności uruchomienia trybu przewidzianego w art. 269 p.p.s.a., a zatem jest obowiązany respektować stanowisko wyrażone w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ponieważ wniosek o wymierzenie grzywny jest wnioskiem o wszczęcie postępowania, w zarządzeniu z 21 marca 2014 r. zasadnie powołano § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. i wezwano R. P. do uiszczenia wpisu w kwocie 100 złotych.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.