Postanowienie NSA z 16 czerwca 2015 r., I OZ 596/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 684/14 o odmowie przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi B.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie. 2

Skład

Sędzia NSA Wiesław Morys przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 684/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił B. C. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

W jego uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że prawomocnym postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił B. C. przyznania prawa pomocy w w/w zakresie, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 21/15. Motywem tego rozstrzygnięcia był fakt, że skarżąca nie dopełniła wymogu udowodnienia swojej sytuacji majątkowej. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę B. C. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Wnioskiem z dnia 13 lutego 2015 r. skarżąca ponownie wniosła o przyznanie jej prawa pomocy. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ustalił na podstawie złożonego wniosku, że wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jak napisała, "w zakresie żywności i opłat zamieszkania kredytuje rodzina do czasu uzyskania dochodu w naturze". Nie ma żadnych oszczędności, wedle oświadczenia prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, z mężem pozostaje w nieformalnej separacji. Jest współwłaścicielką mieszkania o powierzchni 62 m kw. oraz współwłaścicielką nieruchomości gruntowych, które są przedmiotem postępowania spadkowego. Poza powyższymi składnikami majątku nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych, czy zasobów pieniężnych. Z uwagi na brak istotnych danych wnioskodawczyni została zobowiązana do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację finansową jej małżonka, czego nie uczyniła. Postanowieniem z 16 marca 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na uchylenie się od zobrazowania sytuacji majątkowej męża skarżącej. Wnioskodawczyni wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, kwestionując ustalenia oraz ocenę jej sytuacji materialnej. Zarzuciła, że bezpodstawnie referendarz zażądał przedstawienia dochodu małżonka w sprawie, która dotyczy nieruchomości stanowiących jej majątek odrębny. Podkreśliła, że wykazała, iż pozostaje bez dochodu, a z nieruchomości nie może korzystać ani jej zbyć, gdyż toczy się postępowanie spadkowe. Podniosła, że mąż dobrowolnie ją alimentuje poprzez ponoszenie kosztów utrzymania (zamieszkiwania, zakupów żywności, środków czystości). Załączyła oświadczenie małżonka, że pozostają w nieformalnej separacji.

Rozpoznając ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że skarżąca nadal nie wyjaśniła podstawowych okoliczności dotyczących swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Skoro nie wiadomo jakimi środkami dysponuje wspólnie prowadzone gospodarstwo domowe, niemożliwe staje się przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tych okolicznościach Sąd uznał, że wobec uchylenia się skarżącej od przedstawienia rzetelnych wyjaśnień oraz żądanych dokumentów nie zrealizowała ona ciążącego na niej obowiązku z mocy art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., nie wykazała zasadności przyznania prawa pomocy ani w zakresie częściowym ani (tym bardziej) w zakresie całkowitym. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła B.C. domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zmiana postanowienia niekończącego postępowania w sprawie - a takim jest postanowienie w przedmiocie prawa pomocy - jest w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwa wówczas, gdy zmienią się okoliczności sprawy (art. 165 P.p.s.a.). Innymi słowy, warunkiem bezwzględnym weryfikacji takiego orzeczenia, nawet prawomocnego, jest wykazanie przez zainteresowanego, że okoliczności dla rozstrzygnięcia istotne - a więc tu jego sytuacja materialna – uległy modyfikacji na tyle ważkiej, że uzasadniają one jego zmianę.

W niniejszej sprawie skarżąca przedstawiła tożsamy stan faktyczny, jak w poprzednim postępowaniu dotyczącym prawa pomocy, to zaś wyklucza zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, byłoby to bowiem sprzeczne z brzmieniem przywołanego przepisu. W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sądy nie zajmują się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego. Ich zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach i następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy aktualne okoliczności uzasadniają zmianę pierwotnego rozstrzygnięcia w sprawie. Należy również zwrócić uwagę, że brak przedstawienia w sposób klarowny i wyczerpujący sytuacji majątkowej skarżącej i jej męża, mimo wielokrotnych wezwań Sądu w tym przedmiocie, nasuwa istotne wątpliwości co do prawdziwości złożonych przez skarżącą oświadczeń. Przy stwierdzeniu zatem niewykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy Sąd meriti nie był władny do dokonania innej oceny tych okoliczności, niż uczynił to w uprzednim prawomocnym orzeczeniu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.

----------------------- 4