Postanowienie NSA z 4 czerwca 2009 r., I OZ 588/09

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 60/09 o: 1) przyznaniu L. B. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, 2) odmowie przyznania L. B. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych

Sprawa

w sprawie ze skargi L. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący

Uzasadnienie

1. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w osobie referendarza sądowego postanowieniem z dnia 26 marca 2009 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów.

Na skutek sprzeciwu skarżącego, stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowienie to utraciło moc.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 r., odmówił L. B. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznał mu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, iż pozostaje w gospodarstwie domowym z żoną i trójką dzieci. Łączne dochody rodziny wynoszą [...] zł brutto miesięcznie (renta skarżącego – [...] zł + wynagrodzenie żony – [...] zł + wynagrodzenie jednego z synów – [...] zł). Zatem miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącego wynosi – [...] zł. Skarżący jest właścicielem następującego majątku nieruchomego - mieszkania o pow. [...] m2, domu o pow. [...] m2 oraz dwóch działek o pow. [...] ha i [...] ha.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, rodzina skarżącego ma więc zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada stały dochód, a w skład jej majątku wchodzi kilka nieruchomości. Załączone zaś do sprzeciwu dokumenty nie potwierdzają, aby sytuacja finansowa skarżącego była na tyle trudna, że nie mógłby on uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych. Z zawiadomienia spółdzielni mieszkaniowej "[...]" z dnia [...] marca 2009r., skierowanego do żony skarżącego wynika, że wystąpiła ona o przekształcenie lokalu, w którym zamieszkuje rodzina w odrębną własność i w związku z tym została m.in. zobowiązana do zabezpieczenia środków finansowych na ten cel. W ocenie sądu dokument ten świadczy o zdolnościach płatniczych strony, w tym do ponoszenia, przynajmniej częściowo, kosztów postępowania.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał skarżącemu prawo pomocy jedynie w części obejmującej ustanowienie adwokata z urzędu.

1. B. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, iż Sąd nie uwzględnił wszystkich przedstawionych przez niego wydatków. Wyjaśnił ponadto, iż jego żona nie zawarła ze Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" umowy przeniesienia prawa własności lokalu, z uwagi na fakt, iż Spółdzielnia zbyt późno poinformowała ją o dacie podpisania tej umowy u notariusza, a także z uwagi na brak środków finansowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Zatem instytucja udzielenia prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo, oceniając sytuację materialną strony należy brać pod uwagę nie tylko jej dochody, ale również możliwości ich uzyskania.

W świetle powołanych przepisów oraz okoliczności sprawy, w pełni należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że wykazana przez skarżącego sytuacja materialna w żaden sposób nie uzasadnia zwolnienia go od kosztów postępowania.

W przedmiotowej sprawie bowiem zarówno skarżący jak i jego żona posiadają stały miesięczny dochód w wysokości [...] zł brutto, co uwzględniając nawet iż kwota ta służy na zaspokojenie potrzeb pięcioosobowej rodziny, nie pozwala na twierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania, tym bardziej, że na obecnym etapie koszty te wynoszą 100 zł.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu.