Postanowienie NSA z 13 grudnia 2022 r., I OZ 589/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 13 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Po 22/21 o zwrocie nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 (sto) złotych, stanowiącej nadpłatę opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi I. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Piotr Niczyporuk przewodniczący

Uzasadnienie

Wyrokiem z 6 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Po 22/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej Sąd I instancji) oddalił skargę I. M. (dalej Skarżąca) na postanowienie Wojewody [...] z 23 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości.

Wnioskiem z 31 maja 2021 r. Skarżąca wniosła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zapadłego wyroku. W tym samym dniu B. B. (dalej siostra Skarżącej) nie będąca stroną postępowania sądowego również wniosła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zapadłego wyroku oraz o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Od ww. wniosków Skarżąca 31 maja 2021 r. uiściła na konto Sądu I instancji dwie opłaty kancelaryjne, w łącznej wysokości 200 (2x100) złotych. Jedna opłata została uiszczona tytułem wniosku Skarżącej, a druga z opłat w imieniu siostry Skarżącej.

Następnie Sąd I instancji, postanowieniem z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Po 22/21 odmówił siostrze Skarżącej sporządzenia i doręczenia uzasadnienia zapadłego wyroku. Jednocześnie Sąd I instancji postanowieniem z tej samej daty odrzucił wniosek siostry Skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zapadłego wyroku.

Zażalenie na postanowieniem Sądu I instancji o odmowie sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku siostrze Skarżącej wniosła zarówno Skarżąca, jak i jej siostra.

Zarządzeniem z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Po 22/21 Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu orzeczono o zwrocie Skarżącej nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 (sto) złotych, stanowiącej nadpłatę opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku.

W uzasadnieniu zarządzenia Sąd I instancji wskazał, że Skarżąca 31 maja 2021 r. uiściła na konto Sądu I instancji dwie opłaty kancelaryjne od wniosków o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, w łącznej wysokości 200 (2x100) złotych. Jedna opłata została uiszczona tytułem wniosku Skarżącej, a druga z opłat w imieniu siostry Skarżącej. Sąd zaznaczył, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U z 2019, poz. 1090) prawidłowa wysokość opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem wynosiła 100 (sto) złotych. W związku z powyższym, zdaniem Sądu I instancji, powstałą różnicę pomiędzy opłatą uiszczoną, a opłatą należną należało zwrócić Skarżącej.

Wnioskiem z 21 września 2021 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 10 sierpnia 2021 r. Wraz z wnioskiem Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie.

W uzasadnieniu zażalenia wniosła o jego uchylenie i zawieszenie decyzji o zwrocie ww. opłaty do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zażaleń od postanowienia Sądu I instancji z 15 czerwca 2021 r., którym odmówiono siostrze Skarżącej sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku. Zaznaczyła, że wydane zarządzenie jest przedwczesne. Jednocześnie wniosła o zwrot wpisu od zażalenia tj. kwoty 100 (sto) złotych, którą uiściła 20 września 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 23 listopada 2021 r., sygn. akt I OZ 468/21 oddalił zażalenia Skarżącej oraz jej siostry od postanowienia Sądu I instancji z 15 czerwca 2022 r. o odmowie sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku (na wniosek siostry Skarżącej).

Postanowieniem z 29 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Po 22/21 - Sąd I instancji przywrócił Skarżącej termin do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 sierpnia 2021 r. o zwrocie nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej.

Następnie Sąd I instancji, pismem z 12 sierpnia 2022 r. - zwrócił się do Skarżącej, czy w związku z oddaleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny zażaleń od postanowienia Sądu I instancji z 15 czerwca 2021 r., podtrzymuje swoje zażalenie na zarządzenie z 10 sierpnia 2021 r. o zwrocie nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem uznania że je podtrzymuje.

Powyższe wezwanie Sądu I instancji pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi Skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem rozpoznawania przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zażalenie Skarżącej na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 sierpnia 2021 r., którym zarządzono o zwrocie Skarżącej nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 (sto) złotych, stanowiącej nadpłatę opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej "P.p.s.a." strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 P.p.s.a.).

Stosownie do art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 234 § 2 P.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. W myśl natomiast § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 czerwca 2019 r. (Dz. U z 2019, poz. 1090) w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych, opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 złotych.

Zgodnie natomiast z art. 225 P.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi, a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt.

W niniejszej sprawie zostały złożone dwa wnioski o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Jeden złożyła Skarżąca, natomiast drugi złożyła jej siostra - nie będąca stroną postępowania sądowego. Od ww. wniosków Skarżąca 31 maja 2021 r. uiściła na konto Sądu I instancji dwie opłaty kancelaryjne, w łącznej wysokości 200 (2x100) złotych. Jedna opłata została uiszczona tytułem wniosku Skarżącej, a druga z opłat w imieniu siostry Skarżącej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do zasady prawidłowo zarządzeniem z 10 sierpnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uznał, że jedna z dwóch opłat kancelaryjnych uiszczonych przez Skarżącą w kwocie 100 złotych, w związku ze złożonymi w sprawie wnioskami o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku (wniosek Skarżącej i wniosek jej siostry) jest opłatą nienależną i zarządził jej zwrot na podstawie art. 225 P.p.s.a. Zauważyć jednak należy, że ww. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I zapadło przedwcześnie, na co słusznie wskazała Skarżąca w złożonym zażaleniu. Jak wynika bowiem z akt sądowych sprawy - Sąd I instancji postanowieniem z 15 czerwca 2022 r., na skutek wniosku siostry Skarżącej - orzekł o odmowie sporządzenia i doręczenia jej uzasadnienia zapadłego wyroku. Od powyższego postanowienia Skarżąca, jak i jej siostra wniosły zażalenie (odpowiednio 28 lipca 2021 r. i 9 sierpnia 2021 r. – wpływ tego drugiego zażalenia do Sądu 11 sierpnia 2021 r.). Zaskarżone zarządzenie zapadło zatem przedwcześnie, a to z uwagi na jego wydanie przed rozpoznaniem ww. zażaleń przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z 23 listopada 2021 r., sygn. akt I OZ 468/21, je oddalił. Jednakże, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ustalonym stanie faktycznym sprawy - uchybienie Sądu I instancji pozostaje bez wpływu na wynik postępowania zażaleniowego, a uchylenie zaskarżonego zarządzenia byłoby bezcelowe.

Odnosząc się do wniosku Skarżącej o zwrot wpisu od zażalenia wskazać należy, że niniejsze zażalenie jest wolne od wpisu, gdyż dotyczy zarządzenia wydanego w przedmiocie kosztów sądowych - art. 227 § 2 P.p.s.a. Dlatego też uiszczony przez Skarżącą 20 września 2021 r. wpis od niniejszego zażalenia w kwocie 100 złotych podlega zwrotowi przez Sąd I instancji.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.